Кіріспе

А класындағы торпедалық қайықтар – Бірінші дүниежүзілік соғыста оккупацияланған Фландрия жағалауында операциялар жүргізу үшін Рейхсмаринеат (Reichsmarineamt) ұйымдық құрылымымен жасалған неміс бір түтікті торпедалық қайықтары / жеңіл эсминецтерінің класы. "А" белгісі ескі кластар мен конструкциялармен шатасуды болдырмау мақсатында берілді. Олар ресми түрде "жағажай торпедалық қайықтары" (нем. Küstentorpedoboote) деп жіктеліп, үлкен, мұхитты торпедалық қайықтардан ерекшеленді. 1914 және 1918 жылдар аралығында кластың ішінде алты топ кемелер салынды, олардың суыру қабілеті 109 тоннадан 335 тоннаға дейін артты. Барлығының жоғары көтерілген бастиондық бөлігі, шағын су айдыны және ортасында бір (көбінесе) немесе екі (А1-А25 үшін) торпедалық түтіктер болды.

А-I түрі (A1 A25)

1914 жылы барлығы 25 данаға тапсырыс берілді, оларды A. G. 'Vulcan' компаниясы Гамбургтегі кеме жасаушылығында жобалап, салған.

Атауы | Ярд No. | Суға түсірілген | Қызметке кірген | Тағдыры
------- | -------- | -------- | -------- | --------
A1 | 20 | 16 қаңтар 1915 | 29 қаңтар 1915 |
A2 | 21 | 17 наурыз 1915 | 23 наурыз 1915 |
A3 | 22 | 24 маусым 1915 | 13 шілде 1915 |
A4 | 23 | 26 маусым 1915 | 30 маусым 1915 |
A5 | 24 | 5 мамыр 1915 | 10 мамыр 1915 |
A6 | 25 | 3 сәуір 1915 | 8 сәуір 1915 |
A7 | 26 | 2 ақпан 1915 | 19 сәуір 1915 |
A8 | 27 | 25 сәуір 1915 | 21 мамыр 1915 |
A9 | 28 | 4 тамыз 1915 | 6 тамыз 1915 |
A10 | 29 | 16 тамыз 1915 | 23 тамыз 1915 |
A11 | 30 | 4 маусым 1915 | 7 маусым 1915 |
A12 | 31 | 28 сәуір 1915 | 2 мамыр 1915 |
A13 | 32 | 15 мамыр 1915 | 21 мамыр 1915 |
A14 | 33 | 22 шілде 1915 | 27 шілде 1915 |
A15 | 34 | 10 шілде 1915 | 15 шілде 1915 |
A16 | 35 | 16 маусым 1915 | 19 маусым 1915 |
A17 | 36 | 8 маусым 1915 | 6 шілде 1915 |
A18 | 37 | 2 шілде 1915 | 20 шілде 1915 |
A19 | 38 | 9 қыркүйек 1915 | 15 қазан 1915 |
A20 | 39 | 27 тамыз 1915 | 1 қыркүйек 1915 |
A21 | 40 | 1 маусым 1915 | 29 маусым 1915 |
A22 | 41 | 22 мамыр 1915 | 8 маусым 1915 |
A23 | 42 | 5 мамыр 1915 | 29 мамыр 1915 |
A24 | 43 | 12 маусым 1915 | 6 тамыз 1915 |
A25 | 44 | 13 шілде 1915 | 27 шілде 1915 |

A2 және A6 1915 жылғы 1 мамырда Noordhinder Bank шайқасы кезінде британдық эсминдермен батырылды. A3 1915 жылғы 7 қарашада Кильден Данцигке жолда батты. A15 1915 жылғы 23 тамызда француз эсминдерімен батырылды. A13 1917 жылғы 16 тамызда Остенде кемежайында бомбаға ұшырады. A10 1918 жылғы 7 ақпанда Фландрия жағалауында минаға батып кетті. A7 және A19 1918 жылғы 21 наурызда Фландрия жағалауында британдық және француздық эсминдермен батырылды. A1, A18 және A21–A25 тапсырылды және 1921 және 1922 жылдар аралығында қолданыстан шығарылды. A11 және A17 1920 жылы Капп төңкерісі кезінде батырылды. A4, A12 және A14 Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында неміс эвакуациясынан кейін Антверпенде тасталды. Бельгияға өтті. 1927 жылға дейін жұмыс істеді. A5, A8, A9, A16 және A20 соғыс соңында Нидерландыда тұтқындалып, 1919 жылы Бельгияға өтемақы ретінде берілді. 1927 жылы пайдалануға берілмеді және көбісі жойылды. А20 1940 жылы немістер басып алған оқу кемесі ретінде қолданылды. 1948 жылы жойылды.

