Кіріспе

Британдық конгломерат

Трафальгар Хаус – британдық конгломерат, мүліктерге инвестициялау, мүліктерді дамыту, инженерлік, құрылыс, кеме жүргізу, қонақүйлер, энергетика және баспа салаларында мүдделері бар еді. Ол Лондон қор биржасында тіркелген және FTSE 100 индексінің құрамына кірген, бірақ 1990 жылдардың ортасында күйреп қалды.

Тарих

Трафалгар Хаус кәсіпкер Найджел Броакс құрды, акциялық мәмілелерге және шағын көлемдегі жылжымайтын мүлікті дамытуға деген қызығушылығы оны Лондон қор биржасында тіркелген кішкентай траст – Шығыс халықаралық инвестициялық трестің директорларымен байланыстырды. 1959 жылы Броакс Eastern International Property Investments (EIPI) компаниясының 42 пайызын сатып алды. Екі жылдан кейін Броакс Commercial Union компаниясымен қарым-қатынас орнатты, ол EIPI акцияларын сатып алып, жаңа жылжымайтын мүлік дамытуларын қаржыландыруға дайын болды. Дер кезінде EIPI, CU-дың тұрғын үй мүлігінің еншілес компаниясы Westminster & Kensington Freeholds-тың 55 пайызын сатып алып, 3,3 миллион фунт стерлингтік мүлік портфеліне иелік етті, бұл үшін тек 550 фунт стерлинг капитал жұмсалды. 1963 жылы Трафалгар Хаус Лондон қор биржасында акцияға шығарылды, онда Commercial Union-ға 46 пайызы, ал Броакске 21 пайызы тиесілі болды. Акцияны қоғамдық саудаға шығару Трафалгар Хаусқа сатып алулар үшін акциялар шығаруға мүмкіндік берді, ал Броакс компанияның ірі халықаралық өнеркәсіптік және коммерциялық кәсіпорнына айналуы үшін осы мүмкіндікті толыққанды пайдаланды. 1964 жылы Bridge Walker компаниясының 49 пайызын (1967 жылы толық меншікке айналды) сатып алу ұзақ мерзімді маңызды салдарға ие болды. Bridge Walker Трафалгардың көптеген құрылыс жұмыстарын жүргізіп келді, бірақ Трафалгар Хаусқа өз келісімшарт тәжірибесін беруден басқа, бұл мәміле иесі Виктор Мэтьюсті де әкелді, ол кейін Трафалгардың топтық басқарушы директоры болды. Трафалгардың жылжымайтын мүлікті дамытуы қонақүйлерді сатып алуға әкелді, бірақ ең маңызды сатып алу 1976 жылы Риц қонақ үйі болды. Трафалгар сондай-ақ 1971 жылы Cunard компаниясын және 1976 жылы Beaverbrook's Express газеттерін сатып алып, бастапқы мүлік дамыту және құрылыс салаларынан мүлдем өзге салаларға енді. Тридци жылдың ішінде Трафалгар Хаус ірі халықаралық өнеркәсіптік және коммерциялық кәсіпорнына айналды. Соңғы жылдары ол Ұлыбританиядағы ең ірі мердігерлік ұйым ретінде танылды.

Бөлімдер немесе жұмыс аймақтары

Конгломерат өзінің табиғаты бойынша көбінесе динамикалық және құрылымы мен мазмұны тұрақсыз болады. Осы тарихи шолу үшін Трафальгар Хаус компаниясының бар болған кезеңінде қамтыған өнеркәсіп салалары, операциялары және компанияларының ауқымы туралы жалпы сипаттама беріледі.

Қонақ үйлер

1976 жылы «Трафалгар Хаус» компаниясы сатып алған лондондық «Ритц» қонақ үйі, кейін 1995 жылы 75 миллион фунт стерлингке Дэвид пен Фредерик Барклейлерге сатылды.

