1882 ж. Үйленген әйелдердің мүліктік құқығы заңы: Англияда үйленген әйелдердің өз мүліктерін иелену және басқару құқығын қамтамасыз етті. Австралияда да қолданылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1882 жылғы "Некедегі әйелдердің мүлігі туралы" заң (45 және 46 Vict. c. 75) – Ұлыбритания Парламенті қабылдаған, үйленген әйелдердің мүліктік құқықтарына қатысты ағылшын заңын маңызды түрде өзгертетін акт. Ол, басқа мәселелермен қатар, үйленген әйелдерге өздеріне тиесілі мүлікті иеленуге және басқаруға рұқсат берді. Бұл заң Англияда (және Уэльсте) және Ирландияда қолданылса, Шотландияға таратылмады. "Некедегі әйелдердің мүлігі туралы" заң басқа британдық территориялардағы ұқсас заңнамалар үшін үлгі болды. Мысалы, Виктория 1884 жылы, Жаңа Оңтүстік Уэльс 1889 жылы, ал қалған Австралия отарлары 1890 мен 1897 жылдар аралығында осыған ұқсас заңдарды қабылдады.
The Married Women's Property Act 1882 (45 & 46 Vict. c. 75) was an act of the Parliament of the United Kingdom that significantly altered English law regarding the property rights of married women, which besides other matters allowed married women to own and control property in their own right. The act applied in England (and Wales) and Ireland, but did not extend to Scotland. The Married Women's Property Act was a model for similar legislation in other British territories. For example, Victoria passed legislation in 1884, New South Wales in 1889, and the remaining Australian colonies passed similar legislation between 1890 and 1897.
Ағылшын әйелдерінің меншік құқығы
Ағылшын ортақ құқығы әйелдің рөлін «жасырын әйел» (feme covert) деп анықтады, күйеуіне бағынуын қатаң атап көрсетті және оны «күйеуінің, баронының немесе лордының қорғауы мен ықпалы» астында қалдырды. Некеге тұрғаннан кейін күйеу мен әйел заң бойынша бір тұлға болып есептелді, себебі әйелдің мүлігі күйеуіне өтті, ал оның жеке заңды тұлға ретіндегі мәртебесі – мүлікке иелік ету, өз атынан сотқа шағымдану және сотталу құқығы жойылды. Әйел некеде тұрғанда сатып алған жеке мүлігі, егер оның тек өзінің жеке пайдалануына арналғаны нақты көрсетілмесе, автоматты түрде күйеуіне өтетін. Мысалы, егер әйел жазушы некеге тұрудан бұрын авторлық құқыққа ие болса, некеден кейін авторлық құқық күйеуіне берілетін. Бұдан өзге, тұрмысқа шыққан әйел күйеуінің келісімінсіз өсиет жазып немесе мүліктің тағдырын шеше алмады. Әйелдердің мұраға алу құқығында да шектеулер болды. Еркектер көбінесе жылжымайтын мүлікті (жерді) мұраға алатын, ал ағалары бар әйелдер кейде киім, әшекей, үй жиһаздары, азық-түлік және барлық жылжымалы мүлік сияқты жеке мүліктермен ғана шектелген. Егер өсиет табылмаса, ағылшын заңы бойынша тұңғыш ұлға барлық жылжымайтын мүлік құқығы берілетін, ал қызға тек еркек мұрагер болмаған жағдайда ғана мүлік мұраға көшетін. Ұлыбританияда 1925 жылғы Мүлік туралы заң Англияның архаикалық жылжымайтын мүлік заңын жеңілдетіп, жаңартуға дейін тұңғыш ұрпақ құқығының заңдары сақталды. Бұл мүлікті «пайдалану үшін» феофтарға немесе сенімгерлерге беру арқылы іске асырылуы мүмкін, олар мүлікті «оның пайдалануы үшін» заңды түрде ұстап тұратын, ал ол мүліктің нақты және пайдалы иесі болар еді. Әйел сенімгерлерді бақылауы және игілік иесі ретіндегі заңдық құқығы арқылы мүліктің пайдасын алуға мүмкіндік алатын. Керісінше, ешқашан үйленбеген немесе жесір қалған әйелдер өздерінің мүлкі мен мұраларын, жерлерін және мүліктің тағдырын өздері бақылайтын, себебі заң бойынша кез келген үйленбеген ересек әйел – «бос әйел» (femme sole) саналып, толық құқылы тұлға болып есептелді. Үйленгеннен кейін әйелдер мүліктерін тек жесірлік арқылы ғана қайтарып ала алатын. Үйленген әйелдердің ерекше жағдайларына Англия королевалары және Маргарет Бофорт жатты, ол 1485 жылы ұлының қабылдаған парламенттік заңымен «бос әйел» деп жарияланды, тіпті Бофорт Томас Стэнлиге, Дерби графына үйленгеніне қарамастан. Неке бұзылуы, күйеуі немесе әйелі бастаған, әдетте ажырасқан әйелдерді жағдайы нашар қалдыратын, себебі заң оларға некелік мүлікке құқық бермейтін. 