А-II түрі (A26 A55)

Барлық 30 кеме екі партияға бөлініп тапсырыс берілді: 1915 жылы 24 кеме, ал кейіннен 6 кеме қосылды. Барлығын F. Schichau Werke компаниясы Elbing кемежайында жобалап, салған. Екінші партия 2 тоннаға ауыррақ және ені 5,82 метр (18 фут 5,25 дюйм) болды.

Атауы Ярд No. Іске қосылған Комиссияға қабылданған Тағдыры
A26 959 20 мамыр 1916 22 шілде 1916
A27 960 27 мамыр 1916 12 тамыз 1916 20 тамызда тапсырылды.
A28 961 10 маусым 1916 26 тамыз 1916 20 тамызда тапсырылды.
A29 962 15 маусым 1916 9 қыркүйек 1916 20 тамызда тапсырылды.
A30 963 15 шілде 1916 28 қыркүйек 1916
A31 964 1 шілде 1916 30 қыркүйек 1916 20 тамызда тапсырылды.
A32 965 15 шілде 1916 14 қазан 1916
A33 966 29 шілде 1916 30 қазан 1916 15 қыркүйекте тапсырылды.
A34 967 20 шілде 1916 8 қараша 1916 15 қыркүйекте тапсырылды.
A35 968 19 тамыз 1916 1 желтоқсан 1916 20 тамызда тапсырылды.
A36 969 14 тамыз 1916 27 қараша 1916 20 тамызда тапсырылды.
A37 970 12 тамыз 1916 24 қараша 1916 15 қыркүйекте тапсырылды.
A38 971 17 қазан 1916 14 наурыз 1917 15 қыркүйекте тапсырылды.
A39 972 12 қыркүйек 1916 16 желтоқсан 1916 20 тамызда тапсырылды.
A40 973 2 қыркүйек 1916 8 желтоқсан 1916
A41 974 8 желтоқсан 1916 16 наурыз 1917 20 тамызда тапсырылды.
A42 975 1 қараша 1916 5 қаңтар 1917
A43 976 25 желтоқсан 1916 2 сәуір 1917
A44 977 10 наурыз 1917 30 сәуір 1917 15 қыркүйекте тапсырылды.
A45 978 8 қараша 1916 15 маусым 1917 3 қыркүйекте тапсырылды.
A46 979 24 наурыз 1917 22 мамыр 1917
A47 980 23 сәуір 1917 22 маусым 1917
A48 981 9 маусым 1917 31 шілде 1917
A49 982 19 мамыр 1917 20 тамыз 1917
A50 988 8 шілде 1917 20 тамыз 1917
A51 989 16 мамыр 1917 26 шілде 1917 1918 жылы 29 қазанда Фюмде батырылды.
A52 990 18 қаңтар 1917 1 сәуір 1917
A53 991 3 ақпан 1917 7 сәуір 1917
A54 992 22 ақпан 1917 14 сәуір 1917
A55 993 10 наурыз 1917 27 сәуір 1917

A26–A29, A31, A33–A39, A41, A44–A46, A48, A49 және A52–A55 кемелері 1920 және 1921 жылдар аралығында тапсырылды және қызметтен шығарылды. A30, A40, A42 және A47 соғыс аяқталғаннан кейін Нидерландыда ұсталды және 1919 жылы Версаль шарты бойынша Бельгияға берілді. 1927 жылы жойылды. A32 1917 жылы 25 қазанда "Албион операциясы" кезінде батырылды, 1923 жылы қайта көтеріліп, жөнделді және Эстония әскери-теңіз флотында Сулев атымен қызмет етті. 1940 жылы қазанда Ресейге алынып, "Аметист" деп аталды және Кеңес әскери-теңіз флотында қарауыл кемесі ретінде қызмет етті, содан кейін 1942 жылы тендерге дейін төмендетілді және 1950 жылы жойылды. A43 1943 жылы жойылды. A50 1917 жылы 17 қарашада Солтүстік теңізде минаға отырды. A51 1918 жылы 29 қазанда Фюмде батырылды.

