Солтүстік полюске қанатын созған трагедия

Кіріспе

Солтүстік полюске балонмен жетудің сәтсіз әрекеті

1897 жылғы Андренің Арктикадағы балон экспедициясы – шведтердің Солтүстік полюске жетуге жасаған сәтсіз тытысы, нәтижесінде экспедицияның үш мүшесі – С. А. Андре, Кнут Френкель және Нильс Стриндберг қаза тапты. Швецияның тұңғыш балонисті Андре, Сутекпен жұмыс істейтін балонмен Свалбардтан Ресейге немесе Канадаға саяхат жасауды ұсынды, саяхаттың барысында, сәттілікке қарай, тікелей Солтүстік полюстен өтуді көздеді. Бұл жоба Солтүстік полюске жету үшін жарыста қалып қойған Швецияда патриоттық ынтамен қарсы алынды. Андре балонмен ұшу жоспарына байланысты туындаған қауіптердің көптеген алғашқы белгілерін назарға алмады. Балонды белгілі бір деңгейде басқару қауіпсіз сапар үшін маңызды болды, бірақ оның ойлап тапқан сүйрету арқандары арқылы басқару әдісінің тиімсіздігіне көптеген дәлелдер болды. Соған қоса, «Орлен» (Бүркіт) атты полярлық балоны Париждегі өндірушіден сынақтан өткізілмей-ақ тікелей Свалбардқа жеткізілді. Өлшемдер балон күткеннен көп сутегі жоғалтып жатқанын көрсеткеніне қарамастан, Андре бұл тәуекелді мойындамады. 1897 жылдың шілдесінде Андре, Стриндберг және Френкель Свалбардтан ұшып шыққаннан кейін, балон сутегін тез жоғалтып, екі күннен соң мұзға құлады. Барлаушылар жарақат алмады, бірақ олар қозғалмалы мұздықтар арқылы оңтүстікке қарай қиын жолға шықты. Киімдері, жабдықтары жеткіліксіз болды және жердің қиындығына қатты тосылды, сондықтан олар қауіпсіз жерге жетпеді. Қазан айында Арктика қысының суығымен бірге, олар Свалбардтағы Квитойя (Ақ арал) деген құмды, шөл даласында қалды және сол жерде қайтыс болды. 33 жыл бойы экспедицияның тағдыры Арктиканың шешілмеген сырларының бірі болып келді. 1930 жылы экспедицияның соңғы лагерін кездейсоқ табу Швецияда үлкен медиалық сенсация тудырды, онда қаза тапқан ер адамдар аза тұтып, қастерленді. Андренің ниеттері мен ой-өрісі, әсіресе оның ақымақтығына ұқсас көрінуіне байланысты, көптеген көркем және тарихи талқылаулардың тақырыбы болды. Бұған алғашқы мысал ретінде Пер Олоф Сундманның 1967 жылы жарық көрген «Бүркіттің ұшуы» атты фантастикалық бестселлер романы келтіріледі, онда Андре әлсіз және циник ретінде бейнеленеді, демеушілері мен медианың ықпалындағы адам. Қазіргі заманғы жазушылар Андреге көбінесе сынды көзбен қарайды.

Andrée's Arctic balloon expedition of 1897 was a failed Swedish effort to reach the North Pole, resulting in the deaths of all three expedition members, S. A. Andrée, Knut Frænkel, and Nils Strindberg. Andrée, the first Swedish balloonist, proposed a voyage by hydrogen balloon from Svalbard to either Russia or Canada, which was to pass, with luck, straight over the North Pole on the way. The scheme was received with patriotic enthusiasm in Sweden, a northern nation that had fallen behind in the race for the North Pole. Andrée ignored many early signs of the dangers associated with his balloon plan. Being able to steer the balloon to some extent was essential for a safe journey, but there was much evidence that the drag rope steering technique he had invented was ineffective. Worse, the polar balloon Örnen (Eagle) was delivered directly to Svalbard from its manufacturer in Paris without being tested. When measurements showed it to be leaking more than expected, Andrée failed to acknowledge the risk. After Andrée, Strindberg, and Frænkel lifted off from Svalbard in July 1897, the balloon lost hydrogen quickly and crashed on the pack ice after only two days. The explorers were unhurt but faced a grueling trek back south across the drifting icescape. Inadequately clothed, equipped, and prepared, and shocked by the difficulty of the terrain, they did not make it to safety. As the Arctic winter closed in on them in October, the group ended up exhausted on the deserted Kvitøya (White Island) in Svalbard and died there. For 33 years the fate of the expedition remained one of the unsolved riddles of the Arctic. The chance discovery in 1930 of the expedition's last camp created a media sensation in Sweden, where the dead men had been mourned and idolized. Andrée's motives and mindset have been the subject of extensive fictional and historical discussion, particularly inspired by his apparent foolhardiness. An early example is Per Olof Sundman's fictionalized bestseller novel of 1967, The Flight of the Eagle, which portrays Andrée as weak and cynical, at the mercy of his sponsors and the media. Modern writers have been generally critical of Andrée.

