Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вөррштадт – Германияның Рейнланд-Пфальц жеріндегі Алзей-Вормс ауданындағы қала.
Wörrstadt is a town in the Alzey Worms district in Rhineland Palatinate, Germany.
Орналасқан жері
Қала Рейнге қарасты Гессенде, Жоғарғы Рейн жазығының солтүстік-батыс шетінде орналасқан. Ол сол аттас Verbandsgemeinde ұйымының орталығы болып табылады. Вёррштадт типикалық Рейн-Гессен ауылдық жерлерімен қоршалған: мақсатына сәйкес келетін жерлерде қарқынды жүзім шаруашылығы дамыған, ал көлеңкелі жерлерде егін өсіріледі. Рейн-Гессен аймағы кеңінен тазартылған, сондықтан табиғи өсімдіктерді табу қиын, тіпті мүлдем жоқ. Бұл Вёррштадтты Рейн Гессенің ерекшелігіне айналдырады, себебі ол Нойборн аймағындағы аймақтағы ең кішкентай ормандық аумақтардың біріне ие. Осы ормандарда көптеген табиғи бұлақтар бар, олардың суы Verbandsgemeinde бассейнін сумен қамтамасыз етеді. Вёррштадт арқылы Мюльбах өзені ағып өтеді. Вёррштадт теңіз деңгейінен биік орналасқан, сондықтан Рейн Гессенің үшін керемет және әдемі көріністер ашылады. Вёррштадттан Доннерсберг, Висберг және Таунустағы Гроссер Фельдберг тауларын көруге болады. Асқараңғы ауа райында қала шегіндегі кейбір жерлерден Франкфурт-на-Майне қаласының көкжиегін де көруге болады. Роммерсхаймның бұрынғы атауы Эйхлох, ол ойыс жерде жатыр және қолмен жасалған ландшафтқа керемет үйлеседі. Роммерсхайм ауданынан Висбергке және Бад-Кройцнахқа қарайғы елге әдемі көрініс ашылады.
The town lies in Rhenish Hesse on the northwest edge of the Upper Rhine Plain. It is the seat of the like named Verbandsgemeinde. Wörrstadt is surrounded by typical Rhenish Hessian countryside: In places that are favourable to the purpose, there is intensive winegrowing, and in less exposed locations, cropraising. The Rhenish Hessian countryside is widely cleared, with natural vegetation hard to find or not present at all. This makes Wörrstadt a bit of a peculiarity in Rhenish Hesse, as it has one of the region's smallest wooded areas in the Neuborn. In these woods are found many natural springs whose water feeds the Verbandsgemeinde’s swimming pool. Flowing through Wörrstadt is the river Mühlbach. Wörrstadt lies at an elevation that affords charming and, for Rhenish Hesse, remarkable views into the distance. From Wörrstadt, one can see the Donnersberg, the Wißberg and the Großer Feldberg in the Taunus. In good weather, Frankfurt am Main’s skyline can even be seen from a few spots within town limits. The outlying centre of Rommersheim, formerly Eichloch, lies in a hollow and is strikingly nestled into the man made countryside. From the Rommersheim area one can enjoy fine views of the Wißberg and the country towards Bad Kreuznach.
Климат
Жыл сайынғы жауын-шашын мөлшері Вёрштадтта 567 мм-ге жетеді, бұл аз, және Германияның жауын-шашын картасы бойынша ең төменгі ширекке кіреді. Германия метеорологиялық қызметінің метеостанцияларының бар болғаны 14%-ында одан да аз жауын-шашын тіркелген. Ең құрғақ ай – қаңтар. Көп жауын-шашын маусым айында жауады. Ол айдағы жауын-шашын қаңтар айына қарағанда екі есе артық. Жауын-шашын орташа деңгейде өзгереді. Метеостанциялардың 49%-ында маусымдық ауытқулар аз болып тіркеледі.
Yearly precipitation in Wörrstadt amounts to 567 mm, which is low, falling into the lowest fourth of the precipitation chart for all Germany. Only at 14% of the German Weather Service's weather stations are even lower figures recorded. The driest month is January. The most rainfall comes in June. In that month, precipitation is twice what it is in January. Precipitation varies moderately. At 49% of the weather stations, lower seasonal swings are recorded.