А-III тип - А. Г. Вулкан конструкциясы (А56 А67, А80 А91 және А96 А113)

Бұл 42 кеме 1916 жылы А56 - А67, 1917 жылы А80 - А91 және 1918 жылы А96 – А113 үш партияға бөлініп тапсырылды. А. Г. Вулкан жобалаған, ол A83, A84 және A85-тен басқа барлық кемелерді салды, оларды Кильдегі Howaldtswerke жасады, ал A64-тен A67-ге дейінгі корпус құрылысы Seebeckwerft-ке тапсырылды. 1918 жылғы 18 кемеден тұратын партияның ешқайсысы аяқталмады, олардың барлығы 3 қарашада 1918 жылы қолдан шығарылды, кейбіреулері 35%-ға дейін дайын болған (олар құрастыру кемесінде бөлшектелді), бірақ ешқайсысы суға түсірілген жоқ. Атауы Ярд No. Суға түсірілген Кез келген уақытта қолданылды Тағдыры A56 476 28 ақпан 1917 14 сәуір 1917 12 наурызда минаға от келіп батып кетті. A57 477 28 ақпан 1917 28 сәуір 1917 1 наурызда минаға от келіп батып кетті. A58 478 31 наурыз 1917 19 мамыр 1917 16 тамызда минаға от келіп батып кетті. A59 479 13 сәуір 1917 9 маусым 1917 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A60 480 15 мамыр 1917 23 маусым 1917 23 маусымда минаға от келіп батып кетті. A61 481 15 мамыр 1917 11 шілде 1917 15 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A62 482 8 маусым 1917 25 шілде 1917 15 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A63 483 16 маусым 1917 11 тамыз 1917 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A64 484 30 наурыз 1918 8 тамыз 1918 15 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A65 485 30 наурыз 1918 24 тамыз 1918 3 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A66 486 23 маусым 1918 20 қыркүйек 1918 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A67 487 23 маусым 1918 аяқталмады 3 қараша 1919 ж. қолдан шығарылды (аяқталмады). A80 514 24 қазан 1917 21 желтоқсан 1917 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A81 515 27 қараша 1917 10 қаңтар 1918 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A82 516 27 наурыз 1918 1 маусым 1918 29 қазан 1918 ж. Фиумеде батырылды. A83 614 18 мамыр 1918 28 мамыр 1918 3 қараша 1919 ж. қолдан шығарылды (аяқталмады). A84 615 18 мамыр 1918 19 сәуір 1918 3 қараша 1919 ж. қолдан шығарылды (аяқталмады). A85 616 18 мамыр 1918 6 маусым 1918 3 қараша 1919 ж. қолдан шығарылды (аяқталмады). A86 535 5 ақпан 1918 16 наурыз 1918 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A87 536 21 ақпан 1918 8 сәуір 1918 15 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A88 537 2 наурыз 1918 27 сәуір 1918 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A89 538 22 наурыз 1918 14 мамыр 1918 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A90 539 6 сәуір 1918 6 маусым 1918 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A91 540 27 сәуір 1918 22 маусым 1918 30 қыркүйек 1920 ж. тапсырылды. A96 – A113 575 – 592 суға түсірілген жоқ 1918 жылғы 3 қарашада қолдан шығарылды. A56–A58 1918 жылы минаға от келіп батып кетті. A59, A60 және A61 1917 жылғы 19 қазанда ауыр зақым келтірді. A59 1921 жылы Польшаға беріліп, ORP Ślązak аталды. 1937 жылы нысана кемесіне айналды және 1939 жылы немістер басып алды. Сүйреп әкету кезінде батып кетті. A60 1917 жылы минаға от келіп батып кетті. A61 және A62 1920 жылы Ұлыбританияға берілді, 1923 жылы жойылды. A63 және A66 1920 жылы Францияға берілді, 1923 жылы жойылды. A64 1921 жылы Польшаға беріліп, ORP Krakowiak аталды. 1936 жылғы қазан айында қолдан шығарылды және жойылды. A65 Бразилияға берілді және Ұлыбританияда батырылды. A67 1921 жылы аяқталмаған күйінде жойылды. A80 1921 жылы ORP Góral ретінде Польшаға берілді. 1922 жылы Подхаланин деп қайта аталды. 1939 жылы мұнай кемесіне айналдырылды. 1939 жылғы 24 қыркүйекте сүйреп әкету кезінде неміс бомбалаушыларымен батып кетті. A81, A86–A91 1920 жылы қолдан шығарылды. A82 1918 жылы Фиумеде батырылды. A83, A84 және A85 1919 жылы аяқталмаған күйінде жойылды.