Бірінші экспедиция

1896 жылы балонды ұшыруға тырысқан Андре көптеген еріктілерден таңдау жасады. Ол тәжірибелі Арктикалық метеоролог, 1882–1883 жылдары Шпицбергенге жасаған геофизикалық экспедицияда оның бұрынғы басшысы болған Нильс Густав Экхолмды және физика мен химия саласында жаңа зерттеулер жүргізіп жатқан дарынды студент Нильс Стриндбергті таңдады. Экспедицияның басты ғылыми мақсаты – әуеден түсірілген фотосуреттер арқылы аймақты картаға түсіру болатын. Стриндберг – жақыннан таныс фотограф және заманауи камералар жасау шебері еді. Бұл командада көптеген пайдалы ғылыми және техникалық дағдылар болды, бірақ ерекше физикалық күш немесе экстремалды жағдайларда тірі қалуға дайындық жоқ еді. Үшеуі де үйдің ішінде жұмыс істеуге бейім болды, және олардың тек біреуі – Стриндберг жас еді. Андре балон корзинында отырып, тыныш саяхат күткен, ал күш пен тірі қалу дағдылары оның тізімінде төменгі орында тұрды. Қазіргі заманғы жазушылардың барлығы Андренің Солтүстік полюске бару жоспарының шындыққа сай келмейтініне келіседі. Ол желдің көбінесе қалаған бағытта соғатынына, баулардың көмегімен бағытты дұрыстауға, балонның 30 күн бойы ауада қалуы үшін жеткілікті тығыз жабылуына және балонға салмақ қосып, құлайтын мұз бен қардың жабыспауына сенеді. 1896 жылғы тырауда жел Андренің үмітін күйретіп, Данес аралындағы балон ангарына қарай солтүстіктен үздіксіз соқты, экспедиция жиналды, сутегін шығарды және үйге қайтуға мәжбүр болды. Қазір Данес аралында солтүстік желдің болуы мүмкін екені белгілі, бірақ 19 ғасырдың соңында Арктикадағы ауа ағыны мен жауын-шашын туралы ақпарат тек даулы академиялық гипотезалар ретінде ғана қарастырылды. Тіпті Арктика климатын зерттеуші Экхолм да Андренің желдің оларды қайда алып кететіні туралы теориясына қарсылық білдірмеді. Байқау деректері болған жоқ. Керісінше, Экхолм сутегіні ұстап тұру қабілетіне күмәнданды. 1896 жылғы жазда сутегін өндіру және балонға құю процесінде жүргізген сынақтары балонның тым көп ағып жатқанын көрсетті. Ең ірі ағын сегіз миллионға жуық ұсақ тігіс тесіктерінен болды, оларды жібек жолақтарымен жабыстыруға немесе арнайы құпия лакпен жабуға болмады. Балон күніне көтеру күшінен айрылып жатты. Ауыр жүгін ескере отырып, Экхолм оның ең көп дегенде 17 күн бойы ауада қала алатынын, 30 күн емес екенін есептеді. Үйге қайту уақыты келгенде, ол Андреге 1897 жылдың жазында жоспарланған келесі тырауға қатыспайтынын ескертті, егер одан мықтырақ және жақсы жабық балон сатып алынбаса. Андре Экхолмның сын-пікірлеріне қарсылық көрсетіп, тіпті алдауға дейін барды. Свалбардтан қайтып келе жатқан кемеде Экхолм сутегі зауытының бас инженерінен өлшеулеріндегі кейбір аномалиялардың себебін білді: Андре уақыт-уақытпен балонға сутегі қосып отырған. Андренің мұндай өзін-өзі құртуға ұмтылу себептері белгісіз. Бірнеше заманауи жазушылар, Sundman's Andrée портреті жартылай деректі романда, «Бүркіттің ұшуы» (1967) романындағыдай, ол осы уақытқа дейін табысты қаржы жинау науқанының құрбаны болды деп болжайды. Демеушілер мен БАҚ әрбір кешігуді қадағалап, әрбір сәтсіздік туралы хабарлап, нәтижелерді талап етті. Андре, Стриндберг және Экхолм Стокгольм мен Гётеборгтағы шулы көпшіліктің қошаметімен шығарылып салды, енді Данес аралында оңтүстік желдерін күтудің ұзақ уақыты барлық үміттерді жоққа шығарды. Әсіресе, Нансеннің бір уақытта оралуы, оның үш жылдық Арктикалық экспедициясынан шыққан және жоспарланған полярлық даңққа ие болған «Фрам» кемесімен, және Андренің тіпті өзінің көпшілікке танымал көлігін іске қоса алмауы арасындағы контраст ерекше көзге түсті. Сандман Андренің бағдарланған желдің бағытын білмейтінін және балонды тапсыру кезінде қателік жасағанын, оны түзету үшін жаңа балон қажет екенін баспасөзге хабарлауға батылмағанын айтады. 1896 жылғы тырау тоқтатылғаннан кейін, 1897 жылы екінші тырауға қатысуға деген ынта төмендеді. Үміткерлердің ішінде Андре 27 жастағы инженер Кнут Френкельді Экхолмның орнына таңдады. Френкель – Швецияның солтүстігінен шыққан инженер, ұзақ тау саяхаттарын ұнататын спортшы. Ол Экхолмның метеорологиялық бақылауын жүргізу үшін арнайы тағайындалды. Экхолмның теориялық және ғылыми білімі болмаса да, ол бұл тапсырманы тиімді орындады. Оның метеорологиялық журналы зерттеушілерге үш адамның соңғы айлардағы қозғалысын өте дәлдікпен қалпына келтіруге мүмкіндік берді.

For his 1896 attempt to launch the balloon, Andrée had many eager volunteers to choose from. He picked Nils Gustaf Ekholm, an experienced Arctic meteorological researcher and formerly his boss during an 1882–1883 geophysical expedition to Spitsbergen, and Nils Strindberg, a brilliant student who was doing original research in physics and chemistry. The main scientific purpose of the expedition was to map the area by means of aerial photography, and Strindberg was both a devoted amateur photographer and a skilled constructor of advanced cameras. This was a team with many useful scientific and technical skills, but lacking any particular physical prowess or training for survival under extreme conditions. All three men were indoor types, and only one, Strindberg, was young. Andrée expected a sedentary voyage in a balloon basket, and strength and survival skills were far down on his list. Modern writers all agree that Andrée's North Pole scheme was unrealistic. He relied on the winds blowing more or less in the direction he wanted to go, on being able to fine tune his direction with the drag ropes, on the balloon being sealed tight enough to stay airborne for 30 days, and on no ice or snow sticking to the balloon to weigh it down. In the attempt of 1896, the wind battered Andrée's optimism by blowing steadily from the north, straight at the balloon hangar at Danes Island, Svalbard, until the expedition had to pack up, let the hydrogen out of the balloon, and go home. It is now known that northerly winds are to be expected at Danes Island; but in the late 19th century, information on Arctic airflow and precipitation existed only as contested academic hypotheses. Even Ekholm, an Arctic climate researcher, had no objection to Andrée's theory of where the wind was likely to take them. The observational data simply did not exist. On the other hand, Ekholm was skeptical of the balloon's ability to retain hydrogen, from his own measurements. His buoyancy checks in the summer of 1896, during the process of producing the hydrogen and pumping it into the balloon, convinced him that the balloon leaked too much to ever reach the Pole, let alone go on to Russia or Canada. The worst leakage came from the approximately eight million tiny stitching holes along the seams, which no amount of glued on strips of silk or applications of special secret formula varnish seemed to seal. The balloon was losing of lift force per day. Taking into account its heavy load, Ekholm estimated that it would be able to stay airborne for 17 days at most, not 30. When it was time to go home, he warned Andrée that he would not take part in the next attempt, scheduled for summer 1897, unless a stronger, better sealed balloon was bought. Andrée resisted Ekholm's criticisms to the point of deception. On the boat back from Svalbard, Ekholm learned from the chief engineer of the hydrogen plant the explanation of some anomalies he had noticed in his measurements: Andrée had from time to time secretly ordered extra topping up of the hydrogen in the balloon. Andrée's motives for such self destructive behavior are not known. Several modern writers, following Sundman's Andrée portrait in the semi documentary novel, The Flight of the Eagle (1967), have speculated that he had by this time become the prisoner of his own successful fundraising campaign. The sponsors and the media followed every delay and reported on every setback, and were clamoring for results. Andrée, Strindberg, and Ekholm had been seen off by cheering crowds in Stockholm and Gothenburg, and now all the expectations were coming to nothing with the long wait for southerly winds at Danes Island. Especially pointed was the contrast between Nansen's simultaneous return, covered in polar glory from his daring yet well planned three year Arctic expedition on the ship Fram, and Andrée's failure even to launch his own much hyped conveyance. Sundman theorizes that Andrée could not face letting the press report that he did not know the prevailing wind direction, and had also miscalculated in ordering the balloon, and needed a new one to rectify his error. After the 1896 launch was called off, enthusiasm declined for joining the expedition for the second attempt in 1897. From the candidates Andrée picked the 27 year old engineer, Knut Frænkel, to replace Ekholm. Frænkel was a civil engineer from the north of Sweden, an athlete who was fond of long mountain hikes. He was enrolled specifically to take over Ekholm's meteorological observations. Despite lacking Ekholm's theoretical and scientific knowledge, he handled this task efficiently. His meteorological journal has enabled researchers to reconstruct the movements of the three men during their last few months with considerable precision.

