Кіріспе
Green Goddess – Bedford Vehicles компаниясы шығарған RLHZ өздігінен жүретін сорғы, ол бастапқыда Көмекші өрт сөндіру қызметі (AFS) қолданған, кейіннен 2004 жылға дейін Ішкі істер министрлігі резервте сақтап, ерекше жағдайларда, оның ішінде өрт сөндірушілер ереуілі кезінде (1977 және 2002 жылдары) британдық қарулы күштеріне берілген өрт сөндіру машинасы. Бұл жасыл түске боялған көліктер 1953-1956 жылдары AFS үшін жасалған. Оның дизайны Bedford RL сериялы британдық әскери жүк көлігінің негізінде құрылған.
Қосалқы өрт сөндіру қызметі
Көмекші өрт сөндіру қызметі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін азаматтық қорғанысқа дайындық шараларының аясында құрылды. Совет Одағының атом бомбасын сынауы сияқты келесі оқиғалар олардың Ұлыбританияның азаматтық қорғанысының бір бөлігі ретінде азаматтарға көмектесу рөлін маңыздырақ етті. Ұлыбританияға ядролық шабуыл жасалған жағдайда көптеген өрттер туындап, қалыпты өрт сөндіру қызметін басып тастауы мүмкін деген болжам болды, сондықтан қосалқы күштерді құру үшін қарапайым өрт сөндіру машиналарын үлкен саны тапсырылды. Олар 1968 жылға дейін, Гарольд Уилсон үкіметі таратып жібергенге дейін, Көмекші өрт сөндіру қызметінде үздіксіз пайдаланылды. "Жасыл құдай" машиналары негізінен өрт сөндіру машиналары емес (Көмекші өрт сөндіру қызметінің мүшелері оларды "құралдар" деп атады); олар негізінен "өздігінен жүретін сорғылар" деп аталады, олардың кейбіреулері артқы дөңгелектері жетеулі (4×2), ал қалғандары толық жетеулі (4×4) болып жасалған. Олардың басты міндеті – ядролық шабуылға ұшыраған қалаларға көлдерден, өзендерден, каналдардан және басқа да су көздерінен үлкен мөлшерде су тасымалдау еді. Машиналар бірнеше шақырымдық релелік жүйеде қолданылуы мүмкін, су қысымын арттыру үшін "Жасыл құдайлар" белгілі бір аралықта орналастырылатын. Өрт сөндіру – бұл олардың қосымша міндеті болды.
Операциялық пайдалану
Таратуға дейін AFS Ұлыбританиядағы жергілікті өртке қарсы қызметтерді қолдауда «Жасыл құдайды» кеңінен пайдаланды. Тұрақты өрт сөндіру бригадалары ірі оқиғамен айналысып жатқан кезде олар қосымша су жеткізу және өрт сөндіру мүмкіндігін қамтамасыз етті. Судың үлкен көлемін едәуір қашықтыққа жеткізу қабілеті, әсіресе шалғай жерлерде немесе оқиға жергілікті су жүйелері ұсына алатыннан артық су қажет болған жағдайларда, аса құнды болды. Көптеген Ұлыбритания округтерінде тұрақты бригада жабдықтарымен бірге орналасқан көмекші өрт сөндіру отряды болды. 1968 жылдан кейін көліктер қолданудан шығарылды, бірақ 1977 және 2002 жылдары болған бірнеше өрт сақтандыру акцияларында, әсіресе 2002-2003 жылдарғы Ұлыбритания өрт сөндірушілерінің ереуілінде (қ. 2002-2003 жылғы Ұлыбритания өрт сөндірушілерінің дауы) Қарулы күштер оларды пайдаланды. Олар су тасқыны мен құрғақшылық кезінде су сору үшін де қолданылды. Көліктер сақтау кезінде жақсы күйде ұсталып, жүйелі түрде жол сынақтарынан өтті. «Жасыл құдайлардың» рөлі жаңа төтенше жағдайларға дайындалу шараларымен алмастырылды. 2004 жылғы Өрт сөндіру және құтқару қызметтері туралы заң үкіметке болашақ еңбек даулары кезінде өрт сөндіру және құтқару органдарына өз көліктерін пайдалануға нұсқау беру құқығын берді. 2001 жылғы 11 қыркүйекке жасалған шабуылдан кейін құрылған жаңа оқиғаларға жедел жауап беру бөлімшелері, басқа да төтенше жағдайлар функцияларымен қатар, жоғары қуатты сорғылау мүмкіндігін ұсынды.
Ирландияда қолдану
35 бірлікті Ирландияның қосымша өрт сөндіру қызметі сатып алып, корпорациялар мен округтік кеңестердің өрт сөндіру қызметтеріне жіберді. 1961–1964 жылдары 25 жаңа бірлік сатып алынды, ал 1971 жылы тағы он бұрынғы британдық үкімет көліктері қолданылған күйінде сатып алынды. 2005 жылы Дублин азаматтық қорғанысы тағы екі бұрынғы британдық бірлігін сатып алды.