Wörrstadt's neighbours are Armsheim, Ensheim, Gabsheim, Gau Bickelheim, Gau Weinheim, Saulheim, Schornsheim, Spiesheim, Sulzheim, Udenheim, Vendersheim and Wallertheim.
Құрылтайшы қауымдастықтар
Вөррштадттың бір шеткі ауданы бар, ол Ромерсхайм деп аталатын Stadtteil. Ол бас қаладан оңтүстік-батысқа қарай аз ғана қашықтықта жатыр. Жанында Ромерсхаймер Бах өзені бастау алады, оның ұзындығы шамамен 1,6 км.
Wörrstadt has one outlying centre, a Stadtteil named Rommersheim. It lies a short way southwest of the main town. Nearby rises the Rommersheimer Bach, a brook about 1.6 km long.
Тарих
772 жылы Вёрштадт алғаш рет құжаттамалық түрде тіркелді, ал 1931 жылдың 15 қаңтарына дейін Эйхлох аталған Роммерсхайм 824 жылы алғаш рет құжаттамалық түрде тіркелді. 1970 жылдың 7 қарашасында Роммерсхайм Вёрштадтпен біріктірілді. Шамамен 1100 жылы (кейін) Евангелиелік Лоренциускирхе (Аяз Әулие Лоренц шіркеуі) бекініс шіркеуі ретінде салынды. Одан бұрын, 8 ғасырда, шіркеу болған. Бұл екінші шіркеу шамамен 1600 жылы найзағайдан өртеніп, бірақ қайта салынды. Ескі шіркеу қазіргі шіркеуден биік болған. Дегенмен, қазіргі шіркеу қаладағы ең биік ғимарат. Оны 420-шы Бундесстрассемен қаланың жанынан өтетін кезінде көруге болады. Католик шіркеуі 18 ғасырда салынды және Евангелиелік шіркеудің қасында орналасқан. Роммерсхаймдағы шіркеу 1733 және 1751 жылдар аралығында салынды. Ескі айқышқа ілінген крест өте көне шіркеу болғанын көрсетеді. 2009 жылдың 28 сәуірінде Вёрштадтқа қала құқығы берілетіні жарияланды. Бұрынғы муниципалитетке 2009 жылдың 4 қыркүйегінде Рейнланд-Пфальц премьер-министрі Курт Бек қала құқығын табыс етті.
In 772, Wörrstadt had its first documentary mention, while Rommersheim, whose name was until 15 January 1931 Eichloch, had its first documentary mention in 824. On 7 November 1970, Rommersheim was amalgamated with Wörrstadt. About 1100, the (later) Evangelical Laurentiuskirche (Saint Lawrence's Church) was built as a fortress church. There had been a church earlier, in the 8th century. This second church burnt down after being struck by lightning about 1600, but was built again. The old church was taller than the one that now stands. Nevertheless, the current church is the town's tallest building. It can be seen while driving by the town on Bundesstraße 420. The Catholic church was built in the 18th century and stands next to the Evangelical church. The church in Rommersheim was built between 1733 and 1751. The old crucifix suggests a very old church. On 28 April 2009 it was announced that Wörrstadt would be granted town rights. These were bestowed on the former municipality on 4 September 2009 by Rhineland Palatinate Minister President Kurt Beck.
Елтаңба
Қаланың қаруын былайша сипаттауға болады: Қара фонда тік бойымен орналасқан алтын тор, көлденең таяқшалары және жоғары бағытталған тұтқасы, екі күміс арыстанның тіреуімен, әрқайсысы оң және сол жақта. Қаланың ең көне белгілі мөрі 1575 жылға дейін жетеді. Ол және одан кейінгі барлық мөрлерде жергілікті шіркеудің қасиетті қамқоршысы, Римдік Лаврентий өзінің белгісі – тоқпанды ұстап тұрғаны бейнеленген. 1956 жылы қазіргісіне ұқсас герб ұсынылды, басты айырмашылығы арыстандар артқа қарамайтын (яғни «регуардант» емес) болды. Қазіргі гербте осы шағын өзгеріс неліктен жасалғаны белгісіз. Дегенмен, қазіргі гербте Лаврентийдің өзі көрсетілмесе де, оның белгісі – тоқпан көрсетіледі. Бірақ, 1930 жылдары жарық көрген Kaffee HAG альбомдарында Вёррштадттың гербі, ескі мөрлердегідей, Лаврентий тоқпанды ұстап тұрған күйінде бейнеленген. Бұл елтаңба 1960 жылдан бері қолданылып келеді.