Ұшыру, ұшу және қону

1897 жылдың жазында Данес аралына оралған экспедиция бір жыл бұрын салынған шар ангарының қыстың дауылдарына жақсы төтеп бергенін анықтады. Жел де жағымды болды. Андре өзінің жетекші позициясын нығайтып, өз саласындағы тәжірибелі, ескі және сыншыл Экхолмды ынталы Френкельмен алмастырды. 11 шілдеде оңтүстік-батыстан тұрақты жел соққан кезде тақтадан жасалған ангардың жоғарғы бөлігі бөлшектелді, үш зерттеуші ауыр себетке көтерілді, ал Андре король Оскарға және экспедицияның баспасөз құқықтарын иеленген «Афтонбладет» газетіне соңғы минутта телеграмма жіберді. Үлкен көмекші топ шарықты ұстап тұрған соңғы арқандарды кесіп тастады, ол баяу көтерілді. Су үстінен төмен қарай қозғалғанда, бірнеше жүз метрлік сүйреу арқандарының жермен сүрінуі салдарынан себет суға батыруға дейін төмен тартылды. Сүйреу арқандары да бұралып, бұрандалы бекіткіштерінен ажыратылды. Бұл бекіткіштер Андреге көндіріліп қосылған жаңа қауіпсіздік мүмкіндігі болды, олар жерге ілігіп қалған арқандарды оңай түсіруге мүмкіндік берді. Көптеген арқандар бірден ажыратылып, жоғалып кетті, ал үш зерттеуші бір мезгілде судан шығу үшін құмды төгіп жатқанын көруге болады. Осылайша, алғашқы минуттарда маңызды салмақ жоғалды. Ұшыру алаңынан толықтай көтерілмес бұрын, «Eagle» шар күтілгендей бағытталатын құрылғыдан желдің ықпалындағы, бірнеше арқандармен ілінген қарапайым сутегі шарына айналды. Оның экипажы оны белгілі бір мақсатқа бағыттауға мүмкіндігі болмады және тұрақтандыру үшін жеткілікті балласты болған жоқ. Жеңілдеген шар жоспарланбаған биіктікке, көтеріліп, ондағы төмен ауа қысымы сутегінің сегіз миллион тігіс тесігінен одан да жылдам шығуына себеп болды. Шардың сыртқы әлеммен байланысудың екі құралы болды: буйлар мен пошталық қабылан. Буйлар – тосқауылға салынған болат цилиндрлер, шардан суға немесе мұзға түсіріліп, ағымдармен өркениетке жеткізілуі тиіс еді. Қазірге дейін тек екі хабарлама ғана табылды. Бірін Андре 11 шілдеде, ұшып шыққаннан кейін бірнеше сағаттан соң жіберді, онда былай делінген: «Біздің саяхатымыз әзірге жақсы өтіп жатыр. Біз шамамен биіктікте ұшып барамыз, бастапқыда N 10° шығысқа, бірақ кейін N 45° шығысқа [ ] ауа райы керемет. Көңілдеріміз көтеріңкі». Екіншісі бір сағаттан соң жіберілді және биіктігін көрсетті. «Афтонбладет» газеті пошталық қабыланды жеткізіп берді, олар солтүстік Норвегияда өсірілді, олар сол жерге қайта оралуға мүмкіндік береді деген үмітпен, олардың хабарлама цилиндрлерінде норвег тілінде алдын ала басылған нұсқаулар болды, бұл хабарламаны тапқан адамды Стокгольмдегі газеттің мекенжайына жеткізуді сұрады. Андре кем дегенде төрт пошталық қабыланды босатып жіберді, бірақ тек біреуін ғана норвегиялық кеме тауып алды, ол жерге қонғаннан кейін дереу атып тастады. Оның хабарламасы 13 шілдеде жазылған және сол кездегі бағытын шығысқа қарай 10° оңтүстік деп көрсетеді. Хабарламада: «Андренің полярлық экспедициясы «Афтонбладет» газетіне, Стокгольм. 13 шілде, сағат 12.30, 82 градус солтүстік ендік, 15 градус 5 минут шығыс бойламасы. Шығысқа қарайғы сапар жақсы, 10 градус оңтүстікке қарай. Борттағы барлығы жақсы. Бұл пошталық қабылан арқылы жіберілген үшінші хабарлама. Андре» делінген. Лундстрем және басқалар бұл үш хабарламаның ұшып шығу кезіндегі апатты немесе Андре өзінің негізгі күнделігінде толық сипаттаған күрделі жағдайды айтпағанын атап өтеді. Шар тепе-теңдіктен шығып, тым жоғары көтеріліп, тіпті Экхолмнен де күткеннен гөрі жылдам сутегін жоғалтып, мұзға құлау қаупіне ұшырады.

