Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық саясаткер
Norwegian politician
Ола Бортен Мо (6 маусым 1976 жылы туған) – Норвегияның Орталық партиясының саясаткері. 2005 жылдан 2013 жылға дейін Сёр-Трёнделаг округінен парламент депутаты болды, 2021 жылы қайта сайланды. 2021 жылдан 2023 жылға дейін Ғылым және жоғары білім министрі қызметін атқарды. Сонымен қатар, 2011 жылдан 2013 жылға дейін Мұнай және энергетика министрі болды.
Ola Borten Moe (born 6 June 1976) is a Norwegian politician for the Centre Party. He was an MP for Sør Trøndelag from 2005 to 2013, and was re elected in 2021. From 2021 to 2023, he served as Minister of Research and Higher Education. He also served as Minister of Petroleum and Energy from 2011 to 2013.
Ерте және жеке өмір
Бортен Мое 1976 жылғы 6 маусымда Тронхейм қаласында, Sør Trøndelag аймағында фермер Педер О. Мое (1948 жылы туған) мен медбике Кари Бортеннің (1950 жылы туған) отбасында дүниеге келген. Ол бұрынғы премьер-министр Пер Бортеннің немересі және әріптес депутаты Анна Чезели Брустад Моеге үйленген. 2009 жылғы маусым айына дейін олардың екі баласы болған.
Borten Moe was born in Trondheim, Sør Trøndelag, on 6 June 1976 to farmer Peder O. Moe (born 1948) and nurse Kari Borten (born 1950). He is the grandson of former Prime Minister Per Borten, and married to fellow MP Anna Ceselie Brustad Moe. As of June 2009 they have two children.
Саяси мансап
Бортен Мо 1995 жылдан 2007 жылға дейін үш төрт жылдық мерзімге Тронхейм қалалық кеңесінің мүшесі болды. 2001 жылдан 2005 жылға дейін депутаттың орынбасары болғаннан кейін, 2005 жылы Орталық Тронделаг аймағынан Норвегия Парламентінің депутаты болып сайланды. 2005 жылдан 2007 жылға дейін Бортен Мо Энергетика және қоршаған орта жөніндегі Парламенттік тұрақты комитетінің мүшесі, ал 2007 жылдан 2009 жылға дейін Бизнес және өнеркәсіп жөніндегі тұрақты комитеттің төрағасы қызметін атқарды. 2023 жылдың шілдесінде ол 2025 жылғы сайлауда қайта сайлануға түспейтінін хабарлады. Бортен Мо 2011 жылдың 19 наурызында Орталық партиясының бірінші орынбасары болып сайланды. Ол содан бері партияның барлық съезінде қайта сайланды, бірақ 2023 жылдың шілдесінде орынбасар лауазымынан кететінін мәлімдеді. Оның орнына Бортен Мо Стур кабинетінде жоғары білім министрі болып тағайындалды.
Borten Moe was a member of the Trondheim city council for three four year terms from 1995 to 2007. He was elected MP of the Norwegian Parliament from Sør Trøndelag in 2005, after serving as deputy MP from 2001 to 2005. From 2005 to 2007 Borten Moe was a member of the Parliamentary Standing Committee on Energy and the Environment, and from 2007 to 2009 the chairman of the Standing Committee on Business and Industry. In July 2023, he announced that he wouldn't seek re election at the 2025 election. Borten Moe was elected the Centre Party's first deputy leader on 19 March 2011. He has been re elected at every party convention since, but announced he would be stepping down as deputy leader in July 2023. Borten Moe was instead appointed minister of higher education in Støre's Cabinet.
Мұнай және энергетика министрі
Бортен Мо Терье Риис Йохансен отставкаға кеткеннен кейін 2011 жылдың 4 наурызында мұнай және энергетика министрі болды.
Borten Moe became the minister of petroleum and energy on 4 March 2011, following Terje Riis Johansen's resignation.
