Кіріспе

Корольдік Австралия теңіз күштерінің әйелдер бөлімшесі (WRANS) – Корольдік Австралия теңіз күштерінің (RAN) әйелдер бөлімшесі болды. 1941 жылы азаматтық әйелдердің жедел сигнал корпусының (WESC) он төрт мүшесі, кемелердегі қызметке ерлерді босату мақсатындағы сынақ аясында, Корольдік Австралия теңіз күштерінің сымсыз байланыс/тарату станциясы Канберрасында сымсыз телеграф жұмысына тартылды. RAN және Австралия үкіметі бастапқыда бұл идеяны қолдауға құлшынбаса да, Тынық мұхиты соғысынан туындаған теңізге қатысты персоналға деген қажеттілік 1942 жылы WRANS-ті әйелдердің қосымша қызметі ретінде ресми түрде құруға алып келді. Жұмысқа қабылдаудың күшеюі ішкі офицерлік құрамның қалыптасуына ықпал етті. Екінші дүниежүзілік соғыс барысында 3000-нан астам әйел WRANS қатарында қызмет етті. Ұйым 1947 жылы таратылды, бірақ 1951 жылы Суық соғыс міндеттемелерінен туындаған жұмыс күшіне деген қажеттілікке жауап ретінде қайта құрылды. 1959 жылы WRANS Австралия әскерінің тұрақты құрамына енгізілді. WRANS 1985 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін әйелдер RAN-ға біріктірілді.

Шығуы және Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылдың наурыз айында Флоренс Вайолет Маккензи әйел еріктілер үшін сымсыз телеграфия ұйымы ретінде Әйелдердің Жедел Жәрдем Сигнализация Корпусын (WESC) құрды. Маккензи WESC-ті соғыс қаупіне байланысты құрды және әйелдерді сымсыз телеграфия, Морзе коды және осыған байланысты дағдыларға оқыту, ерлерді әскери қызметке босатуға мүмкіндік береді деген сенімде болды. 1940 жылдың тамызына қарай шағын мектепке 600 әйел тізімге тұрды, ал WESC-тің оқытылған телеграфшылары қарулы күштер мен сауда флотының еркектерін оқыта бастады. Әйелдердің Корольдік Теңіз Қызметі туралы мақаладан шабыт алған Маккензи бірнеше рет RAN-ге хабарласып, өзінің телеграфшыларын RAN-ге жұмысқа алуды ұсынды. Алғашқы хаттарға жауап келмегенімен, ол ақырында Сигналдар және Байланыс Директорынан жауап алып, тәжірибелік сынақ ұсынылды. Үкімет пен Австралия Әскери-Теңіз Кеңесі қарсылық білдірді, бірақ RAN талаптарын қанағаттандыра алатын басқа оқытылған телеграфшылардың аздығын түсінгеннен кейін, сынаққа келісті. Дегенмен, жұмысқа қабылдауға байланысты жарнама жасалмау шарты қойылды. WESC-тен 14 әйел (12 телеграфшы және 2 аспазшы) 1941 жылдың 28 сәуірінде теңіз қызметіне қабылданды және Австралия Корольдік Теңіз Флотының Сымсыз/Тарату Стансасында Канберрада жұмыс істеді. Алты айдан кейін тағы тоғыз әйел жұмысқа алынды. Теңіз қызметкерлері ретінде қарастырылғанымен, әйелдер техникалық тұрғыдан RAN-нің азаматтық қызметкерлері болды. Армия мен Әуе Күшінде әйелдердің көмекші бөлімдері құрылғанына қарамастан, RAN телеграфшыларды ресми түрде қабылдаудан бас тартты. Тынық мұхитындағы соғыста жұмыс күшінің қажеттілігінің артуы RAN-де пікірдің өзгеруіне әкелді, әйелдер құрамын көбейту және қызметтің жариялануына итермеледі. 1942 жылдың 24 шілдесінде 580 адамнан тұратын Әйелдердің Корольдік Австралия Теңіз Қызметін (280 телеграфшы және 300 басқа міндеттер) құруға рұқсат берілді, ал алғашқы WESC телеграфшыларына 1942 жылдың 1 қазанында қабылдану ұсынылды. Жұмысқа қабылдау кампанияларына күткеннен артық жауап келді, 1942 жылдың соңына дейін 1000-нан астам әйел қабылданып үлгерді. Бұл RAN-ді WRANS ішінде офицерлік корпус құруға итермеледі, әйел офицерлерге арналған алғашқы оқу курсы 1943 жылдың 18 қаңтарында Флиндерс Теңіз Депосында басталды, ал 1945 жылдың қыркүйегіне дейін тағы 16 курс өткізілді. WRANS-қа қабылданып, қызмет ететін әйелдерге теңізде қызмет етуге рұқсат берілмеді, бірақ олар жағалаудағы көптеген лауазымдарды иелене алды. WRANS телеграфшылар, кеңсе қызметкерлері, жүргізушілер, стюардессалар, аспазшылар, медициналық көмек көрсетушілер және кейбір техникалық салаларда (мысалы, кемелерді дегауссизациялау диапазондары), сондай-ақ барлау және шифрлау сияқты әртүрлі міндеттерді орындады. Жағалау күзетшілері ұйымында қызмет еткен жалғыз әйел Руби Бой құрметті WRANS офицері болып тағайындалды. Бұл тағайындама (ауадан тасталған WRANS формасымен бірге) жапондықтар оны тұтқындаған жағдайда қарулы күштердің мүшесі ретінде қарастыратынына үміттендірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде WRANS-ке 3000-нан астам әйел қабылданып, соғыс аяқталғанда 2671 әйел белсенді қызметте болды: бұл RAN-нің жалпы күшінің 10% құрады, бірақ Әйелдердің Көмекші Австралия Әуе Күштері мен Австралия Әйелдер Армиясының әрқайсысындағы 18000-нан әлдеқайда аз болды. WRANS 1947 жылы таратылды, ал барлық қызметкерлер 1948 жылға дейін босатылды.