The town's arms might be described thus: Sable a gridiron palewise Or, the crossbars fesswise and the handle to chief, supported by two lions reguardant argent armed and langued gules, one each in dexter and sinister. The town's oldest known seal goes back to 1575. It, and all subsequent seals, show the local church's patron saint, Lawrence of Rome, holding his attribute, the gridiron. In 1956, a coat of arms very much like the current one was proposed, the main difference being that the lions were not “reguardant” (that is, looking back behind them). It is unknown why this slight change in attitude was made in the current arms. However, although Saint Lawrence himself does not appear in today's armorial bearing, his attribute, the gridiron, does. Nevertheless, in Kaffee HAG albums published in the 1930s, Wörrstadt's arms are shown, as on the old seals, with Saint Lawrence holding his gridiron. The arms have been borne since 1960.
Бос уақыт
Нейборнбад ашық су бассейні тыныш жерде, қала мен Роммерсхаймның шеткі ауданы арасындағы жазықтар мен жүзімдіктерге оранып жатыр. Бассейнге Жаңа туған бұлағынан су беріледі. Күн энергиясын пайдаланатын жабдықтар суық бұлақ суын жылытады. Вөррштадт аймағында көптеген велосипед жолдары салынған, олар кең желіге жалғасқан.
The Neubornbad outdoor swimming pool lies in a quiet location, nestled in a hollow and surrounded by meadows and vineyards between the main town and the outlying centre of Rommersheim. Feeding the pool is water from the Neuborn spring. Solar heating equipment warms the cold springwater. In the area around Wörrstadt, many cycling paths have been laid out, and these are linked to an extensive network.
Кәсіпорындардың құрылуы
Вёрштадттың экономикалық негізі шарап шаруашылығы болып табылады. Дегенмен, басқа да экономикалық белсенділіктер бар. Үш коммерциялық аймақ құрылды, олардың екеуі А 63 тас жолының жанында орналасқан. 2003 жылдың соңында Вёрштадтта 711 коммерциялық кәсіпорын жұмыс істеді. Вёрштадттың мөлшеріндегі қала үшін сауда инфрақұрылымы ерекше жақсы дамыған. Мұнда 17,3 гектар аумақты алып жатқан фотоэлектр станциясы бар арнайы күн энергетикалық кешені салынды. 2008 жылдың бірінші жартысында тас жолға жақын индустриалды аймақта балама энергия өндіруші Juwi (әдетте атауы кішкенә әріппен жазылады) компаниясының жаңа бас кеңсесі ашылды. Осыған дейін компанияның кеңсесі Боланден және Майнц қалаларында болған, ал 2008 жылдың шілде айының ортасында Вёрштадтқа көшірілді. Шамамен 550 қызметкері бар Juwi компаниясы аймақтағы ең ірі жұмыс берушілердің біріне айналды. Кәсіпорнының негізгі бағыттары – жел энергиясы, күн энергиясы және биоэнергия.
Wörrstadt's economic mainstay is winegrowing. However, there is other economic activity. Three commercial areas have been laid out, two of which are right on the Autobahn A 63. In late 2003, Wörrstadt had 711 commercial operations. Shopping facilities are, for a town of Wörrstadt's size, unusually well developed. A special solar facility has been developed where a photovoltaic power station covering 17.3 ha can be found. In the first half of 2008, the new headquarters for the alternative energy generator juwi (whose name is customarily written with a lowercase initial) came into being in the industrial area near the Autobahn. Until then, the company's seat had been in Bolanden and Mainz, having moved to Wörrstadt in mid July 2008. With roughly 550 employees, juwi has become one of the area's biggest employers. The business's pillars are wind energy, solar energy and bioenergy.