Returning to Danes Island in the summer of 1897, the expedition found that the balloon hangar built the year before had weathered the winter storms well. The winds were more favorable, too. Andrée had strengthened his leadership position by replacing the older and critical Ekholm, an authority in his field, with the more enthusiastic Frænkel. On 11 July, in a steady wind from the south west, the top of the plank hangar was dismantled, the three explorers climbed into the already heavy basket, and Andrée dictated one last minute telegram to King Oscar and another to the newspaper Aftonbladet, holder of press rights to the expedition. The large support team cut away the last ropes holding the balloon and it rose slowly. Moving out low over the water, it was pulled so far down by the friction of the several hundred meter long drag ropes against the ground as to dip the basket into the water. The friction also twisted the ropes around, detaching them from their screw holds. These holds were a new safety feature that Andrée had reluctantly been persuaded to add, whereby ropes that got caught on the ground could be more easily dropped. Most of the ropes unscrewed at once and of rope were lost, while the three explorers could simultaneously be seen to dump of sand overboard to get the basket clear of the water. of essential weight was thus lost in the first few minutes. Before it was well clear of the launch site, Eagle had turned from a supposedly steerable craft into an ordinary hydrogen balloon with a few ropes hanging from it, at the mercy of the wind; its crew had no means to direct it to any particular goal and had too little ballast for stability. Lightened, the balloon rose to , an unplanned for height, where the lower air pressure made the hydrogen escape all the faster through the eight million stitching holes. The balloon had two means of communication with the outside world: buoys and homing pigeons. The buoys, steel cylinders encased in cork, were intended to be dropped from the balloon into the water or onto the ice, to be carried to civilization by the currents. Only two buoy messages have ever been found. One was dispatched by Andrée on 11 July, a few hours after takeoff, and reads: "Our journey goes well so far. We sail at an altitude of about , at first N 10° east, but later N 45° east [ ] Weather delightful. Spirits high." The second was dropped an hour later and gave the height as
Aftonbladet had supplied the pigeons, bred in northern Norway with the optimistic hope that they would manage to return there, and their message cylinders contained pre printed instructions in Norwegian asking the finder to pass the messages on to the paper's address in Stockholm. Andrée released at least four pigeons, but only one was ever retrieved, by a Norwegian steamer where the pigeon had alighted and been promptly shot. Its message is dated 13 July and gives the travel direction at that point as East by 10° South. The message reads: "The Andree Polar Expedition to the 'Aftonbladet', Stockholm. 13 July, 12.30 p. m., 82 deg. north latitude, 15 deg. 5 min. east longitude. Good journey eastwards, 10 deg. south. All goes well on board. This is the third message sent by pigeon. Andree." Lundström and others note that all three messages fail to mention the accident at takeoff, or the increasingly desperate situation, which Andrée described fully in his main diary. The balloon was out of equilibrium, sailing much too high and thereby losing hydrogen faster than even Ekholm had feared, then repeatedly threatening to crash on the ice.

