Кіріспе

Порт менеджменті – порттарды басқарумен айналысады.

Қоршаған ортаны басқару және реттеу

2008 жылы әлемдегі ең ірі 55 порт Дүниежүзілік порттардың климаттық декларациясын (WPCD) қабылдап, қоршаған орта мәселелерін шешуге бағытталған бастамаларды іске асыру бойынша ұзақ мерзімді жұмыс істеуге міндеттелді. Тағы бір маңызды бастама – «The Green Marine» (GM) сертификаттау бағдарламасы, ол 2007 жылы құрылды және Солтүстік Американың теңіз корпорациялары, соның ішінде порттар, өздерінің қоршаған ортаға тигізетін әсерін азайтуға ұмтылады. Алайда, сегіз жылдық бағалау көрсетті, Канада порттарының 18-інің тек 7-сі ғана «өз қызметіне тұрақтылықты белсенді түрде енгізген». Порттардың экологиялық реттелуі мен басқарылуының маңыздылығы олардың энергия және көлік жүйелерінің тоғысқан жерінде орналасуымен, сондай-ақ әртүрлі салалар, нарықтар мен құндылық тізбектерінің желісін байланыстыру арқылы әлемдік экономиканың орталық бөлігі болуымен байланысты. Порттардың маңында жүк тасымалдау және сақтау операциялары, интермодальдық байланыс, өнеркәсіптік қызмет және портты кеңейту сияқты бірнеше функционалдық қызметтер орталықтандырылған болғанымен, порттардың ең көп таралған қызметі – теңіз тасымалы болып табылады, сондықтан порттарды реттеуді негізінен ИМО жүзеге асырады. Порттар қабылдаған шаралардың тиімділігі тек қана қабылдану деңгейі жоғары болған жағдайда ғана маңызды болады, бұл порттардың бірлескен жұмыс істеуі мен ортақ схемалар бойынша үйлестіру қажеттігін көрсетеді. Бұл порттардың бәсекеге қабілеттілігі мен қоршаған ортаны қорғау шаралары арасындағы айырбасқа сәйкес келеді, бұл механизм дамып келе жатқан елдер үшін күштірек. Порттардың экологиялық бастамаларды қабылдауына бірнеше фактор әсер етеді. Біріншіден, кейбір порттар басқаларына қарағанда шаралар қабылдауға бейім. Жалпы алғанда, Еуропалық Одақтағы порттар Солтүстік Америка және Азия-Тынық мұхиты порттарына қарағанда экологиялық шараларды қабылдауда көбірек прогресске жеткен. Халық тығыз қоныстанған аймақтардағы порттар осы шараларды қабылдауға көбірек дайын. Кейбір сарапшылар бұл оларға көбірек қысым көрсетілуіне байланысты деп санайды, себебі олардың ластануы жергілікті халыққа тікелей әсер етеді. Еуропалық және Батыс Африка порттарын салыстырған сарапшылар, Еуропадағы порттар техникалық инфрақұрылымға және ауа сапасын жақсартуға, энергияны үнемдеуге және климаттың өзгеруін азайтуға бағытталған шараларға көбірек назар аударатынын, ал Батыс Африкадағы порттар көбінесе интеграцияланған бизнес-модельді пайдаланады және қалдықтарды тұрақты басқаруға, мұнай төгілуіне және балласт суларын басқаруға бағытталған шараларды жүзеге асырады.