Кіріспе

Землинскийдің "Зверг" операсы (Оп. 17) – австриялық композитор Александр фон Землинскийдің, Георг Кляреннің либреттосына негізделген, бір актілі операсы. Оскар Уайльдтың "Инфантаның туған күні" әңгімесінен еркін бейімделген.

Құрастыру тарихы

Землинскийдің осы әңгімені таңдауы Альма Малермен арадағы қарым-қатынасының аяқталуын көрсететін жайт болды, сонымен қатар ол драманың басты кейіпкерімен өзін жақын сезінді. Ол 1919 жылдың желтоқсанында нота басылымын, ал 1921 жылдың қаңтарында оркестрлеуін аяқтады. Ноталар Universal Edition Vienna баспасынан жарық көрді.

Өнер тарихы

Операның премьерасы 1922 жылғы 28 мамырда Германияның Кёльн қаласындағы Глоккенгассе қалалық театрында Отто Клемперердің дирижерлігімен өтті. Содан кейін Вена, Карлсруэ және Прагада қосымша қойылымдар орындалды. Землинскийдің өміріндегі соңғы қойылымы 1926 жылғы қыркүйекте Берлиннің Шарлоттенбург қаласындағы қалалық опера театрында болды. Бұл туынды шамамен 90 минутқа созылады және көбінесе тағы бір туындымен бірге қойылады. 1981 жылы Гамбург мемлекеттік операсы Землинскийдің «Der Zwerg» және «Eine florentinische Tragödie» операларының алғашқы қосарланған қойылымын ұсынды. 2004 жылы «Der Zwerg» операсы Англияның солтүстігінде «Opera North» ұйымдастырған «Сегіз керемет туынды» маусымының бір бөлігі болды. 2013 жылы Нансидегі Лотарингия ұлттық операсы, бұрын Землинскийдің «Король Кандуль» және «Флоренттік трагедия» операларын көрсеткен, оның шығармаларын зерттеуді «Der Zwerg» операсымен жалғастырды, ол француз тілінде «Le nain» деп аталып, Эрик Фентон Нанның рөлінде, Хелена Юнтуен Инфанта рөлінде, Элеонора Маргер Гита рөлінде, ал Плей Брайяк Дон Эстобан рөлінде ойнады. Сахналық қоюшы – Филипп Химмельман, декорациялар авторы – Раймунд Бауэр, костюмдерді жасаған – Беттина Вальтер. Нансидегі қойылымдардың сәттілігі 2018 жылы Франциядағы Рейн операсында тағы бір қойылымға әкелді. Нуми опера театрының тұңғыш маусымында «Der Zwerg» операсы 2019 жылы Лос-Анджелесте Оскар Уайльдтың «Инфантаның туған күні» шығармасынан үзінділермен қоса көрсетілді. 2022 жылғы қарашада Кельн операсы туындының премьерасының 100 жылдығын жаңа қойылыммен атап өтті, оны Пол Георг Диттрих қойып, Лоуренс Ренес дирижерлік етті.

Қысқаша мазмұны

Сұлтан ханшайым Донна Клараның туған күніне сыйлық ретінде кішкентай адамды жіберді. Кішкентай адам өзінің дене мүсінінің кемістігін білмей, Инфантаға ғашық болады. Ол оған махаббат әні айтып, өзін оның батыр рыцарі деп елестетеді. Ол онымен әуестесіп ойнайды және оған ақ гүл сыйлайды. Жалғыз қалғанда, ол кездейсоқ айнаны көріп, өзінің келбетін алғаш рет таниды. Үлкен мазасыздықпен, ол Инфантадан сүйіспеншілік сүйісін сұрайды, бірақ ол одан бас тартады және оны құбыжық деп айыптайды. Жүрегі сынып, ақ гүлді қысып өлді, ал Инфанта қайтадан тойға қосылады.

Жазбалар

Сойле Изокоски, Дэвид Куеблер, Ириде Мартинес, Эндрю Коллис, Хуанита Ласкаро, Мачико Обата, Энн Шванневильмс, Франкфуртер Канторей, Гюрзених Оркестрі Кёльн, Джеймс Конлон. EMI Classics (тіріде жазылған), 1996. Елена Цаллагова, Дэвид Батт Филип, Эмили Маги, Филипп Джекал, Дональд Рунниклс жетекшілігімен Берлин Deutsche Oper, Тобиас Крацер, сахналық режиссер. Видеожазба, Naxos Cat: NBD0108V, 2020.