Кіріспе

Ағылшын-Жаңа Зеландия ғалымы (1836–1905)

Үндістан көтерілісі медалі, Лакхнау қамалын сақтау және Лакхнау белгілері
Кларк медалі (1891)
Корольдік қоғамның мүшесі (1892)
| жерленген орны = Оңтүстік Африка, Кейптаун жанында теңізде жерленген
| жұмыс орындары =
Жаңа Зеландия институты
Окленд институты · Окленд мұражайы, Окленд (1867–1869) Әкесінің әкесі Уильям Хаттон Гейт Бертон иелігінің иесі болған. Дегенмен, оның қол қойған әскери қызметі туралы мәлімдемесінде 1836 жылдың 16 қарашасында Англияның Беркшир округіндегі Бракнелл қаласында туғаны жазылған. Ол бастапқы білімін Саутвелл грамматикалық мектебінде, Ноттингемширде алды, содан кейін Корольдік теңіз флотына қабылдану үшін Гэмпширдегі Госпорттағы Корольдік теңіз академиясында оқыды. Гриннің сауда флотында мичман болып қысқа мерзім қызмет еткеннен кейін, «Альфред» кемесімен Үндістанға үш рет сапар жасады. 1854–55 жылдары Лондон Король колледжінің қолданбалы ғылымдар факультетінде азаматтық инженер мамандығын оқыды.

Әскери

18 жас жарымда Хаттон 1855 жылғы 18 мамырда 23-ші (Royal Welsh Fusiliers) атқыштар полкінде еншісімен прапорщик болып қызметке қабылданды. 1855 жылдың қарашасынан 1856 жылдың 8 наурызына дейін Мальтада дислокацияланған ол, 9 наурыз бен 21 шілде 1856 жылдары Қырым соғысына және 28 қыркүйек 1857 жылдан 22 мамыр 1858 жылға дейін Үндістан бүлігіне қатысты. Қырымнан оралғаннан кейін, 1857 жылғы 27 наурызда еншісімен лейтенант шеніне көтерілген полк Қытайдағы соғысқа аттанды, бірақ басқа күштер сияқты, Сингапурда Үндістандағы бүлікке байланысты Калькуттаға қайтарылды. Ол полкімен бірге Мальтаға оралды. 1860 жылы Англияға оралғаннан кейін геологияны зерттеумен шұғылданған Хаттон Лондон геологиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Келесі бірнеше жылда ол Стэф колледжінде, Сандхерст пен Вулвичте әскери дайындықтан өтті. 1862 жылы ол алдымен Корольдік ат артиллериясына, содан кейін 9-шы лансерлерге бекітілді. 1862 жылғы 2 желтоқсанда еншісімен капитан шеніне көтерілгеннен кейін, ол 1863 жылғы 4 ақпанда Лондонның Паддингтон қаласындағы қасиетті Троица шіркеуінде Энни Гугер Монтгомериге үйленді. Ол Мальтадағы полкіне қайта қосылды, бірақ 1863 жылғы 11 қыркүйектен бастап Ирландия штабына, Курагтағы 2-ші жаяу әскер бригадасының бригад майоры болып тағайындалды. Курагта тоғыз айдай болғаннан кейін, Хаттон 1864 жылғы 1 шілдеден бастап Дублиндегі штаб-пәтерге генерал-квартирмейстердің орынбасары болып көшті, содан кейін 1865 жылғы қарашада отставкаға келіп, армиядағы шенінен айырылды.

