Кіріспе

Аэро қозғалтқышты автомобиль

Sunbeam 350HP – 1920 жылы Sunbeam компаниясы құрастырған, әуе шағынақозғалтқышы бар автомобиль. Бұл, әуе шағынақозғалтқыштарымен жабдықталған, жер үсті жылдамдық рекордтарын жасаған бірнеше машинаның алғашқысы болды.

Дизайн

Автомобильде Sunbeam Manitou және Sunbeam Arab авиациялық қозғалтқыштарының гибриді негізінде арнайы жасалған 18,3 литрлік V12 қозғалтқышы орнатылған. Бұл қозғалтқыштың үш цилиндрлі төрт блогы 60 градус бұрышпен орналасқан екі қатарға бөлінген (Arab қозғалтқыштарындағыдай 90 градус емес). Әрбір цилиндрде бір кіріс және бір жоғары орналасқан жетекші білікпен басқарылатын екі шығару клапаны болды. Екі жетекші білік алдыңғы коленвалдан 16 тісті дөңгелектердің күрделі жүйесі арқылы қозғалды – бұл маори қозғалтқышында қолданылғанға ұқсас, онда цилиндрлердің әр қатарына екі жоғары орналасқан жетекші білік орнатылған. 4 жылдамдықты беріліс бастапқыда дифференциалды артқы осьті қозғалтатын, тізбекшелердің орнына валмен жұмыс істейтін. Гарри Хокер 1920 жылы Бруклендсте осы машинаны жүргізгенде, доңғалағы жарылып, жарыс жолынан шығып кетті. Кейін дифференциал қарапайым шегеру дөңгелегі мен пиньонмен ауыстырылды, соның арқасында артқы дөңгелектер бір-бірімен бекітілді және машина Кенэлм Ли Гиннесс басқаруында табысқа жетті. Тежегіштер сол кездегідей қарапайым болды: аяқпен басқанда беріліске, ал қол тежегіші артқы барабандарға әсер етті. Сондай-ақ, серіппелер де сол дәуірге тән болды – барлық дөңгелектерде жартылай эллипстік серіппелер, ал соққыны жұмсарту үшін Andre Hartford үйкеліс амортизаторлары қолданылды.

Жарыс мансабы

350 АТ бірінші рет 1920 жылы Бруклендсте Гарри Хоукермен жарысты. Қазан айында Рене Томас Гейлон төбесіне көтерілуде жаңа рекорд орнатты. 17 сәуірде Жан Шассан 114 миль/сағат жылдамдықпен айналып, Бруклендс Пасхалық жарысында 13-ші «Lighting Short» мүшесінен жеңіске жетті. 1922 жылдың мамырында Кенелм Ли Гиннесс осы машинамен үш рекорд орнатты: Бруклендс трассасы бойынша айналым рекорды, содан кейін бір мильге және бір километрге жер үсті жылдамдығы рекордтары. Бұл Бруклендс трассасында орнатылған соңғы жер үсті жылдамдығы рекорды болды.

Көк құс

Малкольм Кэмпбелл 1922 жылғы 17 маусымда Солтберн жылдамдық сынақтарында қарызға алынған машинаны жүргізіп, алғашқы жылдамдық рекордын жаңартты. Бірақ қолмен тоқтату сағатымен өлшенген уақыт ресми рекорд ретінде мойындалмады. Кэмпбелл жазда Фануға қайтып келді, бірақ жағажайдың жағдайы нашар болды және көрермендерге бақылау жеткіліксіз еді. Бірінші жүрісте "Blue Bird" көлігінің екі артқы дөңгелегі жыртылып, көрермендерге шапқанша аз ғана қалып қойды. Кэмпбелл қауіпсіздік талаптарына қатысты шенеуніктерге наразылық білдіріп, басқа да жағдайлар үшін жауапкершілікті қабылдаудан бас тартты. Өкінішке орай, осы жолы алдыңғы дөңгелек ажырап, көрермендердің арасындағы бір бала қаза тапты. Көлік Оңтүстік Уэльстегі Пендин-Сэндс жағажайына жеткізілді, нәтижесінде Кэмпбеллдің тоғыз рекордының біріншісі тіркелді. Рекорд 1924 жылғы 24 қыркүйекте 146.16 миль/сағ (235.23 км/сағ) жылдамдықпен және ресми бекітілген уақытпен жаңаланды. Осыдан кейін ол көлікті 1500 фунт стерлингке сатуға бел буды, бірақ Пэрри Томас та "Babs" көлігімен рекорд жасауға жоспарлап отырғанын естіген соң, оны тағы бір сынаққа қалдырды. 1925 жылы "Blue Bird" қайтадан Пендинге оралды және 21 шілдеде бұл көрсеткішті 150.766 миль/сағ (242.628 км/сағ) дейін көтерді, бұл автомобильдің бірінші рет осы шегінен асып түскені еді. Бір мильді ең жақсы уақытта жүргенде көрсетілген көрсеткіш, заманауи автокөлік майы мен шамдар туралы жарнамаларда пайда болды. Осы жетістікті еске алу үшін Кэмпбелл "Blue Bird" көлігінің ескерткіш үлгілерін жасатты.

Бүгінгі күндегі тірі қалу

Кемпбеллден кейін Sunbeam кеңейтілген дөңгелектерімен және жасыл бояумен қысқа артқы бөлігіне оралған сияқты. 1936 жылы дирижер Билли Коттон Саутпорт жағажайында бір километрден астам қашықтықты жүргізіп өткен. Көлік содан кейін Ланкаширде қалған болуы мүмкін, ол жерде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кездесіп, 1958 жылы Болие коллекциясына сатылды. Бүгінде ол Гэмпшир графтығындағы Болиеудегі Ұлттық автокөлік мұражайында көрсетілуде. 1990 жылдары ауыр зақымдардан кейін қозғалтқыш толыққанды қайта жаңартылды және 2014 жылдың қаңтар айында 20 жылдан кейін алғаш рет іске қосылды.