Кіріспе

Калакмул биосфералық қорығы (lang es) Мексикадағы Юкатан түбегінің негізінде, Кампече штатындағы Калакмул муниципалитетінде орналасқан, оңтүстікте Гватемаланың Эль-Петен департаментімен шектеседі. Ол Мексиканың жартылай мәңгілік джунглилерінің шамамен 12% -ын құрайды және қамтиды. 1989 жылы құрылған қорық Мексиканың ең ірі қорғалатын аумақтарының бірі болып табылады, мемлекеттің 14% -дан астам бөлігін қамтиды. Колумбияға дейінгі майя өркениетінің маңызды археологиялық ескертімі Калакмул, белгілі ең ірі майя орындарының бірі, биосфералық қорықта орналасқан.

Флора мен фауна

Гватемаланың Эль-Петен департаментіндегі Майя биосфералық қорығының (Reserva de la Biosfera Maya) қорығы мен іргелес орманды аймақтары Колумбиядан солтүстікке қарай Америкадағы ең үлкен және ең аз бұзылған жаңбырлы орманның бірі болып табылады. Орман батыста құрғақ орман, ал шығыста биік және орташа биіктіктегі мәңгі жасыл жаңбырлы орман ретінде жіктеледі. Ағаштардың арасында цеиба, Гондурас махоганы (Swietenia macrophylla), ағаш өсіретін инжір (Ficus spp.), шака (Bursera simaruba) және чикиль немесе чиказопот (Manilkara chicle) кездеседі. Барлығында, қорықта 70 000-ға жуық өсімдік және жануарлар түрі қоныстанды, оны әлемдегі ең биологиялық түрлі аймақтардың біріне айналдырады. Биосферада 86 түрлі сүтқоректілер мекендейді, олардың 18-і Мексиканың Экологиясының ресми тізіліміне енген, ол құрып кету қаупі бар, сирек кездесетін, қорғауға алынған немесе қауіп төндіретін флора мен фаунаны көрсетеді. Аймақта Мексикаға тән 6 ірі мысықтың 5-і таралған. Олардың ішінде кішкентай, бірақ сау популяциясы бар яғуарлар, сондай-ақ ягуарунди, оцелоттар, пумалар және маргайлар бар. Фаунаға сондай-ақ Орталық Америка агутилері, Джеффридің ұсақ маймылдары, Юкатанның қара айқайшылары, Бейрдтің тапирі, ақ мұрынды коатилер, өрнекті күркілер, қырлы гуандар, тукандар және попугайлар кіреді.

Қауіптер

Бұл қорыққа өте қауіпті мәртебе берілді, яғни оның биологиялық әртүрлілігін қорғау және сақтау үшін дереу шаралар қабылдау қажет. Жерде тұратын адамдар Мексиканың 32 штатының 23-ін ұсынылатын көшіп келгендер. Олар 1960 жылдары Мексика үкіметі жерді бөлу жобаларын іске асырған кезде осы жерге тартылды. Мәдениеттері әртүрлі болғанымен, олардың ортақ ұғымы – шаруалар және жерден күнкөріс табатын фермерлер. Өзін-өзі қамтамасыз ететін фермерлер ретінде олардың барлығы қоршаған ортаны жұмыс істеу орны деп санайды, бұл "идеалды орта – адамсыз орта" деп санайтын экологтар мен мемлекеттік қызметкерлердің бағытына қайшы келеді. Сыртқы тараптардың "қол тигізбеу" көзқарасы бар. Осылайша, кампесинолар шаруашылық жүргізуге және өзін-өзі қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін маңызды ресурстарға қол жеткізу үшін біріккен күш білдірді. 1991 жылы Мексика президенті кампесиноларға "қорықты күтуді" тапсырды, бұл қалған орманды қорғауға қаржы жұмсаумен қатар жергілікті шаруашылық секторында өзін-өзі қамтамасыз етуді ынталандырды. Бұл биологиялық әртүрліліктің – "пайдаланудағы әртүрлілік" деген философиясына сәйкес келеді. Осы мәселелерге қатысты пікір таластар жергілікті фермерлердің қарсылық қозғалысына әкелді. Олардың қоршаған ортаны пайдалану және еңбек туралы сенімдеріне байланысты көптеген адамдар пікір таласының екінші жағындағылардың (үкімет қызметкерлері мен қалалық экологтар) жерді өздерінің пайдалы мақсаттары үшін пайдаланғысы келеді деп санайды. Көптеген фермерлер жердің символдық және нақты меншігінің арасындағы айырмашылықты мойындайды және үкімет олардың күнкөріс тәсілдеріне кедері келтіріп жатқандай сезінеді. Кампесинолар өзін-өзі қамтамасыз ету мақсатындағы шаруашылықпен айналысады және сондықтан жалақы алмайды, сондықтан басқалар енгізетін ережелерге олардың осалдығы артады.