Мұзда жаяу жүріп

14 шілдеде үш адам жерге тұрып қалған сәттен бастап, Стриндбергтің арнайы картографиялық камерасы, аймақты әуеден картаға түсіру үшін әкелінген, мұздықтағы күнделікті өмірді және үнемі қауіп пен жолдың қиындығын жазуға айналды. Стриндберг үш ай бойы мұзда болған кезде камерасымен 200-ге жуық сурет түсірді, олардың ең танымал суреті Андре мен Френкельдің құлаған «Бүркіт» ұшағына қарап тұрған суреті. Андре мен Френкель өздерінің тәжірибелері мен географиялық орналасуларын мұқият тіркеді, Андре өзінің «негізгі күнделігінде», Френкель метеорологиялық журналында. Стриндбергтің стенографиялық күнделігі жеке мазмұнымен ерекшеленді, экспедиция туралы ойларын және қалыңдығы Анна Шарлиерге жолданған бірнеше хабарламаны қамтыды. 1930 жылы Квитойядағы мұздан осы үш қолжазба да табылды. «Бүркіт» ұшағында қару, қарға бату аяқкиімдері, шаңғы, шатыр, кішкентай қайық (жинап, шатыр жібегімен жабуға болатын иілген таяқтардан жасалған), олардың көпшілігі себетте емес, шатыр сақинасының үстіндегі сақтау орнында сақталды. Бұл заттар мұқият жиналмаған, полярлық аймақтарда өмір сүретін халықтар қолданатын бұрынғы үлгілерге көңіл жеткізілмеген. Осы тұрғыдан Андре көптеген бұрынғы және кейінгі саяхатшылардан ерекшеленді. Андренің қатаң шаналары қиын жерлерге жарамсыз болып шықты, мұздықты бөліп тұратын арналар, биік қырқалар және жартылай мұздаған балқыған көлдерге кедерілді. Олардың киімдері теріден емес, жүннен тігілген пальто мен шалбардан, сондай-ақ майлы киімдерден жасалған. Олар майлы киімдерін киген, бірақ саяхатшылар мұздағы жартылай мұздаған су тоғандарынан және әдеттегі тұманды, ылғалды Арктикалық жаз ауасынан әрдайым ылғал немесе сулы болып көрінетінін және киімдерін кептірумен, көбінесе кию арқылы айналысқан. Шанаға байланған азық-түлікті көптеген арналардың біріне тастап кету өлімге алып келер еді. Жүргізуді бастамас бұрын үш адам апат болған жердегі шатырда бір апта болды, не алып, қанша алып, қайда баратыны туралы шешім қабылдады. Солтүстік полюстің алыс жері таңдау ретінде қарастырылмады, таңдау екі азық-түлік және оқ-дәрі қоймасы арасында болды, олар қауіпсіздігі үшін, бірі Сюйейнде (Шпицбергенде), екіншісі Франц-Иосиф жеріндегі Флора мысында орналасқан. Карталарының дұрыс болмауына байланысты екі қоймаға дейінгі қашықтық шамамен бірдей екенін дұрыс емес тұжырымдаған олар, Флора мысындағы үлкен қоймаға баруды шешті, ол одан әрі орналасқан. Стриндберг осы аптада кез келген уақыттағыдан көп сурет түсірді, оның ішінде апат орнының 360 градустық панорамасын құрайтын 12 кадр бар. Ұшаққа көп азық-түлік салынған, ол жаяу саяхатқа қарағанда, көбінесе шармен саяхаттауға ыңғайлы. Андре салмақ жоғалту қажет болса, артық тамақты құм сияқты лақтырып тастауға болады деп ойлады, егер қажет болмаса, Арктикалық шөлде қыстау қажет болса, тамақ пайдалы болады. Сондықтан, аз баласт және ауыр типтегі азық-түліктің көп мөлшері болды, соның ішінде су және демеушілер мен өндірушілер сыйға тартқан шампан, порт, сыра және т.б. Лимон шырыны да болды, бірақ басқа полярлық саяхатшылар әдетте қажет деп ойлағандай, скорбутты болдырмау үшін одан аз мөлшерде болды. Тамақтың көп бөлігі пемикан, шұжық, басқа да ет, ірімшік және тұндырылған сүт түрінде болды. Апатқа ұшыраған кезде олар кейбір азық-түліктерді суға лақтырып жіберді. Үш адам апат орнын тастап кеткен кезде қалғандарының көпшілігін, сондай-ақ қару-жарақ, шатыр, оқ-дәрі және тамақ пісіру керек-жарақтары сияқты басқа да қажеттіліктерді алып, әр санаға 100 тоннадан астам жүк түсірді. Бұл практикалық емес еді, өйткені саналар сынды және адамдар шаршады. Бір аптадан кейін олар үлкен азық-түлік қорабы мен қажетсіз жабдықтарды тастап, жүкті санаға түсірді. Тамақ іздеу бұрынғыдан да қажет болды. Олар марш барысында тұмсықты, морждарды, әсіресе ақ аюларды атып жеді. 22 шілдеде Франц-Иосиф жеріне оңтүстік-шығысқа қарай сапар шеге бастаған үш адам екі қабатты жоталары бар мұз үстіндегі күресі мақсатқа жақындатпайтынын тез арада анықтады: мұздың ағылуы қарама-қарсы бағытта болды, оларды артқа жылжытты. 4 тамызда олар ұзақ талқылаудан кейін оңтүстік-батыстағы Сюйейнеге бағыттауға шешім қабылдады, алты-жеті апталық жүріспен, ағымның көмегімен, сол жердегі қоймаға жетуге үміттенді. Бұл бағыттағы жер бедері өте қиын, кейде төрт аяғымен жүруді қажет етті, бірақ ашық судың болуымен де жеңілдік болды - кішкентай қайық, көрінетіндей, функционалды және қауіпсіз көлік құралы болды, сондай-ақ тегіс, жалпақ мұз жарықтары. «Жаннат!» деп жазды Андре. «Көптеген тегіс мұз жарықтары, тәтті сумен толған ойпаздар және мұнда-сонда жұмсақ еті бар жас ақ аю!» Олар бастапқыда жақсы ілгеріледі, бірақ жел өзгерді және олар қайтадан Сюйейнеден алыстатылды. Келесі апталарда жел оңтүстік-батыстан солтүстік-батысқа дейін өзгерді, олар батысқа бұрылып осыны жеңуге тырысты, бірақ Сюйейнеге жету мүмкін емес екені анық болды. 12 қыркүйекте саяхатшылар мұзда қыстауға келісім берді және үлкен мұз жарығына орналасты, мұз оларды қайда алып кететініне қарай, «ол, іс жүзінде, соны істеп келді» деді Кьеллстрём. Оңтүстікке қарай Квитойяға қарай жылдам қозғалып, олар сумен нығайтылған қардан жасалған қабырғалары бар мұз жарығында қысқы «үйді» асықтырып салды, Стриндбергтің жобасы бойынша. Жылдам қозғалысын байқаған Андре теңізден толыққанды тамақтана алатындай оңтүстікке жеткеніне үміттенді. Алайда, 2 қазан күні, Квитойяға қарсы қысымнан мұз жарығының астындағы шатыр бұзыла бастады, олар дүкендерін аралға көшіруге мәжбүр болды, бұл бірнеше күнге созылды. Осы қиындықтарға қарамастан, Андре күнделігінде «Рух көтеріңкі. Мұндай серіктермен, мен айта аламын, кез келген жағдайда өмір сүре аламыз» деп жазды. Стриндбергтің қысқаша күнделік жазбалары 5 қазан күні топ аралға қонғанын көрсетеді. Стриндберг 6 қазан күні «Қарлы барлау» деп жазды және 7 қазан күні «Қозғалыс» деген жалғыз сөзді жазды. Кейінірек ғылыми талдау Андренің күнделігінің соңғы беттеріндегі мазмұнын көрсетті, соңғы жазбасы 8 қазан күні: «Мұзды мұхиттың үстіндегі мұзда тұрақты жерде ұйықтауға мүмкіндік болғанына қуаныштымын, онда біз үнемі жарылыс, сығылыс және шуды естідік. Біз ағаш сынықтары мен кит сүйектерін жинауымыз керек және ауа райыға мүмкіндік бергенде біраз қозғалуымыз керек». Стриндбергтің 7 қазан күнгі және Андренің 8 қазан күнгі күнделіктерінің соңынан үш адамның одан кейін көп ұзамай қайтыс болғаны болжанады. Лундстрём халықаралық және ұлттық есептердің кейбіреулері қалалық аңыздардың ерекшеліктерін алғанын атап өтеді. Олар Арктиканың жергілікті халқына деген жалпы сыйсыздықты көрсетті, газеттерде олар үш адамды өлтірген немесе олардың қиын жағдайына бейжай қараған түсініксіз жабайылар ретінде бейнеленді. Бұл болжамдар 1930 жылы «Братвааг» және «Исбьорн» кемелерінің экипаждары Квитойядағы экспедицияның соңғы бейітін тапқаннан кейін жоққа шығарылды.