2011 жыл
2011 жылдың қыркүйегінде ол Қытайдың Пекин қаласында халықаралық әріптестерімен бірге көміртегіді ұстау тақырыбында халықаралық конференцияға төрағалық етті. Норвегия мұнай дирекциясының аға кеңесшісі мұнай және энергетика министрлігінің Норвегияның мұнай қорларын басқарушы және иеленуші ретіндегі қызметін шатастырғаны туралы алаңдаушылық білдірген соң, Бортен Мо министрлік өзінің қызметін білетінін мәлімдеді. Ол: «Бұл жерде NPD өте маңызды рөл атқарады. Дирекция ресурстардың ең тиімді жолмен игерілуін қамтамасыз етуде жақсы жұмыс істейді. Біз дирекцияның ұсыныстарына үлкен мән береміз» деді. Аталған аға кеңесші бұл мәселе бойынша Норвегияның Стортингі мен Норвегияның Бас аудиторына хабарлады. Бортен Мо министрлікке кеңесшіден хат түспегенін, бірақ Бас аудитордан келетін сұрақтарға жауап беруге дайын екендерін айтты.
In September 2011, he chaired an international conference with his international counterparts in Beijing, China, about carbon capture. Following concerns from a senior advisor at the Norwegian Petroleum Directorate that the Ministry of Petroleum and Energy mixed their role as manager and owner of the Norwegian petroleum fortune, Borten Moe expressed that the ministry knew what its role was. He stated that "here the NPD has an extremely important role. The Directorate does a good job of ensuring that resources are extracted in the best possible way. We place great emphasis on the recommendations from the directorate". The senior advisor in question had further notified the Storting and the Auditor General of Norway. Borten Moe said that the ministry had not been sent letters from the advisor at the time, but that they would answer any questions that could come from the Auditor General.
2012 жыл
2012 жылдың қараша айында Бортен Моэ Svolvær қаласында Лофотен мұнай алабы туралы баяндама жасады. Оның есебінде бұл мұнай алабы Вестерлален және Лофотен аймақтарында 1100-ге дейін жаңа жұмыс орнын құруға мүмкіндік беретіні көрсетілген.
In November 2012, Borten Moe presented a report about the Lofoten oil field in Svolvær. His report noted that the petroleum field could give up to 1,100 new jobs in both Vesterålen and Lofoten.
2013 жыл
2013 жылдың ақпан айының соңында «Norwegian Oil and Gass» компаниясының жылдық конференциясында Бортен Мое Стангнес жоғары мектебінің екінші курс студенттерінің төртеуімен және олардың ұстазымен кездесті. «Norwegian Oil and Gass» компаниясының әкімшілік директоры Гро Брейкен олардың кездесуін «шынайы жылы» деп сипаттады. Statoil компаниясы 1000 жұмыс орнын төмен құнмен елдерге көшіретінін жариялағаннан кейін, Бортен Мое 2013 жылдың шілдесінде бұл қадамды қолдады және бұл жоспарлар үкіметтің қалауынша келетінін айтты. Дегенмен, бұл қадам Еңбек партиясы мен Социалистік солшыл партиясына, басқа екі коалициялық серіктеске ішкі қиындықтар тудырды. 2013 жылдың қыркүйегінде Бортен Мое Мұнай қорының жылжымайтын мүлікке жасаған инвестицияларын жеке, ірі қорға бөлу жоспарларын ұсынды. Сондай-ақ, қорды Тронхейм қаласынан басқару қажеттігін айтты. Wall Street Journal газетіне берген сұхбатында: «Біз облигацияларға тәуелділікті азайтуды және жылжымайтын мүлік үлесін арттыруды қалаймыз», – деді және бұл сөздерінің Орталық партияға, емес Қызыл-жасыл коалицияға қатысты екенін нақтылады.