Ғылым

Фредерик, Энни, олардың балалары Элис және Гилберт, сондай-ақ екі қызметші 1866 жылдың 17 қаңтарында «Queen of the North» клиперінде Грейвсендтен шығып, Жаңа Зеландияда жаңа мүмкіндіктер іздеуге бет бұрды. Тристанда да Кунья, Жақсы Үміт мүйісі, Сент-Пол аралы, Тасманияның Оңтүстік мүйісі, Үш король және Жаңа Зеландияның Солтүстік мүйісі арқылы ұзақ сапардан кейін клипер 11 маусымда дүйсенбі күні Оклендтегі Куин-стрит кемежайына жетіп, тоқтады. 1867 жылдың мамыр айында капитан Хаттон Окленд мұражайының басқаруын өз еркімен қолға алды, оның экспонаттары Графтон-жолындағы коттеджінде сақталып келген еді, және мекемені жаңаша реттеуге кірісті. Ол мекемені жақсы тәртіпке келтіруге тырысты. Окленд провинциясының суперинтенданты Джон Уильямсон оны құрметті куратор ретінде бекітті. Ол шатастырылған және дұрыс жазылмаған коллекцияларды реттеп, жіктеді. Сонымен қатар, ол экспонаттарды дайындады, қосымша үлгілер, артефакттар және т.б. алды, сондай-ақ мұражай кітапханасын құруға жұмыстанды. Хаттон мен Томас Гиллис 6 қараша 1867 жылы Окленд комиссарлары кеңесінің мәжіліс залында Окленд философиялық қоғамын құру бойынша алғашқы қоғамдық жиналысты ұйымдастырды, ол көп ұзамай Окленд институты деп аталды. Кездесу Жаңа Зеландия институтын құру үшін Жаңа Зеландияның Бас Ассамблеясы қабылдаған шешімге байланысты болған әңгімеден кейін шақырылды. Институттың Веллингтондағы директоры Джеймс Гектор Гиллиске Жаңа Зеландияда, әсіресе Оклендте филиалдар құрудың қажеттігін ұсынды. Окленд институты 10 маусым 1868 жылы Жаңа Зеландия институтымен ресми түрде біріктірілді. Окленд мұражайы 1869 жылдың қазан айында Окленд институтына берілді. 1867 жылы ол Окленд суперинтендантының тапсыруымен Төменгі Вайкатоның геологиялық зерттеуін жүргізуге кірісті. 8 маусым 1869 жылы ол Марамуа мен Вангамарино өзендері арасындағы маңызды көмір кен орындарын тапқанын хабарлады, оны басқа қоныс аударушы зығыр фабрикасы үшін пайдалануды жоспарлаған. Кейін 1869 жылы Хаттон отбасы Оклендтегі Эпсом үйін сатып, Вайкатоға көшіп, онда Ухангапе ағысының жанында Вайкато өзенінің батыс жағалауындағы Черчилль станциясында бумен жұмыс істейтін зығыр фабрикасын салған. Алайда, Хаттонның кәсібі тиімді болмады, сондықтан оның 500 акр зығыр жерімен бірге зығыр фабрикасы және Ухангапе көлінде орналасқан 2000 акр шаруашылық жері 1872 жылдың наурыз айында сатылымға қойылды. Ол 1866 жылы Жаңа Зеландияның геологиялық қызметіне қосылып, 1874 жылы Отаго провинциясының геологы болды. Сонымен қатар, Отаго университетінде геологиядан дәріс оқыды және ондағы мұражайдың кураторы болды. 1886 жылы Таравера тауының атқылауынан кейін ол ресми есептердің бірін жазып, атқылаудың себебі вулкандық жолмен жер бетіне жеткен балқыған материал екенін болжады. 1880 жылы Хаттон Кентербери колледжінде биология профессоры болды және 1892 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. Келесі жылы ол Кентербери мұражайының кураторы болды. Өмірінің соңында Хаттон Австралиялық корольдік орнитологтар одағының президенті болып сайланды. 1891 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс Корольдік қоғамынан Кларк медалімен марапатталды. Ол 1904 жылдан 1905 жылы қайтыс болғанға дейін Жаңа Зеландия институтының (кейіннен Жаңа Зеландия Корольдік қоғамы) бірінші президенті болды, одан кейін сэр Джеймс Гектор ілескен. Ол 1891 жылдың шілдесінде құрылған Жаңа Зеландия Альпілік клубының алғашқы төрағаларының бірі болды. Ол Веллингтондағы отаршылдық мұражайында (1871–1873) (қазір Жаңа Зеландияның Те Папа Тонгарева мұражайы деп аталады); Отаго мұражайында, Дунединде (1874–1879); және Крайстчерчтегі Кантербери мұражайында (1887–1905) жұмыс істеді. Хаттон 1905 жылдың 27 қазанында Англиядан қайтып келе жатқанда қайтыс болды және Оңтүстік Африканың Кейптауын басып өте жатып теңізге жерленді. Ол Жаңа Зеландияның зоологиясы, ботаникасы немесе геологиясына қатысты ғылыми еңбектері үшін берілетін Хаттон медалімен және Хаттон мемориалдық қорымен еске алынады. Хаттонның теңіз құсы (Puffinus huttoni) және үңгір wētā Neonetus huttoni оның құрметіне аталған.

Эволюция

1860 жылы ол "Геолог" журналына Чарльз Дарвиннің "Түрлердің шығу тегі" еңбегіне қолдау білдіретін мақала жазды. 1861 жылы ол сол журналда дарвинизмді қорғайтын мақала жазды. Хаттон Дарвинді жаратылысшыл Адам Седжвиктің қарсылықтарынан қорғады, оларды "ауыр, ирониялық бұрмалаулар" деп сипаттады. Ол жаратылысшылдықты "жалған мәлімдеме, мәселенің шешілуінен қашу, білімсіздіктің жамылғысы" деп атады.

Фредерик Уолластон Хаттонның қару-жарағы

Елтаңба – Алтын түсті фонға, қара жолақтың үстінен, сол түсті тік сызық орналасқан, оның ішінде даланың түсімен ойылған үш бұғы басы бейнеленген. Қара және алтын түсті мантап. Елтаңбаның жотасы – Түстердің өрілген гүлшоғырынан, шұбардың алдында, алтын түсті бұғы басы. Девиз – Post tenebras spero lucem (Қараңғылықтан кейін, жарыққа үміт артам).