Оңтүстік Американың Уругвай жерінде қолданылуы
2023 жылғы Уругвайдың оңтүстік жаздағы орман өрттері салдарынан бір бөлімше пайдалануға берілді және күн сайын шығыс жағалауда, атап айтқанда Хосе Игнасио курортындағы ерікті өрт сөндіру бөлімінде жұмыс істейді. 2008 жылы Ұлыбритания Уругвайдың Ұлттық өрт сөндірушілер дирекциясына орман өрттерімен күресу үшін екінші рет техника берді.
Тарату
2004 жылдың наурыз айында Ұлыбритания үкіметі өзінің 900-нен астам көлігінің қалған қырығын сынақ сатылымы арқылы сатуды жоспарлап отырғанын және қалғандарын сатуға ниеттенгенін мәлімдеді. Көлік паркінің сатылымы аяқталды, көліктердің көп бөлігі дамып келе жатқан елдердің өрт сөндіру бригадаларына, көбінесе Африкаға сатылды. Ал кейбіреулері музейлерге сыйға берілді, оның ішінде RAF өрт сөндіру музейіне қойылған прототипі де бар. Тағы бір бөлігі Ұлттық Төтенше жағдайлар қызметі музейінде, Шотландия әскери музейінде, Шотландия Ұлттық музейінде, Кент өрт сөндіру музейінде, Лестер өрт сөндірушілер музейінде, Йоркшир әуе музейінде және Монтроз әуе станциясының мұражай орталығында сақталған. Ал кейбіреулерін көліктерді қайта жаңарту қорындары сатып алды, ал қалғандары жеке меншікте.
Техникалық ерекшеліктер
Қазіргі заманғы қозғалтқыштардан айырмашылығы, оларда радио, кескіш жабдық, күшті руль және тек бір баспалдақ бар, олар салыстырмалы түрде баяу болды – максималды жылдамдығы шамамен , қолайлы жүріс жылдамдығы , және бұрылыстарда жақсы басқарылмады. Бірақ кейбір "Жасыл Құдайлардың" қазіргі заманғы өрт сөндіру машиналарын қарағанда бір артықшылығы – төрт дөңгелекті жетектері болды. Отын шығыны жүргізу стиліне және тасымалданатын су көлеміне байланысты , аралығында болды. 4×2 түріндегі нұсқаларының су сыйымдылығы 4×4 нұсқаларына қарағанда аз – , ал 4×4 нұсқаларында – қазіргі көліктерге қарағанда, сондай-ақ су резервуарындағы бөліштердің болмауынан тұрақтылығы нашар болды. Кейіннен кейбіреулеріне жылтырап тұратын көк шамдар мен екі тонды ескерту дабылы орнатылып, артқы шамдар өзгертілді, оларды сол кездегі "қалыпты" жедел жәрдем машиналарындағы қағидаларға сәйкес ету үшін. Олар берік және күтіп ұстауға оңай болуы үшін жасалған. "Жасыл Құдай" стандартты шланг пен тармақтардан бастап, әртүрлі ағындар мен сорғыштарды қамтамасыз ететін түрлі саптамаларға дейін, жеңіл портативті сорғылар мен төбеге орнатылатын құралдарды алып жүрді. Олардың барлығы 10 метрлік (33.5 фут) қосымша баспалдақпен және кемінде бір сатымен жабдықталған. Кейбіреулері ілгек баспалдақтар, радио, үлкен бұранда кескіштер және т.б. сияқты қосымша жабдықтарды алып жүрді.
Насос
Sigmund F. N.5 негізгі сорғысының сыйымдылығы минутына (4x4 нұсқаларында) шамалы. Қалыпты өрт сөндіру шлангілерін төрт шығысы бар негізгі сорғыдан немесе түрлі қосылыс тармақтарымен жабдықталған қалыпты өрт сөндіру гидранттарынан қолдануға болады. Бұған қоса, машиналар өз бензиндік қозғалтқышы бар шағын Coventry Climax сорғысын да алып жүреді, ол өзеннен немесе басқа да көзден су тарта алады, қайтадан қалыпты өрт сөндіру шлангілерін сумен қамтамасыз етеді және жеке, дербес өрт сөндіру мүмкіндігін ұсынады. (4x4 көліктерде) су резервуары орнатылған, ол көліктің екі жағындағы кішкентай диаметрлі шлангтарды сумен жабдықтады, бұл негізгі шлангтар қосылып, жұмыс іске қосылғанша өртке қарсы алғашқы көмек көрсетуге мүмкіндік берді. Сондай-ақ, бірқатар басқа да қажетті құрал-жабдықтармен бірге, қолмен жұмыс істейтін сорғы да тасымалданды.
Экипаж
Көліктердің экипажында әдетте жауапты офицер (алдыңғы жолаушы орындығында отыратын), жүргізуші/насос операторы және төрт өрт сөндіруші (экипаж орындығында отыратын) болып құралды. 1960 жылдардың ортасында кейбір аумақтық артиллерия полктері су сору жұмысына бағындырылды, себебі алты адамнан тұратын артиллериялық экипаж саны, су сору машиналарын экипажының санымен сәйкес келді. Оқу әдістері мен қызметтерді ауыстыру артиллерияда да, су соруда да жиі кездесетін жайттар еді. Артиллерия полктері әдеттегі жылдық оқ-дәрі оқу лагерінің орнына Devizes қаласында екі апталық курс өтті.