Кіріспе

Музыкадағы акорд түрі

Музыкада мажорлық жетілік аккорды – үшіншісі тамырдан жоғары мажорлық үштік, ал жетіншісі тамырдан жоғары мажорлық жетілік болатын жетілік аккорды. Мажорлық жетілік аккорды, кейде «Дельта» аккорды деп те аталады, maj7, M7, ⁷ т.б. деп жазылуы мүмкін. «7» санын үстіне жазу міндетті емес, бірақ егер жазылса, кез келген өзгерістер, қосымша дыбыстар немесе алынып тасталған ноталар да әдетте үстіне жазылады. Мысалы, C-ге салынған мажорлық жетілік аккорды, көбінесе Cmaj7 деп жазылады, оның ноталары C–E–G–B:

Оны {0, 4, 7, 11} сандық белгісімен көрсетуге болады. Форте айтуынша, мажорлық жетілік аккорды IV7 арқылы бейнеленеді, ол мелодиялық жолмен туындайды. Таза мажорлық жетілік аккорды 8:10:12:15 қатынасында реттеледі, себебі таза мажорлық аккорд 4:5:6, ал таза мажорлық жетілік 15:8 қатынасында реттеледі. Минорлық флэт алтыншы аккорды (минорлық триадаға қосылған минорлық алтыншы) – осы аккордтың инверсиясы болып табылады.

Мысалдар

1888 жылы француз композиторы Эрик Сати «Гимнопедия» деп аталатын үш баяу вальс жазды. Олардың бірінші және ең танымал туындысы екі мажор жетілік аккордымен алмасады. Алғашқы сегіз такт (төменде көрсетілгендей) Gmaj7 және Dmaj7 арасында кезектеседі. Кейінгі тоникалық мажор жетілік аккордтарының мысалдары: Генри Манчинидің «Чарлидің періштелерінен» тақырыбы, Джозеф Косманың «Күзгі жапырақтар», The Beatles тобының «This Boy», Eagles тобының «One of These Nights», Bread тобының «Make It With You», America тобының «Tin Man», Blood, Sweat & Tears тобының «You've Made Me So Very Happy», Пол Маккартни мен Wings тобының «Band On The Run» туындысының үшінші (негізгі) бөлігі, Карли Саймонның «The Right Thing to Do» және Chicago тобының «Colour My World». 1920-ші жылдардағы джаз дәуірінен бері джазда кең таралған мажор жетілік аккордтары, джазға ықпалдасқан жанрлардың композицияларында келесі онжылдықтарда жиі пайда болды, мысалы, дәстүрлі поп, босса нова және оңай тыңдалатын музыка. 1970-ші жылдарға қарай, рок дәуірінің алғашқы он бес жылындағы тұрақты тоник ретінде басымдықтың орнына мажор жетілік аккорды барлық стильдерде кең таралды, «соул, кантри-рок, софт-рок, MOR (орташа стильдер), джаз-рок, фанк және диско» жанрларын қамтыды, сондай-ақ Берт Бачарак пен Хэл Дэвидтің «This Guy's in Love with You» туындысын да қамтыды.