From the moment the three were grounded on 14 July, Strindberg's highly specialized cartographic camera, which had been brought to map the region from the air, became instead a means of recording daily life in the icescape and the constant danger and drudgery of the trek. Strindberg took about 200 photos with his camera over the course of the three months they spent on the pack ice, one of the most famous being his picture of Andrée and Frænkel contemplating the fallen Eagle. Andrée and Frænkel also kept meticulous records of their experiences and geographical positions, Andrée in his "main diary", Frænkel in his meteorological journal. Strindberg's own stenographic diary was more personal in content, and included his general reflections on the expedition, as well as several messages to his fiancée Anna Charlier. All three manuscripts were eventually retrieved from the ice on Kvitøya in 1930. Eagle had been stocked with safety equipment such as guns, snowshoes, sleds, skis, a tent, a small boat (in the form of a bundle of bent sticks, to be assembled and covered with balloon silk), most of it stored not in the basket but in the storage space arranged above the balloon ring. These items had not been put together with great care, and little attention was paid to existing designs used by societies living in polar regions. In this, Andrée contrasted not only with later but also with many earlier explorers. Andrée's rigid sleds proved impractical for the difficult terrain, with channels separating the ice floes, high ridges, and partially iced over melt ponds. The men's clothes included no furs but were woolen coats and trousers, plus oilskins. They wore the oilskins but the explorers reported always seeming to be damp or wet from the half frozen pools of water on the ice and the typically foggy, humid Arctic summer air, and preoccupied with drying their clothes, mainly by wearing them. It would have meant certain death to lose the provisions lashed to one of the cumbersome sleds into one of the many channels that had to be laboriously crossed. Before starting the march, the three men spent a week in a tent at the crash site, packing up and making decisions about what and how much to bring and where to go. The far off North Pole was discounted as an option; the choice lay between two depots of food and ammunition laid down for their safety, one at Sjuøyane in Svalbard and one at Cape Flora in Franz Josef Land. Inferring wrongly from their faulty maps that the distances to each were about equal, they decided to try for the bigger depot at Cape Flora, which was further away. Strindberg took more pictures during this week than he would at any later point, including 12 frames that make up a 360 degree panorama of the crash site. The balloon had carried a lot of food, of a kind adapted more for a balloon voyage than for travels on foot. Andrée had reasoned that they might as well throw excess food overboard as sand if losing weight was necessary; and if it was not, the food would serve if wintering in the Arctic desert did, after all, become necessary. There was, therefore, less ballast and large amounts of heavy type provisions, altogether, including of water and some crates of champagne, port, beer, etc., donated by sponsors and manufacturers. There was also lemon juice, though not as much of this precaution against scurvy as other polar explorers usually thought necessary. Much of the food was in the form of cans of pemmican, sausages, other meats, cheese, and condensed milk. By the time they crashed, they had thrown some of the provisions overboard. The three men took most of the rest with them on leaving the crash site, along with other necessities such as guns, tent, ammunition, and cooking utensils, making a load on each sled of more than This was not practical, as it broke the sleds and wore out the men. After one week, they sorted out and left behind a big pile of food and non essential equipment, bringing the loads down to per sled. It became more necessary than ever to hunt for food. They shot and ate seals, walruses, and especially polar bears throughout the march. Starting out for Franz Josef Land to the south east on 22 July, the three soon found that their struggle across the ice, which had ridges two stories high, was hardly bringing the goal any nearer: the drift of the ice was in the opposite direction, moving them backward. On 4 August they decided, after a long discussion, to aim instead for Sjuøyane in the southwest instead, hoping to reach the depot there after a six to seven week march, with the help of the current. The terrain in that direction was mostly extremely difficult, sometimes necessitating a crawl on all fours, but there was occasional relief in the form of open water—the little boat was apparently a functional and safe conveyance—and smooth, flat ice floes. "Paradise!" wrote Andrée. "Large even ice floes with pools of sweet drinking water and here and there a tender fleshed young polar bear!" They made fair headway at first, but the wind turned and they were again being pushed backward, away from Sjuøyane. The wind varied between southwest and northwest over the coming weeks; they tried in vain to overcome this by turning more and more westward, but it was becoming clear that Sjuøyane was out of their reach. On 12 September, the explorers resigned themselves to wintering on the ice and camped on a large floe, letting the ice take them where it would, "which", writes Kjellström, "it had really been doing all along". Drifting rapidly due south towards Kvitøya, they hurriedly built a winter "home" on the floe against the increasing cold, with walls made of water reinforced snow to Strindberg's design. Observing the rapidity of their drift, Andrée recorded his hopes that they might get far enough south to feed themselves entirely from the sea. However, the floe began to break up directly under the hut on 2 October, from the stresses of pressing against Kvitøya, and they were forced to bring their stores on to the island itself, which took a couple of days. Despite these difficulties, Andrée recorded in his diary, "Morale remains good. With such comrades one should be able to manage under, I may say, any circumstances." Strindberg's briefer diary entries indicate that on October 5 the party landed on the island. Strindberg then wrote "Snowstorm reconnaissance" on October 6 and what appeared to be the single word "Moving" on October 7. Later scientific analysis revealed the contents of the final pages of Andrée's diary, with its last entry on October 8 reading: "It feels fine to be able to sleep here on fast land as a contrast with the drifting ice out upon the ocean where we constantly heard the cracking, grinding, and din. We shall have to gather driftwood and bones of whales and will have to do some moving around when the weather permits." It is inferred from the end of Strindberg's diary on October 7 and Andreé's on October 8 that the three men died shortly afterwards. Lundström points out that some of the international and national reports took on the features of urban legends. They reflected a prevailing disrespect for the indigenous peoples of the Arctic, who were portrayed by newspapers as uncomprehending savages who had killed the three men or showed a deadly indifference to their plight. These speculations were refuted in 1930, upon the discovery of the expedition's final resting place on Kvitøya by the crews of two ships, the Bratvaag and the Isbjørn.

Қайтару

Норвегиялық Братваг экспедициясы, Свалбард архипелагының мұздықтары мен теңіздерін зерттеу үшін норвегиялық «Братваг» (Ålesund) кемесімен, 1930 жылдың 5 тамызында Андре экспедициясының қалдықтарын тапты. Квитойя сол кездегі теңізшілер мен кит аулаушылар үшін көбінесе қол жетімсіз болды, себебі оны әдетте қалың полярлық мұздың кең белдеуі қоршап, жиі қалың мұз тұманнан жасырылып жататын. Дегенмен, 1930 жылғы жаз ерекше жылы болды және айналасындағы теңіз көбінесе мұздан бос еді. Квитойя морждарды аулауға арналған маңызды айманымен белгілі болды және сол күні аралдағы тұман салыстырмалы түрде жұқа болғандықтан, «Братваг» экипажының бір бөлігі бұл сирек мүмкіндікті пайдаланып, оны «жетімді емес арал» деп атап, жағаға қонды. Су іздеу кезінде екі теңізші – Олав Сален мен Карл Тусвик Андренің қайығын шағын өзеннің жанында, қар үйіндісінің астында тоңған және құрал-жабдыққа толы, соның ішінде «Андренің полярлық экспедициясы, 1896» деген жазуы бар ескекке тап болды.