1951 жылы қайта құрылған

1950 жылы «Қырым соғысы» міндеттемелерінің теңіз күштеріне тигізген қысымы RAN-ды WRANS-ті қайта құруға мәжбүр етті, бірақ олар бұл қадамға құштар емес, барлық басқа мүмкіндіктерді алдымен қарастырды. Шешім 1950 жылдың 18 маусымында жарияланды, ал ресми ашылуы 1951 жылдың басында өтті. Соғыс жылдарындағы WRANS қызметкерлері қайтадан қабылдануы мүмкін болды, бірақ олардың бұрынғы қызметі жалақы немесе лауазым бойынша ескерілмеді. Әйелдер тек белгіленген жағалаудағы қызметтерге ғана орналаса алатын, ал үйленсе немесе жүкті болса, қызметтен босатылатын еді. Осындай шектеулерге қарамастан, бастапқы 250 орынға 1500 өтініш түсті. Соғыстан кейінгі WRANS теңіздегі қызметке RAN қызметкерлерін босату үшін жағалаудағы міндеттерді өз мойнына алу саясатын ұстанды: бұл саясат «бір WRANS келсе, бір адам шығады» деп сипатталды. 1959 жылдың желтоқсан айында WRANS-ке тұрақты мәртебе берілді. 1970 жылдардың басында WRANS қатарында 700-ге жуық әйел қызмет етті, оның ішінде RAN-ның барлық тоғыз жағалау мекемелерінде және Сингапурдағы Теңіз коммуникациялық бөліміне сүйемелдеуші персонал да болды. WRANS-тің жоғары лауазымды офицерлері қызметті кеңейту және жұмысқа алу мен сақтап қалуға кедергі келтіретін шектеулерді жою үшін күш салды. 1969 жылы үйленген әйелдерге қойылған шектеу алынып тасталды, ал жүкті әйелдерді автоматты түрде қызметтен босату 1974 жылы тоқтатылды. 1975 жылы премьер-министр Гоф Уитлэм жауынгерлік емес мақсаттарда кемелерге әйелдерді орналастыру мәселесін зерттеу ниетін жариялады. 1978 жылға қарай WRANS қызметкерлері RAN әріптестерімен тең жалақы алды.

Интеграциялау

1984 жылғы жыныстық дискриминация туралы заң Австралия Қорғаныс күштеріндегі әйелдердің жекелеген тармақтарын сақтап тұруды мүмкін етпеді. 1985 жылы WRANS-қа қатысты регламенттер күштен шығарылып, әйел әскери қызметшілер RAN құрамына енгізілді.