Borten Moe met with four students and their teacher from the second year at Stangnes Upper Secondary School, at the annual conference for Norwegian Oil and Gass in late February 2013. The administrative director of Norwegian Oil and Gass, Gro Brækken, described their meeting as "cordially". After Statoil announced that they would move 1,000 jobs to low cost countries, Borten Moe expressed support for the move in July 2013, and said that the plans were in line with the government's wishes. However, the move caused internal harm for Labour Party and Socialist Left Party, the two other coalition partners. In September 2013, Borten Moe presented plans to separate the Petroleum Fund's property investments into a separate larger fund. He also expressed that the fund should be administrated from Trondheim. He told the Wall Street Journal that "We want less exposure in bonds and a heavier weighting of real estate", and also stressed that we was referring to the Centre Party, and not the red green coalition.
Ғылыми-зерттеу және жоғары білім министрі
Бортен Мо 2021 жылдың 14 қазанында Стор кабинетінде жоғары білім министрі болып тағайындалды.
Borten Moe was appointed minister of higher education on 14 October 2021 in Støre's Cabinet.
2021 жыл
Бортен Мо студенттерге жоғары білім алушыларды қолдау мақсатында қосымша талаптар қойылмайтынын мәлімдеді. Ол үкіметтің балалы студенттерге көбірек назар аударатынын, себебі олар осы топқа одан әрі көмектесуді мақсат тұтып отырғанын қосты. Оппозициялық саясатшылар – Консервативтік партиядан Хенрик Ашхайм және Прогресс партиясынан Сиверт Бьорнстад үкіметті, әсіресе Бортен Моені, Орталық партияның қайта құруға үгіт жүргізген «Несна» жоғары оқу орнын жабу туралы Норд университеті кеңесінің шешімін қабылдамауға мәжбүрледі деп айыптады. Бортен Мо электрондық хат арқылы: «Біз енді Неснада бастауыш және орта мектеп мұғалімдерін даярлайтын жоғары білім беру мекемесін қалай дамытуға болатынын жан-жақты қарастырамыз. Сондай-ақ, басқа оқу және білім беру бағдарламаларын қосу мүмкіндігін зерттейміз. Аталған аймақтың мақсаты – орталықтандырылмаған және аймақтарға бағытталған білім беру мен ғылыми зерттеулер орталығы болуы» деп түсіндірді. Қараша айында Бортен Мо Норвегия Ғылыми-зерттеу Кеңесіне жобаларын бастай алмай жатқан зерттеушілердің мәселесін шешуді міндеттейтін жарлық шығарды. Бұл жарлықта Кеңеске қосымша қаржы берілмейтіні және қолда бар бюджет шеңберінде жұмыс істеуі керектігі айтылды. 18 желтоқсанда Бортен Мо мен денсаулық сақтау министрі Ингвильд Кьеркол 2022 жылдың күзінде 500 жаңа медбике оқу орнын ашу жоспарын жариялады. Бортен Мо: «Бұл – жаңа қадам. Алда біздің қоғамның аса қажеттіліктерін сезінетін салаларға көбірек мән берілетінін көреміз» деді. Бұл шешім Консервативтік және Прогресс партиялары тарапынан жоғары бағаланды.
Borten Moe stated that students would not be receiving more student requirements for higher student support. He added that the government would be focusing on offering support to students with children, as they view this group as a group they want to help further. Opposition politicians Henrik Asheim of the Conservative Party and Sivert Bjørnstad of the Progress Party accused the government, and specifically Borten Moe, for overriding the Nord University board's decision to close down the Nesna higher education institution, which the Centre Party had campaigned on to re establish. Borten Moe explained in an email: "We will now consider in more detail how we can best facilitate a higher education institution at Nesna, with primary and secondary school teacher education. We will also investigate whether we can add other study and education offers there. In addition, the goal is for Nesna to become a center for decentralized and district oriented education and research." In November, Borten Moe announced a directive, where he ordered the Research Council of Norway to solve the issue of researches being unable to start up their projects. This included that the council won't be given more money, and that they have to work within the budget that already is. On 18 December, Borten Moe and health minister Ingvild Kjerkol announced the government's plan to open 500 new study places for nurses, which would happen by autumn 2022. Borten Moe said: "This is a start. We will see in the future that there will be a heavier emphasis within the disciplines we know that we as a society have great needs for". The move was notably praised by both the Conservative and Progress parties.