Өлім себептері

Үш ер адамның денелері 1930 жылы Швецияға қайтарылғаннан кейін қосымша тексерілген жоқ. Олардың қалай қаза тапқандығы туралы мәселе ғалымдардың қызығушылығын және дау-дамасын тудырды. Көптеген дәрігерлер мен тарихшы-әуесқойлар осы егжей-тегжейлі күнделіктерді детективтей оқып, диетадан, аурудың белгілі шағымдарынан және өлім орнындағы қызықты деректерден із іздеді. Олар көптеген мәселелерде келіседі. Мысалы, саяхатшылардың балоннан әкелген консервіленген және құрғақ тағамдарды, сондай-ақ ақ аюдың жартылай пісірілген етін көп мөлшерде және кейде итшабақ етін жегені белгілі. Зерттеушілер жиі аяқтары ауырып, іштен шығумен азапталды, әрқашан шаршап, суықтап және ылғалданып жүрді. 10 қыркүйектен кейін Андренің күнделігіндегі жазбалар жиілемей бастады, әрі жазуы нашарлады. Автор және дәрігер Беа Уусма трихинеллезден өлім-жітім көрсеткішінің бар болғаны 0,2 пайызды құрайтынын және негізгі симптом – қызбаның – ешбір саяхатшының күнделігінде көрсетілмегенін, сондай-ақ үш саяхатшының қызбаға қарсы ешқандай дәрі ішпегенін атап өтті. Басқа ұсыныстардың бірі – ақ аюдың бауырларын жеуден А витаминімен улану, бірақ күнделік Андренің осы қауіпті білгенін көрсетеді. Беа Уусма тағы бір теорияны айтты – теңіз түлкісінің бауырларын жеуден А витаминімен улану, бірақ ол 19 қыркүйекте үлкен теңіз түлкісін өлтіргенін және осыған байланысты ешқандай ауруды байқамағанын себеп етіп, оны қабылдамайды. Сонымен қатар, А витаминімен уланудан болатын өлім-жітім көрсеткіші төмен. Көміртек моноксидімен улану теориясын бірнеше адам қолдайды, мысалы, саяхатшы Вильхьяльмюр Стефанссон. Басты қарсылық – олардың примус пеші табылған кезде резервуарда әлі де керосин болған, және примус пеші шатырдың ішінде болмаған болуы мүмкін. Стефанссонның айтуынша, олар өздерінің экспедицияларында көргендей, бұзылған пешті қолданған. Тамақ сақталған банкалардан қорғасынмен улану, сондай-ақ цинга, ботулизм, өзіне қол жұмсау (олардың қолында көптеген морфин мен опиум болды) және ақ аюдың шабуылы да ұсынылған. Кьеллстрем ұсынған нұсқа – Арктика қысы жақындағанда суықтан және гипотермиядан, дегидратациядан, жалпы шаршаудан, әлсіздіктен және көңілсіздіктен қаза табу. Кьеллстремнің пікірінше, Триде саяхатшылардың күнделікті өміріне, әсіресе олардың үміттенген жылдам қозғалысқа жарамды үйінің астында мұздың жарылуына ешқандай назар бермейді, оларды мұздық аралына көшуге мәжбүр етеді. "Ұрпақтар олардың Квитойда тамақпен қоршалған күйде өлгеніне таңқалды", - деп жазады Кьеллстрем. "Бірақ олардың осылай ұзақ өмір сүруге күш тапқандарына таңқуға лайық". 2010 жылы Стокгольмдегі Каролинска институтының жазушысы және зерттеушісі Беа Уусма Трихинелла спиралис личинкалары экспедиция мүшелерін өлтірді деген теорияны жоққа шығарды. Саяхатшылардың киімдерін тексергеннен кейін, Стриндбергтің сақталған іш киімдерінде (жерленген кезде киген және кейіннен 1930 жылы құтқарылған) ақ аюдың тіс іздері табылды, ол кем дегенде Стриндбергті ақ аю өлтірген деген қорытындыға келді. Уусманың экспедиция туралы сыйлық алған кітабында, ішінара өзінің жаңа зерттеулеріне негізделген (оның ішінде 1930 жылғы сирек кездесетін тілсекшінің есебін талдау), ол Стриндбергке ақ аю шабуыл жасап, өлтіргенін, ол Фрэнкельді де жарақаттаған, ол шатырда қолғапсыз және аяқ киімсіз қайтыс болған сияқты деген теорияны ұсынады. Андре Стриндбергті жерлеп, аралда жалғыз қалған, өздігінен кетуге мүмкіндігі болмағандықтан, содан кейін морфин арқылы өзіне қол жұмсауға шешім қабылдады. Андренің өлімінің себебін анықтаған теорияны оның денесі жартасқа тік жағдайда, жанында мылтығымен табылғандығы растайды. Сонымен қатар, осы жерден бос морфин бөтелкелері, сондай-ақ Андренің күнделігі свитермен, сабанмен және балон матасымен жақсылап оралған, ол кейінірек біреу тапқан жағдайда, соңғы шара ретінде сақталуын қалағанын көрсетеді.

The bodies of the three men were cremated in 1930 without further examination upon being returned to Sweden. The question of what, exactly, caused their deaths has attracted both interest and controversy among scholars. Several medical practitioners and amateur historians have read the extensive diaries with a detective's eye, looking for clues in the diet, for telltale complaints of symptoms, and for suggestive details at the death site. They agree on many particulars. For instance, the explorers are known to have eaten mainly scanty amounts of canned and dry goods from the balloon stores, plus huge portions of half cooked meat of polar bears and occasionally seals. The explorers frequently suffered from foot pains and diarrhea, and were always tired, cold, and wet. After September 10, Andree's diary entries, formerly made daily, grew more sporadic, and his penmanship deteriorated. Author and physician Bea Uusma notes that the rate of death of trichinosis is only 0.2 percent and that the main symptom – fever – is never noted in any of the men's diaries, also commenting that no medicines against fever appear to have been consumed by the trio. Other suggestions have included vitamin A poisoning from eating polar bear liver; however, the diary shows Andrée to have been aware of this danger. Vitamin A poisoning from eating seal liver is another theory, mentioned by Bea Uusma, who however rejects it based on the fact that the men killed a large seal on September 19 and never noted any related illness; also the rate of death from vitamin A poisoning is low. Carbon monoxide poisoning is a theory that has found a few adherents, such as the explorer Vilhjalmur Stefansson. The chief objection is that their primus stove had kerosene still in the tank when found, and that the primus stove was most likely not located inside the tent. Stefansson argues that they were using a malfunctioning stove, something he had experienced in his own expeditions. Lead poisoning from the cans in which their food was stored is an alternative suggestion, as is scurvy, botulism, suicide (they had plenty of morphine and opium), and polar bear attack. A combination favored by Kjellström is that of cold and hypothermia as the Arctic winter closed in, with dehydration and general exhaustion, apathy, and disappointment. Kjellström argues that Tryde never takes the nature of the explorers' daily life into account, and especially the crowning blow of the ice breaking up under their promisingly mobile home, forcing them to move onto a glacier island. "Posterity has expressed surprise that they died on Kvitøya, surrounded by food," writes Kjellström. "The surprise is rather that they found the strength to live so long." In 2010, writer and researcher Bea Uusma, of the Karolinska Institute in Stockholm, rejected the theory that larvae of Trichinella spiralis killed the expedition members. After examining the men's clothes, finding what was most likely rips from polar bears in Strindberg's preserved underpants (which he wore while being buried and which were subsequently salvaged in 1930), she concluded that at least Strindberg was killed by polar bears. In Uusma's award winning book about the expedition, partly based on her own new research (including analysis of a rarely seen autopsy report from 1930), she puts forth the theory that Strindberg was attacked and killed by a polar bear, which possibly also injured Frænkel, who appears to have died shortly thereafter in the tent, wearing no mittens and shoes. Andree, having buried Strindberg and finding himself trapped alone on the island, unable to leave by himself, then possibly decided to commit suicide via morphine. This theory on Andree's cause of death is supported by the fact that his remains were found in a semi upright position against a rock, a situation unlikely to have been caused by polar bears, rifle by his side. In addition, nearly emptied morphine bottles were found on the site, as well as Andree's diary neatly wrapped with a sweater, hay and balloon cloth, indicating that he perhaps wanted it to be preserved as a last measure in case someone would later find it.

