Кіріспе
Үнді философы Вачаспати Мишра (IAST: Vācaspati Miśra) – 9-шы немесе 10-шы ғасырдағы үнді индуист философы, Адвайта Веданта дәстүрінің өкілі. Ол дерлік барлық 9-шы ғасырлық индуист философия мектептерінің негізгі мәтіндеріне түсіндірмелер (бхашья) жазды. Сонымен қатар, ол грамматика бойынша тәуелсіз трактат, «Таттвабинду» немесе «Шындықтың тамшысы» атты еңбекті жазды, ол сөйлем мағынасының Мимамса теорияларына қатысты.
Vachaspati Mishra (IAST: Vācaspati Miśra), was a ninth or tenth century Indian Hindu philosopher of the Advaita Vedanta tradition, who wrote bhashya (commentaries) on key texts of almost every 9th century school of Hindu philosophy. He also wrote an independent treatise on grammar, Tattvabindu, or Drop of Truth, which focuses on Mīmāṃsā theories of sentence meaning.
Өмірбаян
Вахаспати Мисра Бихар штатының Мадубани ауданындағы Андра Тархи қаласында маитил брахмандарының отбасында дүниеге келген. Вахаспати Мишраның өмірі туралы көп мәлімет белгілі емес, бірақ ең ерте дауланбаған мәтін 840 жылға жатады және ол Ади Шанкарадан кем дегенде бір буын жас болған. Дегенмен, кейбір ғалымдардың пікірінше, сол мәтіннің басқа да күні 976 жыл болуы мүмкін; бұл шатасу индуистік Шака немесе Викрама дәуірінің күнтізбесін қолдануға байланысты туындаған. Ол өзінің басты шабыттандырушысы болған Мандана Мишраның шәкірті болды. Ол Шанкараның ойларын Мандана Мишраның ойларымен үйлестірді. Адвайта дәстүріне сәйкес, Шанкара «Бхамати арқылы Адвайта жүйесін тарату үшін» Вахаспати Мишра болып қайта туған. Ол үнді философиясының түрлі салалары туралы кеңінен жазды, сондықтан кейінгі үнді ғалымдары оны «барлық жүйелер оның өз жүйелері» деген, немесе санскрит тілінде сарва тантра сва тантра деп атады.
Бамати мектебі
Бхамати мектебі Вачаспати Мишраның Шанкараның "Брахма сутра бхашьясына" жазған түсіндірмесімен аталған. Ол барлық нәрсенің мәніне қатысты қарастырады. Бұл мектеп дживаны авидьяның бастауы ретінде қарастырады. Медитацияны азаттыққа қол жеткізудің негізгі факторы деп есептейді, ал Ведаларды оқу және ойлау – қосымша факторлар.
Бхашья
Вахаспати Мишра өнімді ғалым болды және оның жазбалары кең көлемді, соның ішінде 9-ғасырдың индуизм философиясы мектептерінің негізгі мәтіндеріне жасалған бхасьялар (түсіндірмелер), буддизм және Чарвака сияқты индуизмдік емес немесе настика дәстүрлері туралы түсініктемелер бар. Вахаспати Мишра Шанкараның «Брахма сутра Бхашья» және Мандана Мишраның «Брахма сиддхи» еңбегіне түсіндірме жазған «Брахмататва самикша» және «Бхамати» атты еңбектердің авторы. Оның ең танымал еңбегі «Бхамати» атауы оның адал әйелінің құрметіне берілген деп есептеледі. Ол «Самхьякарикаға» арналған «Таттвакамуди», «Ньяя сутраларына» арналған «Ньяясучинибандха», «Ньяяканика» (ақыл ғылымы туралы Адвайта еңбегі), «Таттвасамикша» (жоғалған еңбек), «Ньяя вартатика татпарьятика» (Ньяя сутраларына жасалған қосымша түсіндірме), «Йогасутраға» арналған «Таттва ваишаради» және тағы да басқа ықпалды түсіндірмелер жазды. Вахаспати Мишраның белгілі бір еңбектері қазір жоғалған, бірақ көптеген басқалары сақталған. Мысалы, Үндістанның әртүрлі аймақтарында оның «Таттвакамуди» еңбегінің тоқсаннан астам орта ғасырлық қолжазбалары табылды, бұл сөзбен айтқанда «Ақиқатқа ай жарығы» деген мағынаны білдіреді. Бұл оның еңбегі ізделіп, ықпалды болғанын көрсетеді. 1967 жылы Шринивасан «Таттвакамудидің» сындық басылымын жариялады.