2022 жыл
Бортен Мое үкімет мектептер мен басқа да білім беру мекемелеріне өз оқушыларын қолдау үшін 170 миллион NOK бөлу ниеті туралы хабарлады. Ол былай деді: «Пандемия әлі де күшті, ал осы қыста цифрлық оқыту көбірек болды және әлеуметтік қарым-қатынасқа мүмкіндіктер азайды. Пандемияның салдары біз қайта ашқаннан кейін де бірден тоқтамайды. Сондықтан Стортинг оқушылардың академиялық және әлеуметтік жағдайын жақсарту үшін биыл 170 миллион NOK бөлуге шешім қабылдады. Мақсаты – білім беру мекемелері мен ұйымдар студенттерге көмектесу үшін қосымша шараларды жылдам бастауы немесе кеңейтуі». Бортен Мое NMBU-ны тұрақтылық мақсатына PR-консультанттарды тартуы үшін сынады. Ол олардың тұрақтылыққа қатысты мақсаттарымен келісетінін айтты, бірақ коммуникациялық жұмыс осылай жасалмайды, оның орнына практикалық жұмыс арқылы жасалады деп мәлімдеді. NMBU ректоры Курт Райс сынға таңғалып, Бортен Моеге мұндай мәселені бұқаралық ақпарат құралдарына жарияламауға кеңес берді. Сондай-ақ ол білім министрлігіне NMBU-ның тұрақтылық жұмысындағы коммуникациялық аспектілерді толық түсіндіруге дайын екенін хабарлады. 1 наурызда Бортен Мое университеттер мен колледждердің басшыларымен кездесіп, Ресей билігімен үкіметтің жұмысын талқылады. Ол үкімет қабылдаған шаралар Ресей азаматтарына емес, Ресей билігіне бағытталғандығын, сондай-ақ білім беру саласының жеке жағдайларды қарастыру қажеттігін, атап айтқанда Украинада, Ресейде немесе Беларусьте болған немесе қазіргі уақытта жүрген норвегиялық студенттерді айтты. Тронхеймдегі студенттік қоғам Бортен Моеге жоғары білім министрі лауазымына сенімсіздік білдіру жөніндегі ұсынысқа 85 дауыспен «иә», 1 дауыспен «жоқ» және 16 дауыссыз қабылдады. 100 дауыс қажет болғандықтан, сенімсіздік ұсынысы қабылданбады. Бұл дауыс беру Бортен Мое NTNU кампусы жобасын қысқарту туралы хабарлағаннан кейін болды. Студенттік қоғам жетекшісі Фредрик Акр Бортен Мое бұзылған уәделерге бірнеше рет жауапты екенін айтты, сондай-ақ Бортен Мое уәделерін орындауға немесе оны ауыстыруды талап етуге мүмкіндігі бар екенін мәлімдеді. Бортен Мое-ның саяси кеңесшісі Сигне Бьортвейт сынға жауап ретінде: «Мен ұсыныстың қабылданбағанын атап өткім келеді, және бұл, мүмкін, жақсы болды, өйткені министрлерді қызметтен босатуға Стортинг ғана құқылы. Министрлік NTNU және Statsbygg компанияларынан кішірек көлемді және төмен бағалы альтернативаларды зерттеуді сұраған себебі – бұрынғы үкімет қысқа мерзімде жүзеге асырылатын көптеген ірі құрылыс жобалары бар кең ауқымды жоспарларды қалдырды. Басталған немесе жоспарланған жобалардың саны тым көп. Біздің мақсатымыз – Драгволдағы қызметті Глошаугенге көшіру» деді. Мамыр айында Бортен Мое Норвегияның Ғылыми-зерттеу Кеңесіне үлкен қысқартулар жасауды хабарлады және көп ұзамай бүкіл кеңестің басқармасын қызметтен босатты. Ол кеңестің бюджеті дұрыс пайдаланылмағанын және олардың экономикалық жағдайының «ауыр» екенін айтты. Dagbladet оның әрекеттерін «түсінбеушілік» және «драмалық» деп сипаттады. Шілде айында ол өзінің алдыңғы лауазымындағы Хенрик Ашгеймнің жоғары білім беру жүйесіне қатысты сын-пікірлерімен келісіп, жүйеге қатысты мәселелерді қарастыру үшін комиссия құрғаны үшін оны мақтады. Бортен Мое: «Біздің