Мұра

1897 жылы Андренің батыл немесе ақымақтыққа саятын әрекеті шведтердің патриоттық мақтанышын және Арктикада ғылыми көшбасшылықты қамтитын швед арманын күшейтті. «Инженер Андре» деген атағы оны әдетте және құрметпен атау үшін қолданылды, бұл 19 ғасырдың соңындағы инженердің технологиялық прогресс арқылы әлеуметтік жақсартудың өкілі ретіндегі идеалына жоғары баға беруді білдірді. Үш саяхатшы кеткенде тойланды, ал жоғалғанда бүкіл ел аза тұтты. Олар табылғанда, саяхатшылар екі ай бойы елді мекендерге жету үшін күрескен ерліктері үшін мақталып, ғылым мен прогресс идеялары үшін өзін-өзі құрбан еткен адамдар ретінде қарастырылды. Швед тарихшысы Сверкер Сёрлиннің жазуынша, 1930 жылғы 5 қазанда кемелерден Стокгольмге олардың мәйіттерін алып өткен шеру «Швеция тарихындағы ең салтанатты және ұлы ұлттық аза тұтудың бірі болуы керек. Осыған ұқсас оқиға – 1994 жылғы қыркүйекте Балтық теңізінде болған «Эстония» қайғысынан кейін жарияланған ұлттық аза тұту». Соңғы кезде Андренің батырлық мотивтері күмәндануға ұшырады, бұл 1967 жылы жарық көрген Пер Олоф Сундманның жартылай деректі романы «Бүркіттің ұшуы» арқылы басталды. Сундман Андрені шведтік БАҚ пен билік өкілдерінің талаптарының құрбаны ретінде бейнелейді және оның соңғы себебінің батылдық емес, қорқыныш болғанын көрсетеді. Сундманның қатысушы тұлғалар, швед ұлттық мәдениетінің кемшіліктері және баспасөздің рөлі туралы түсіндірулері оның романы негізінде Ян Троеллдің режиссерлігімен түсірілген «Бүркіттің ұшуы» (1982) фильмінде көрініс тапты. Бұл фильм «Оскар» сыйлығына ие болды. Тарихшы Эдвард Гимонт экспедицияның қалдықтарының 1930 жылы табылғанының Г.Ф. Лавкрафттың «Безумия тауларында» атты туындысын жазуына әсер еткенін болжайды. Стриндбергтің рөліне деген қызығушылық оның дайындығы жоқ және жабдығы жеткіліксіз студенттің шаршау мен суықтан құлап жатқан жағдайда да фотоға түсірудегі табандылығына және түсірілген суреттердің көркемдік сапасына байланысты артып келеді. Квитойдағы суға батқан контейнерлерден табылған 240 кадрдың 93-ін Стриндбергтің бұрынғы жұмыс орны – Стокгольмдегі Корольдік технология институтында Джон Герцберг сақтап қалды. «Андре экспедициясының визуалды тарихын қалпына келтіру» (2004) атты мақаласында Тирон Мартинссон бұрынғы зерттеушілердің жазба деректерге – күнделіктерге – ақпараттың негізгі көзі ретінде салған дәстүрлі назарына қарсылық білдірді және фотосуреттердің тарихи маңыздылығы туралы талаптарын жаңартты.

In 1897, Andrée's daring or foolhardy undertaking nourished Swedish patriotic pride and Swedish dreams of taking the scientific lead in the Arctic. The title of Engineer—Ingenjör Andrée—was generally and reverentially used in speaking of him, and expressed high esteem for the late 19th century ideal of the engineer as a representative of social improvement through technological progress. The three explorers were fêted when they departed and mourned by the nation when they disappeared. When they were found, the explorers were celebrated for the heroism of their doomed two month struggle to reach populated areas and were seen as having selflessly perished for the ideals of science and progress. The procession carrying their mortal remains from the ships into Stockholm on 5 October 1930, writes Swedish historian Sverker Sörlin, "must be one of the most solemn and grandiose manifestations of national mourning that has ever occurred in Sweden. One of the rare comparable events is the national mourning that followed the Estonia disaster in the Baltic Sea in September 1994." More recently, Andrée's heroic motives have been questioned, beginning with Per Olof Sundman's bestselling semi documentary novel of 1967, The Flight of the Eagle. Sundman portrays Andrée as the victim of the demands of the Swedish media and establishment, and as ultimately motivated by fear rather than courage. Sundman's interpretation of the personalities involved, the blind spots of the Swedish national culture, and the role of the press are reflected in the film adaptation, Flight of the Eagle (1982), based on his novel and directed by Jan Troell. It was nominated for an Academy Award. Historian Edward Guimont has proposed that the 1930 discovery of the expedition's remains influenced H. P. Lovecraft in the writing of At the Mountains of Madness. Appreciation of Strindberg's role seems to be growing, both for the fortitude with which the untrained and unprepared student kept photographing, in what must have been a more or less permanent state of near collapse from exhaustion and exposure, and for the artistic quality of the result. Out of the 240 exposed frames that were found on Kvitøya in waterlogged containers, 93 were saved by John Hertzberg at the Royal Institute of Technology in Stockholm, Strindberg's former workplace. In his article, "Recovering the visual history of the Andrée expedition" (2004), Tyrone Martinsson has lamented the traditional focus by previous researchers on the written records—the diaries—as primary sources of information; he renewed his claim for the historical significance of the photographs.