Кіріспе
Scuol – Швейцарияның Гризон кантонындағы Энгьядина Басса/Валь Мюстаир аймағында орналасқан муниципалитет. Скуолдың ресми тілі – романш тілі. 2015 жылдың 1 қаңтарында Ардез, Гуарда, Тарасп, Фтан және Сент муниципалитеттері Скуолға қосылды.
Тарих
Scuol алғаш рет 1095 жылы Schulles деп аталады. 11 ғасырдың соңында және 12 ғасырда Тарасп иелері Скуолда кең аумақтарға иелік етті. 1095/1096 жылдары олардың отбасы Скуолда Мариандық монастырь негізін қалады және оны жан-жақты қолдады. 1150 жылы монастырь Виншгау алқабындағы Мариенбергке көшірілді. 1178 жылы Папа Александр III монастырьдің барлық мүліктерін, соның ішінде шіркеуді бекітті. 1499 жылғы Швабия соғысында ауыл қирады; 1516 жылы Бернардо да Пошиаво жаңа шіркеу салды. Шамамен 1533 жылы Скуол протестанттыққа көшті. 1621/1622 жылдары ауыл австриялық әскерлер тарапынан қиратылды; 1652 жылы ол Австриядан тәуелсіздігін сатып алды. 1860 жылдан бастап Скуолдың емдік сулары кеңінен қолданыла бастады және шипалы туризмнің дәуірі басталды. Келесі онжылдықтарда ауылдың екі ескі бөлігінің арасында монша және көптеген қонақүйлер салынды. 1913 жылы Ретия теміржолының Бевер–Скуол желісі ашылуы одан әрі дамуға серпін берді. 20 ғасырдың ортасында қысқы спорт түрлерінің пайда болуымен Скуолда туризмнің екінші кезеңі басталды. 1956 жылы Мотта Налунсқа дейін гондолды лифт құрылысынан кейін көптеген кресло және жер үсті лифттері салынды. 1993 жылы Bogn Engiadina ("Энгедин ваннасы") ашылуымен, Швейцариядағы алғашқы римдік-ирландтық ваннасымен бірге, спа дәстүрі қайта жаңғыртылды. Scuol Tarasp-та орналасқан, Sgraffito элементтері бар нео-ренессанс стиліндегі Grand Hotel Waldhaus Vulpera 1897 жылдың 8 маусымында ашылды. Бұл Швейцария Альпіндегі алғашқы танымал орындардың бірі және Еуропадағы Белль Эпоктың маңызды ескерткіші болды.
География
2015 жылғы бірігуден кейін Scuol ауданы құрады. Бірігуге дейін Scuol ауданы (2004/09 жылғы мәліметтер бойынша) құрады. Осы аумақтың шамамен 26,9% ауыл шаруашылығына пайдаланылады, ал 25,8% орманмен жабылған. Қалған жердің 1,2% құрылыстар мен жолдарға бекітілген, ал 46,1% өнімсіз жер болып табылады. Соңғы екі онжылдықта (1979/85 – 2004/09) бекітілген жер көлемі артты, ал ауыл шаруашылығы жерлері азайды. Piz Champatsch тауын қарайтын оңтүстік беткейінің барлығы "Motta Naluns" деп аталатын шаңғы курорты ретінде пайдаланылады, ол Scuol жерінен солтүстікке қарай орналасқан Naluns жерінің атымен аталған. Курортта 80 километрлік шаңғы жолдары және 12 лифт (канат жолдары / кресло лифттері / буксирлік лифттер) бар. 2017 жылға дейін муниципалитет Инн ауданының орталығы болып табылып, Suot Tasna кіші ауданында орналасқан, ал 2017 жылдан кейін Engiadina Bassa/Val Müstair аймағының құрамына кірді. Бұл белгілі бір шипажай және демалыс орны, сонымен қатар Unterengadin аңғарының іскерлік орталығы. Бұл Инн өзенінің сол жағындағы ең ірі ауыл. Ол Scuol ауылынан Pradella бөлігімен және S charl кеншілер ауылынан тұрады. 1970 жылға дейін Scuol Scuol/Schuls деп аталып келді. God da Tamangur ("сондағы ормандар") – Еуропадағы ең биік тас қарағай (pinus cembra) орманы, ол Scuol оңтүстігіндегі Val S charl аңғарының ең шетінде орналасқан. Ормандық табиғат қорығының ауданы шамамен 6 км² құрайды және биіктігі 2500 метрге жетеді. Биіктігі мен ауа райының салдарынан ағаштар өте баяу өседі және 700 жылға дейін өмір сүре алады.
