Кіріспе

Хирам Холлидейдің оқиғалары – 1956 жылдың 3 қазанынан 1957 жылдың 27 ақпанына дейін NBC телеарнасында көрсетілген американдық оқиғалық комедиялық сериал. Басты рөлді Уолли Кокс сомдады, ал сериал Пол Галликоның 1939 жылғы осы аттас романы негізінде жасалған.

Сюжет

Сериал кітапқа ұқсас және көп жылғы құпия жаттығулар арқылы физикалық күрестің түрлі салаларында, атуда, сондай-ақ тау шаруалығы мен су астына түсу сияқты сан алуан іс-әрекеттерде Джеймс Бондтай саяхаттауға мүмкіндік берген газет корректорының басынан өткен оқиғаларға ден қояды. Корректор Хайрам Холлидей (Кокс) киімін шешкенде мүкіріп, жақсы дене бітіміне ие екені көрінді. Сериалдың бастапқы хикаясы Холлидейдің жаңалықтарға бір үтір қосып, осылайша баспагерді сотта үлкен шығыннан сақтап қалғанынан басталады. Алғыс айтқан баспагер Холлидейге әлемді аралап, ол барлық портында қылмыстарды шешіп, шетелдік тыңшылардың жолын кесуіне жағдай жасады. Сериалдың төмен бюджеті болғандықтан, әрбір эпизодта көрсетілген экзотикалық шетелдік жерлерді шынайы түрде бейнелеуге мүмкіндік болмады. Басқа актерлердің қатарында Холлидейдің репортерлік серігі Джоэл Смит рөлін Эйнсли Прайор, ал қылмыскерлік гений рөлін Себастьян Кэбот сомдады. Сериалды Джордж Кахан мен Уильям Хоул сияқты бірнеше режиссерлер түстірді, ал сценарийін Филипп Рапп пен Ричард Пауэлл сияқты бірнеше автор жазды. Рапп сонымен қатар продюсерлік міндетін де атқарды.

Қабылдау және жою

NBC 1957 жылдың басында түсірілген 23 эпизодтың 20-сы эфирге шыққаннан кейін сериалды жапты. Кейіннен, бүкіл сериал 1960 жылдың күзінен 1961 жылдың жазына дейін BBC арнасында көрсетілді. BBC-де қайта көрсетілгенде "Хайрам Холлидейдің оқиғалары" – бір уақытта аптасына бес күн көрсетілген алғашқы американдық сериал болды. Жұлдыз Уолли Кокс ең көп танымал болғаны – NBC-нің ерте ситкомы "Мистер Пиперс" басты рөліндегі жұмсақ мінезді орта мектеп ғылым мұғалімі болды; ол кейінірек жылдары бұл рөлден ешқашан құтыла алмады. "Хайрам Холлидей" Кокстың соңғы басты рөлі болды.

Роман

Роман Галликоның алғашқы жарияланған кітабы болды. Ол 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғысқа қадам басқан кезде Grosset and Dunlap баспасынан шықты. Форматы бойынша роман – бір-бірімен байланысқан, шағын очерктерден тұратын серия, олар бірігіп тұтас оқиғаны құрайды. Кітапта Холлидейге демалыс және Еуропаға саяхаттау үшін ақшалай сыйлық беріледі. Еуропада ол тыңшылар мен нацистерге қарсы күреседі, өзінің шын махаббатын табады (сонымен қатар бірнеше әйелмен қарым-қатынаста болады), Нью-Йорктегі газетіндегі шетелдік тілші ретінде даңққа ие болады және ол армандаған белсенді адамға айналады. Кітаптың негізгі тақырыптары – басты кейіпкердің өзінің мінезі мен тағдырымен күресуі, зұлымдыққа қарсы тұрғанда адамдардың қалай әрекет ететіні және Еуропаға соғыс бастала ма деген маңызды сұрақ. Кітап Галликоның сол кездегі көзқарастарын және ойларын бейнелейді, кейінірек болған оқиғалардың әсерінен тыс. Олардың кейбіреуі дұрыс болмаса, ал кейбіреуі өте дәл болды. Джордж Уорд былай деп жазады: «Хайрам Холлидей сагасы Мюнхен келісімінен кейін жазылғаны анық көрінеді. Галликоның Невилл Чемберленнің «Жұмсақ әрекет» саясатына қатысты пікірі айқын. Холлидей (және тікелей Галлико) британдықтартың әлсіз және құлдырап кеткенін, соғысуға деген құлқынан айырылғанын санайды. Холлидей түнгі клубта көрген мас, әдепсіз лорд, рыцарлық идеалдары мен Чосер поэзиясымен қарама-қарсы қойылады. Кітап Австрияда Аншлюс болғаннан кейінгі жағдайды бейнелейді, онда австриялықтар өз елінің жаулап алынғанын және жағымсыз шетелдіктердің басып алғанын сезінеді. Бұл тұста, өзінің тегі жартылай австриялық болған Галлико «Австрия – нацистердің бірінші құрбаны» доктринасын болжады, ол соғыстан кейінгі Екінші Австрия Республикасының саяси тірегіне айналды. Алайда, Галлико соғыстан кейін Габсбургтердің қайта құрылуын күткен сияқты, бірақ бұл орындалмады.