Бабадағ: Тарих, кәсіпкерлік және табиғи сын-қатерлер
Babadağ, Denizli
Бабадағ – қалың мата тігумен әйгітлі, таулы аймақ. Көші-қон, табысты кәсіпкерлер мекені, "Бабадағ доллары" сөзінің шығу тегі. Табиғи апаттар қаупі бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бұл тау беткейінде егіншілік қиындыққа толы, сондықтан халық Бабадағта киім тігу арқылы ұзақ жылдар бойы күнкөріс жасап келеді, ал басқалары Денизли, Ызмір және Стамбулға көшіп кетті. Осылайша, бұл Денизлидің көптеген сәтті кәсіпкерлері мен тоқыма өнеркәсібінің иелерінің туған жері. "Бабадағ доллары" – Денизли сленгінде "сөзім – мінеки, уәдем – мықты" деген мағынаны білдіреді. Қалада әлі де жұмыс істеп тұрған шеберханалар бар, сонымен қатар бұл жазғы тау демалысына танымал орын. Аймақ геологиялық жарылымдардың болуымен ерекшеленеді, олар бұрын көптеген құлдымдаулардың пайда болуына себеп болған. Қалада құлдымдау қаупі де жоғары болды, бұл 2006 жылы үкіметті Бабадағтың тік беткейлі Гүндоғду қалалық ауданын эвакуациялауға мәжбүр етті. Бұрынғы тұрғындарының бақылаусыз оралуын болдырмау үшін шамамен 2000 адамның үйлері бұзылды, олардың көп бөлігі провинция орталығы Денизлидегі жаңа салынған үйлерге көшірілді. 2019 жылы Бабадағтың оңтүстік-батысындағы тау жотасында ірі жел электр станциясы салынды. Мұнараларды қаланың көптеген жерлерінен көруге болады. Жел электр станциясы Денизли және Айдын облыстарының шекарасында орналасқан және "Денизли жел электр станциясы" деп аталады. Ол 22 жел турбинасынан тұрады, олардың жалпы қуаты 74,8 МВт құрайды. Жоба Еуропалық қайта құру және даму банкінің қаржылық қолдауымен іске асырылды. Зауытты Siemens Gamesa компаниясы салған және 2019/2020 жылдары электр желісіне қосылды. Оны түрік компаниясы Akfen Renewable Energy, Akfen Holding құрамында басқарады.
Agriculture is hard on this mountainside and thus the people have been making a living from stitching clothing in Babadağ for a long time, and others have migrated to Denizli, İzmir and Istanbul. Thus this is the hometown of many of Denizli's successful traders and textile entrepreneurs. Babadağ dollar is Denizli slang for the expression my word is my bond. There are still active workshops in the town, which is also a popular mountain summer holiday location. The area is characterized by the existence of geological fault zones, which have contributed in the past to the occurrence of many landslides. There was also a high risk of landslides in town, which led the government to evacuate Gündoğdu, a steeply sloped urban district of Babadağ, in 2006. The homes of about 2000 persons were destroyed to prevent uncontrolled return of their former inhabitants, many of whom relocated to newly built houses in the provincial capital Denizli. In 2019, a large wind park was built on the mountain crest southwest of Babadağ. The towers are visible from many locations in town. The wind park runs along the border between the provinces Denizli und Aydın and is known as Denizli Wind Power Plant. It consists of 22 wind turbines with a total installed power of 74.8 MW. The project was co financed by the European Bank for Reconstruction and Development. The plant was built by Siemens Gamesa and went on the power grid in 2019/2020. It is operated by the Turkish company Akfen Renewable Energy as part of Akfen Holding.
Белгілі жергілікті тұрғындар
Хажи Мехмет Зорлу (1919 жылы Денизлидегі Бабадагта туған – 7 мамыр 2005 жылы Стамбулда қайтыс болған), бастапқыда тоқымашы болған, кейін тоқымамен айналысатын компанияны құрған, осы компаниядан Түркиядағы ең ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың бірі – Zorlu Holding холдингі пайда болды. Ахмет Назиф Зорлу (* 1944), Мехмет Зорлудың ұлы, 2021 жылы Zorlu Holding басқарма төрағасы. Зеки Зорлу (* 1939), Мехмет Зорлудың ұлы, 2021 жылы Zorlu Holding компаниясының төрағасының орынбасары.
Hacı Mehmet Zorlu (1919 in Babadağ, Denizli – 7. Mai 2005 in Istanbul), originally a weaver, later founder of a company dealing in textiles, from which the conglomerate Zorlu Holding developed, one of the largest industry enterprises in Turkey. Ahmet Nazif Zorlu (* 1944), son of Mehmet Zorlu, in 2021 Chairman of the Board of Zorlu Holding. Zeki Zorlu (* 1939), son of Mehmet Zorlu, in 2021 Vice Chairman of Zorlu Holding.