The whole southern face towards Piz Champatsch on is being used as a skiing area called "Motta Naluns", named after a place north of Scuol. The resort has 80 kilometers of slopes and 12 lifts (aerial cableway/ chair lifts / drag lifts). Before 2017 it was the municipality is the capital of the Inn district and was located in the Suot Tasna sub district, after 2017 it was part of the Engiadina Bassa/Val Müstair Region. It is a well known spa town and vacation spot and is the business center of the Unterengadin valley. It is the largest village on the left side of the Inn river. It consists of the village of Scuol with the section Pradella and the old mining village of S charl. Until 1970 Scuol was known as Scuol/Schuls. The God da Tamangur ("the forest back there") is the highest continuous stone pine (pinus cembra) forest in Europe, right at the furthest end of the Val S charl, south of Scuol. The forest nature reserve covers an area of about at up to in elevation. Due to the altitude and weather, the trees grow very slowly and may live up to 700 years.
Демография
Scuol халқының саны (бастапқы деректер бойынша) 2008 жылы, халықтың 23,6%-ын шетел азаматтары құрады. 2000 жылы халықтың жыныстық құрамы 48,5% ер адам және 51,5% әйел адам болды. 2000 жылы Scuol-дағы жас бойынша үлестіру мынадай: 0 мен 9 жас аралығындағы 220 бала немесе халықтың 10,4%-ы. 10 мен 14 жас аралығындағы 106 жасөспірім немесе 5,0%, ал 15 пен 19 жас аралығындағы 139 жасөспірім немесе 6,6%. Ересектер арасында 20 мен 29 жас аралығындағы 248 адам немесе халықтың 11,7%-ы. 30 мен 39 жас аралығындағы 334 адам немесе 15,7%, 40 мен 49 жас аралығындағы 306 адам немесе 14,4%, ал 50 мен 59 жас аралығындағы 278 адам немесе 13,1%. Зейнеткерлер арасындағы үлестіру: 60 мен 69 жас аралығындағы 201 адам немесе халықтың 9,5%-ы, 70 мен 79 жас аралығындағы 154 адам немесе 7,3%, 80 мен 89 жас аралығындағы 115 адам немесе 5,4%, және 90 мен 99 жас аралығындағы 21 адам немесе 1,0%. 2013 жылы Scuol-да 1073 жеке шаруашылық тіркелді. 2000 жылы муниципалитеттегі 694 тұрғын үйдің шамамен 41,6%-ы жеке үйлер, ал 36,6%-ы көппәтерлі үйлер болды. Бұған қоса, ғимараттардың 36,5%-ы 1919 жылға дейін, ал 11,4%-ы 1991 мен 2000 жылдар аралығында салынған. 2012 жылы 1000 тұрғынға шаққандағы жаңа тұрғын үйлердің құрылыс деңгейі 20,57 құрады. 2014 жылы муниципалитет бойынша бос тұрғын үйлердің көрсеткіші 2,48% болды.
Тілдер
Халықтың жартысы (2000 жылғы мәлімет бойынша) романш тілінде сөйлейді (49,4%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (39,2%), ал үшінші орында – итальян тілі (3,9%).
Қылмыс
2014 жылы Швейцария Қылмыстық кодексінде тізілген 200-ден астам қылмыстың (қазалау, тонау, шабуылдан бастап пара алу және сайлаудағы алаяқтыққа дейін) қылмыстық көрсеткіші Scuol қаласында мың тұрғынға 41,3 құрады. Бұл көрсеткіштің бүкіл ел бойынша орташа көрсеткішпен салыстырғанда 63,9%-ына тең. Осы кезеңде есірткі қылмыстарының көрсеткіші мың тұрғынға 8,5 болса, ал иммиграция, виза және жұмыс рұқсаты заңдарын бұзу көрсеткіші мың адамға 0,9 болды.
Білім
Scuol-да халықтың 69,7%-ы (25-64 жас аралығындағылар) міндетті емес жоғары білім немесе қосымша жоғары білім (университет немесе Fachhochschule) алған. Chastè орнында қола дәуірінің соңынан (Melauner мәдениеті) ерте темір дәуіріне (Fritzens Sanzeno мәдениеті) дейінгі қоныстар, сондай-ақ Рим империясынан қалған кейбір жәдігерлер табылды. Scuol ауылындағы Chasa Wieland №29 үш қабатты ортағасырлық тас мұнараның айналасында салынған. Оны Graubünden ақсүйек отбасыларының бірі салған болуы мүмкін. 1499 жылы Швабия соғысы кезінде Scuol қирағанда мұнара зақымданған болуы мүмкін, бірақ егер зақымдалса, тез жөнделген. 1622 жылы Bündner Wirren кезінде Scuol және мұнара өртенді. Содан кейін, қираған жерге қалың қабырғаларын пайдаланып шаруа үйі салынды. Кейбір есіктер мұнарадан алынған, ал жаңа терезелер үшін қабырғалар бұзылды. Есік жолағында 1753 жыл жазылған. Қабырғалар әлі де Pietra Rasa құрылысын көрсетеді, онда шикі тастарды байланыстыратын ерітінді сонымен қатар оларды жабын ретінде де қолданылады. Ерітіндімен жабын жасағаннан кейін, реттелген кірпіш немесе тас сияқты көріну үшін сызықтар ойылады.