1836 жылғы Каролина Нортон ісі ағылшын мүлік заңдарының әділетсіздігін көрсетті және үйленген әйелдердің мүлік туралы заңын қабылдауға жеткілікті қолдау жинады. Заңның көп бөлігі 1898 және 1969 жылдар аралығында жойылды; тек 6, 10, 11 және 17-баптар өзгертілген күйінде сақталды. Олардың ішіндегі маңыздыларының бірі – 11-бап, ол жесір әйелге қайтыс болған күйеуінің өмірлік сақтандыру полисін өз құқығымен жүзеге асыруға мүмкіндік берді. (Сонымен қатар, 1999 жылғы Келісімшарттар (үшінші тараптардың құқықтары) туралы заң ерлер мен әйелдерге өздерінің пайдасына басқалар жасаған келісімшарттарды орындауға мүмкіндік береді.)
English common law defined the role of the wife as a feme covert, emphasising her subordination to her husband, and putting her under the "protection and influence of her husband, her baron, or lord". Upon marriage, the husband and wife became one person under the law, as the property of the wife was surrendered to her husband, and her status as a separate legal personality, with the ability to own property, and sue and be sued solely in her own name, ceased to exist. Any personal property acquired by the wife during the marriage, unless specified that it was for her own separate use, went automatically to her husband. If a woman writer had copyright before marriage, the copyright would pass to the husband afterwards, for instance. Further, a married woman was unable to draft a will or dispose of any property without her husband's consent. Women were limited in what they could inherit. Males were more likely to receive real property (land), while females with brothers were sometimes limited to inherited personal property, which included clothing, jewellery, household furniture, food, and all moveable goods. In an instance where no will was found, the English law of primogeniture automatically gave the oldest son the right to all real property, and the daughter only inherited real property in the absence of a male heir. The law of intestate primogeniture remained on the statute books in Britain until the Law of Property Act 1925 simplified and updated England's archaic law of real property. This could be done by conveying property to 'feoffees to use', or trustees, who would legally hold the property 'to her use', and for which she would be the equitable and beneficial owner. The wife would then receive the benefits of the property through her control of the trustees and her right in the law of equity as the beneficial owner. In contrast to wives, women who never married or who were widowed maintained control over their property and inheritance, owned land and controlled property disposal, since by law any unmarried adult female was a femme sole. Once married, the only way that women could reclaim property was through widowhood. The few exceptions of married women who were femmes sole were queens of England, and Margaret Beaufort, who was declared to be a femme sole by a 1485 act of parliament passed by her son, in spite of the fact Beaufort was still married to Thomas Stanley, Earl of Derby. The dissolution of a marriage, whether initiated by the husband or wife, usually left the divorced females impoverished, as the law offered them no rights to marital property. The 1836 Caroline Norton court case highlighted the injustice of English property laws, and generated enough support to result in the Married Women's Property Act. Much of the Act was repealed between 1898 and 1969; only sections 6, 10, 11 and 17 remain, in modified form. Of these, one of the more important was s. 11, which provided that a widow could in her own right enforce her late husband's life assurance policy. (Also, the Contracts (Rights of Third Parties) Act 1999 enables both men and women to enforce contracts drawn up by others for their benefit.)