А-III түрі - Шихау 1916 жылғы конструкциясы (А68 А79)

Бұл он екі кеме 1916 жылы тапсырыс беріліп, Эльбингте Ф. Шишау жобалап, салған. Атауы Ярд No. Шақырылды Қызметке кірді Тағдыры A68 994 11 сәуір 1917 13 маусым 1917 3 қыркүйек 1920 жылы тапсырылды. A69 995 28 сәуір 1917 4 шілде 1917 3 қыркүйек 1920 жылы тапсырылды. A70 996 19 мамыр 1917 23 шілде 1917 30 қыркүйек 1920 жылы тапсырылды. A71 997 9 маусым 1917 13 тамыз 1917 4 мамыр 1918 жылы минаға отырды, батты. A72 998 30 маусым 1917 1 қыркүйек 1917 14 мамыр 1918 жылы минаға отырды, батты. A73 999 7 шілде 1917 21 қыркүйек 1917 20 қаңтар 1918 жылы минаға отырды, батты. A74 1000 4 тамыз 1917 9 қазан 1917 3 қыркүйек 1920 жылы тапсырылды. A75 1001 11 тамыз 1917 26 қазан 1917 30 қыркүйек 1920 жылы тапсырылды. A76 1002 1 қыркүйек 1917 12 қараша 1917 30 қыркүйек 1920 жылы тапсырылды. A77 1003 22 қыркүйек 1917 27 қараша 1917 20 қаңтар 1918 жылы минаға отырды, батты. A78 1004 13 қазан 1917 15 желтоқсан 1917 3 қыркүйек 1920 жылы тапсырылды. A79 1005 8 қараша 1917 12 қаңтар 1918 10 шілде 1918 жылы минаға отырды, батты. A68 1921 жылы Польшаға беріліп, ORP Kujawiak аталды. 1939 жылы май кемесіне айналдырылды. 3 қыркүйек 1939 жылы Данциг маңында неміс бомбалаушыларынан батты. A68, A69, A70, A74, A75, A76 және A78 1920 жылдың қыркүйегінде тапсырылды (соның салдарынан қызметтен шығарылды) және 1922/23 жылдары жойылды. A71, A72, A73, A77 және A79 1918 жылы Солтүстік теңізде миналарға отырып батты.

А-III түрі - Шихау 1917 жылғы конструкциясы (A92 A95) ==

Соңғы төрт кеме Ф. Шихау Верке компаниясының Эльбинг кемежайында 1916 жылғы жобадан өлшемдері сәл өзгешеленген күйінде салынды және құрастырылды. Бірінші екеуі капитулацияға дейін мина тазартқыш флотилиясында, ал соңғы екеуі эскорт флотилиясында қызмет етті.

Атауы Ярд нөмірі Суға түсірілді Қызметке кірді Тағдыры
A92 1019 16 наурыз 1918 24 мамыр 1918 15 қыркүйек 1920 жылы капитулацияланды.
A93 1020 9 сәуір 1918 18 маусым 1918 30 қыркүйек 1920 жылы капитулацияланды.
A94 1021 27 сәуір 1918 19 шілде 1918 30 қыркүйек 1920 жылы капитулацияланды.
A95 1022 25 мамыр 1918 19 тамыз 1918 30 қыркүйек 1920 жылы капитулацияланды.

Барлық төрт кеме 1923 жылы (A93 – 1922 жылы) Бо’несте металлға тапсырылды.