Кіріспе

Халықаралық шарт, 1930 жыл

1930 жылғы Жәбірлі немесе міндетті еңбек туралы конвенция, толық атауы – 1930 жылғы Жәбірлі немесе міндетті еңбек туралы конвенция (No.29) – Халықаралық еңбек ұйымының сегіз негізгі конвенциясының бірі болып табылады. Оның мақсаты мен міндеті – жұмыстың сипатына немесе қызмет саласына қарамастан, мәжбүрлі еңбектің барлық түрлерін тоқтату. Конвенция мәжбүрлі еңбекті "кез келген жазалау қорқынышымен кез келген адамнан алынатын және аталған адам өз еркімен ұсынбаған барлық жұмыс немесе қызмет" деп анықтайды, тек міндетті әскери қызмет сияқты шамалы ерекшеліктермен. Конвенция 1930 жылдың 28 маусымында Женева қаласында қабылданды және 1932 жылдың 1 мамырында күшіне енді. 1932 жылдың соңына дейін он ел конвенцияны ратификациялады (Жапония, Болгария, Испания, Норвегия, Дания, Австралия, Швеция, Ұлыбритания, Либерия және Ирландия). Австрия 1960 жылы, Люксембург 1964 жылы және Мальта 1965 жылы конвенцияны ратификациялаған соңғы Батыс Еуропа елдері болды. Канада оны 2011 жылы ратификациялады, ал 2022 жылға дейін АҚШ оны ратификацияламады. Конвенция 1930 жылғы конвенциядағы жоюға қатысты бірқатар ерекшеліктерді, мысалы, ереуіл үшін жазалау және белгілі бір саяси көзқарастарды ұстану үшін жазалау сияқтыларды жойған Жәбірлі еңбекті жою туралы конвенциямен толықтырылды.

Ратификациялау

2023 жылдың шілдесіне дейін Конвенцияны 187 ХЕҰ мүшесінің 181-і ратификациялады. БҰҰ-ға мүше, бірақ ХЕҰ-ға мүше емес мемлекеттер: Андорра, Бутан, Лихтенштейн, Микронезия, Монако, Науру және Солтүстік Корея; осы мемлекеттер ХЕҰ-ға қосылмаса, Конвенцияны ратификациялауға құқығы жоқ.

Хаттама

2014 жылы Халықаралық еңбек конференциясы хаттама қабылдады: P29, 1930 жылғы Мәжбүрлі еңбек туралы конвенцияға 2014 жылғы хаттама. Хаттама 437 дауыспен мақұлданды, 8 қарсы және 27 қалыс қалды (әр мүше мемлекеттен үш дауыс: үкіметтен біреу, жұмысшылардан біреу және жұмыс берушілерден біреу). Таиланд үкіметі қабылдауға қарсы дауыс берген жалғыз мемлекет болды, бірақ бірнеше күннен кейін өз ұстанымын өзгертті. Хаттама қатысушы мемлекеттерді мәжбүрлі еңбек құрбандарына қорғау және тиісті өтемақыны қоса алғанда, залалды өтеуді қамтамасыз етуге, сондай-ақ мәжбүрлі еңбек жасағандарды жазалауға міндеттейді. Ол сонымен қатар қатысушы мемлекеттерді "мәжбүрлі немесе міндетті еңбекті тиімді және тұрақты түрде жоюға бағытталған ұлттық саясат пен іс-қимыл жоспарын" әзірлеуге міндеттейді. 2015 жылғы 14 мамырда Нигер 2014 жылғы хаттаманы ратификациялаған алғашқы мемлекет болды. 2016 жылғы қараша айының мәліметтері бойынша, оны тоғыз мемлекет ратификациялады: Аргентина, Чехия, Франция, Мали, Мавритания, Нигер, Норвегия, Панама және Ұлыбритания. Хаттама 2016 жылғы 9 қарашада күшіне енді.