Кіріспе

Даниялық канадалық моравиялық миссионер (1724–1796)
Йенс Хевен (23 маусым 1724 – 16 сәуір 1796) – даниялық канадалық моравиялық миссионер және Лабрадордағы моравиялық миссиялардың құрылуына тікелей себепкер болған адам.

Өмірбаян

Йенс Хевен Данияның Jammerbugt аймағындағы Vust қауымының Sønderhaven қаласында дүниеге келген. Оның отбасы лютеран дінінде болған, бірақ ол моравиялық ағаш шеберіне оқуға барып, Германияның шығыс Саксониясындағы Херрнхут қаласындағы моравиялық қауымға қосылған. 1758 жылы ол ағасы Питер және Маттеус Штахпен бірге Гренландияға инуиттер арасында миссионерлік жұмысқа барды, онда төрт жыл тұрып, Лихтенфельс поселкесін құруға көмектесті. Хевен Лабрадорға баруды ұзақтан армандаған, ал Лабрадордың жергілікті тұрғындары Иоганн Кристиан Эрхардт (1718—1752) бастаған алты миссионерді өлтіргеніне қарамастан, ол мұратынан айнымады. «Бр. Йенс Хевеннің өмірбаянында» былай деп жазылған: «1752 жылы Херрнхутта Лабрадор жағалауына жіберілген миссионер доктор Эрхардтты эскимостар өлтіргенін естігенде, мен алғаш рет осы ұлтқа барып, Жақсы Жаңалықты уағыздауға зор құштарлық сезіндім және Лабрадорға баруым керек екеніне көз жеткіздім». 1764 жылы Моравия шіркеуінің басшыларынан рұқсат алғаннан кейін, Хевен Лондонға сапар шегіп, Ньюфаундленд губернаторы Хью Паллизермен кездесіп, миссия құру ниетін жеткізді. Паллизердің көмегімен ол сол жылдың жазында Белл-Айл бұғазына жетті. Ньюфаундленд инуиттерімен алғашқы кездесуі Квирпон қаласында болды, және ол олармен Гренландияда болғанда үйренген ана тілінде сөйлесе алды. Хевен инуиттер тарапынан жақсы қабылданып, олар оны Йенс Ингоак немесе Кішкентай Йенс деп атады. Инуиттер оны құрметтеді, өйткені ол олардың тілінде сөйлейтін, киімдері де оларға ұқсас және бойы аласа болды. 14 адамнан тұратын миссионерлік топ – немістер, даниялықтар және британдықтар – Найн деп аталатын жерді таңдады. Найн миссия үшін өте қолайлы болмағандықтан, 1776 жылы Найннің солтүстігінде Окак поселкесі құрылды. Содан кейін 1782 жылы Хевен Хопдейлде тағы бір поселке ашты. Денсаулығы нашарлаған Хевен 1784 жылы Херрнхутке зейнетке шығып, 1796 жылы сол жерде қайтыс болды. Өмірінің соңғы жылдары ол көзі көрмейтін болды.

Мұра

Лабрадор түбегіндегі Торнгат тауларының жетінші ең биік шыңы оның құрметіне Дженс Хевен деп аталған. Жаңа Жер және Лабрадордың жағалауындағы Дженс Хевен аралы оның естелігіне арналған. Наиндегі Дженс Хевен еске алу мектебі оның есімімен аталған.

Басқа дереккөздер

Йенс Хевеннің өмірбаяндық естеліктері, Бауырлар шіркеуінің Лабрадор жағалауындағы Эскимостарға алғашқы миссионері (1899)