Көлік
Вёррштадт қаласы Bundesstraßen 420 және 271 тас жолдарының торабында орналасқан, бұл өңірлік көлік артерияларының екі маңызды жолы. Қаланың A 63 автожолында да қосылған нүктесі бар, осы арқылы Alzey, Worms, Mainz, Kaiserslautern және Frankfurt сияқты орта және ірі қалаларға оңай жете аласыз. Германияның ең маңызды көлік торабы – Франкфурт әуежайына дейінгі қашықтық шамамен 45 км. Қаладан бірнеше шақырым жерде Alzeyer Kreuz (Алзей торабы) орналасқан, онда A 61 (Кобленц–Лудвигсхафен) және A 63 (Кайзерслаутерн–Майнц) автобандары қиылысады. Сонымен қатар, Kaiserstraße (Кайзерштрассе) Вёррштадт қаласынан өтеді. Бұл жағдайда "Кайзер" – Вильгельм II емес, Наполеон (неміс тілінде "Кайзер" сөзі "император" дегенді білдіреді және кез келген императорға қолданылатын атау). Бұл жол "Император жолы" деп аталды, өйткені бастапқыда ол Наполеонның астанасы Париж қаласынан Рейн өзенінің сол жағындағы империясының бір бөлігі болған Монт-Тоннер (немесе Доннерберг) департаментіне дейін тікелей созылған. Әртүрлі жерлерде оның әр түрлі атаулары бар, тіпті Вёррштадт қаласындағы бөлігі батыс соңына қарай Pariser Straße (Париж көшесі) деп аталады. "Рейнланд-Пфальц уақыты" бойынша жүретін Alzey–Mainz темір жолы арқылы Майнц қаласынан Вёррштадт станциясына шамамен жарты сағатта жете аласыз. Франкфурт әуежайына Майнц арқылы шамамен бір сағатта, ал Франкфурт қаласының орталығына шамамен 75 минутта жете аласыз. Сенбі және демалыс күндері Wissembourg (Виссембург) қаласына Elsass Express (Эльзас экспресі) пойзымен баруға болады. 5-санаттағы станса бұрынғы екі жолынан бір жолға дейін қысқартылды. Станция ғимараты 1950 жылдар шамасында салынған және қазір жалға берілетін тұрғын үй ретінде де пайдаланылады. Велосипедтерді қоюға арналған орындар бар.
Wörrstadt lies at the crossroads of Bundesstraßen 420 and 271, two important regional transport arteries. The town also has at its disposal an interchange on the A 63 over which midsize and major centres such as Alzey, Worms, Mainz, Kaiserslautern and Frankfurt can be reached very easily. The road distance to Germany's most important transport hub, Frankfurt Airport, is about 45 km. A few kilometres from town is the Alzey Cross (Alzeyer Kreuz), the place where Autobahnen A 61 (Koblenz–Ludwigshafen) and A 63 (Kaiserslautern–Mainz) cross. Also, the Kaiserstraße runs through Wörrstadt. The “Kaiser” in this case is, of course, not Wilhelm II, but rather Napoleon (Kaiser simply means “emperor” in German, and the word is applied as a title to any emperor). The road was named “Emperor’s Road” because, as it was originally laid out, it ran straight from Napoleon's capital, Paris, to the Department of Mont Tonnerre (or Donnersberg in German), part of his empire on the Rhine’s left bank. In places it has different names, and indeed, the stretch in Wörrstadt is known as Pariser Straße, for its western terminus. Over the Alzey–Mainz railway, run on “Rhineland Palatinate timing”, Wörrstadt station can be reached from Mainz in roughly half an hour. Frankfurt Airport can be reached by way of Mainz in roughly an hour, while downtown Frankfurt is about 75 minutes away. On weekends and holidays, journeys on the Elsass Express (“Alsace Express”) to Wissembourg are possible. The Category 5 through station has been reduced to one track, formerly having had two. It stands at the edge of town at The station building was built about 1950 and meanwhile also serves as a rented dwelling. Reservable bicycle stands are available.
Қаламен байланысты танымал адамдар
Вёрштадтта геолог және соққылық құбылыстарды зерттеуші доктор Гюнтер Грауп (2006 жылы қайтыс болды) тұрды. Ол, басқа нәрселермен қатар, Нёрдлингер Рис кратерін зерттеу арқылы танымал болды. Оның маңызды еңбектерінің арқасында Рис оқиғасы жақсырақ түсіндірілді. Ол сонымен қатар Аполлон бағдарламасына қатысып, бірнеше ай тасының үлгілерін (Аполлон 14 және Аполлон 16) талдады.
In Wörrstadt lived the geologist and impact event researcher Dr. Günther Graup (d. 2006), who made a name for himself by, among other things, researching the Nördlinger Ries. Through his groundbreaking work, the Ries Event came to be better understood. He was also involved in the Apollo program and analyzed several moonrock specimens (Apollo 14 and Apollo 16).