Мүліктік

1980 жылы Брентфордтағы бұрынғы Firestone дөңгелек фабрикасының (Wallis, Gilbert & Partners, 1928–1929 жж. жобалаған) арт-деко стиліндегі негізгі кіреберісін Trafalgar House компаниясының күрт бұзуына байланысты көпшілік наразылық білдірді. Бұл, тамыз айының мерекелік демалыс күндері (заңды түрде) алдын алу мақсатында жасалды, соның нәтижесінде, мұражайға енгізілген ғимараттар туралы заңнамаға сәйкес сақтау бұйрығы күшін жойды. Компания үлкен өнеркәсіптік алаңды кеңейтіп қайта жаңарту жоспарына кірісуге тиіс болды – Батыс Крест жобасы, ол ескі зауыттың ұзын сәулеттік фасадын, кең көрініс аймақтарын және шекаралық ерекшеліктерін сақтау қажеттілігінен қиындыққа тап болар еді. 1988 жылы Trafalgar House British Aerospace компаниясымен бірлесіп, Энфилдтегі бұрынғы Корольдік қару-жарақ фабрикасын қайта дамыту жобасына қатысты. 1995 жылы ол Лондонның 30 St Mary Axe мекенжайындағы тарихи Балтық биржасы ғимаратының бомбадан зақымдалған жерін сатып алды, ол 1992 жылдың 10 сәуірінде Уақытша Ирландия Республикалық Армиясы жақын жерде бомба жарытқан кезде қираған еді. Ғимараттың бұрынғы иесі Балтық биржасы, ғимаратты толық қалпына келтіруге қажетті шығындарды көтере алмады және осы учаскені Trafalgar House компаниясына сатты. 1998 жылы учаске құрылысқа рұқсат алып, 81 миллион фунт стерлингке Swiss Re компаниясына сатылды, ол Foster + Partners жобалаған әйгілі Gherkin ғимаратын салып, пайдалануға енгізді.

Үй құрылысы

Трафалгар 1967 жылы «Идеалдық үйлерді» сатып алды. Соғысқа дейін ол жыл сайын 5000-нан астам үй сататын жетекші жеке тұрғын үй салушы болған, бірақ сатып алынған кезде жылына 1000-нан астам үй салмайтын еді. Жаңа басқару Ideal компаниясына қайта өсуге мүмкіндік берді, ал бөлімнің көлемі тағы екі ірі үй салушыны сатып алу арқылы ұлғайтылды: 1984 жылы Comben Homes және 1986 жылы Broseley Homes. 1987 жылы Ideal қайтадан жылына 5000-ға жуық үй сата бастады. 1989 жылы Trafalgar House British Rail Engineering Limited компаниясының 40% акцияларын сатып алды. 1992 жылы бұл үлесі басқа акционер – Asea Brown Boveri компаниясына сатылды. 1992 жылы Trafalgar House Davy Corporation халықаралық инженерлік компаниялар тобын сатып алды, оның құрамында Ұлыбритания бойынша жақсы қалыптасқан құрылыс бөлімі де болды.

Пайдаланудың төмендеуі және жою

1990 жылғы экономикалық төмендеуге жақындаған сайын, «Трафальгар» үлкен инвестицияларды жалғастырды: 1988 жылдан бастап 1990 жылдың бірінші жартысына дейін коммерциялық жылжымайтын мүлікке ғана шамамен 750 миллион фунт стерлинг инвестицияланды. Бұған қоса, пайыздар пайда мен шығын есебіне есептелмей, капиталдандырылды, ал маңызды сомадағы қарыздар баланстан тыс қалды. Үлкен қор резервтері 1993 жылы 347 миллион фунт стерлингтік зиянға алып келді, соның салдарынан «Трафальгар» өзі сатып алу нысанасына айналды. 1996 жылдың 18 сәуірінде норвегиялық кеме жасау және инженерлік тобы «Kværner» 904 миллион фунт стерлингтік ұсыныстан кейін «Trafalgar House plc» компаниясын сатып алды. Бұл сатып алу «Kværner» компаниясына 34 000 қызметкері бар компаниялардың кең ауқымды портфелін ұсынды.