қабылдау жүйесі жан-жақты қарау үшін тым жетілді. Норвегиялық дарынды жастардың көп жыл бойы дипломдарын жақсартуға тырысуы ақылға сыймайды. Бұл – қоғамдық ресурстарды тиімсіз пайдалану» деді. Қыркүйек айының соңында консервативті депутат Александр Стоккебо заң білімі алуға арналған өтініштерді бағалау үшін құрылған комиссияның бейтараптығына күмән келтірді. Бортен Мое сынды жоққа шығарып, комиссия құрамында тәжірибелі мамандар болуы қажеттігін айтты, өйткені олар қазіргі заң білімінен тәжірибе алған. Комиссия Ставангер, Агдер университеттері мен BI Norwegian Business School-дің заң теориясы бойынша магистратура ашуға арналған өтінімдерін бағалау үшін құрылды. Қазан айында 2023 жылғы мемлекеттік бюджеттің 6-сы ұсынылғаннан кейін оппозициялық партиялар, атап айтқанда консерваторлар, либералдар және прогрессивтер үкіметті шетелде оқитын студенттерге берілетін стипендияны қысқартуы үшін сынады. Олар сондай-ақ үкіметті тек байлар ғана шетелде білім алуы үшін таптық жүйе құрғаны үшін айыптады. Борген Мое сынды жоққа шығарып: «Бұл олай емес. Шетелге саяхаттауға ниет білдіргендерге бізде әлі де жақсы қолдау көрсету жүйелері бар, ал қолдау көлемі бұрынғыдай. Біз гранттың үлесін бакалавриат және магистратура деңгейіндегі студенттер үшін бірдей етуді ұсындық» деді. 1 қарашада Бортен Мое үкімет норвегиялық университеттерді тыңшыларға қарсы қорғау үшін шаралар қабылдап жатқанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ халықты дәлелсіз күдік тудырмауға ескертті, бірақ сақ болуға шақырды; паранояға бой алмауға. Бұл Тромсёде тыңшылық күдігімен ұсталған Бразилиялық университет профессорының ісіне жауап ретінде болды, оның Ресей тыңшысы екені күдіктелді. 24 қарашада Бортен Мое Осло университетінің студенттік парламентімен кампустағы не қабылданбаған тұлға деп жарияланды. Парламент жетекшісі бұл шешім студенттерге үкімет тарапынан басымдық берілмеуіне қарсы наразылық екенін түсіндірді. Төрт күннен кейін Берген университетінің студенттік парламенті де Бортен Моені өз кампусына қабылдамау шешімін қабылдады, себебі Ослодағыдай себептерді келтірді. Сонымен қатар, Либералдық партияның төрағасының орынбасары Абид Ража премьер-министр Стёреге студенттердің сенімсіздігіне байланысты Бортен Мое лауазымын қайта қарастыруға шақырды.
Borten Moe announced the government's intention to hand out 170 million NOK for schools and other educational institutions to be able to follow up on their students. He stated: "The pandemic is resilient, and this winter there was more digital teaching and fewer opportunities to meet socially. The effect of the pandemic will also not be over as soon as we reopen. Therefore, the Storting has decided to allocate 170 million NOK to follow up the students academically and socially this year. The goal is that educational institutions and organizations can quickly initiate or extend additional measures to help students". Borten Moe criticised the NMBU for bringing in PR consultants to work on their goal of sustainability. He expressed agreement with their goals for sustainability, but argued that communications work is not how it's done, but rather through practical work. The NMBU principal, Curt Rice, expressed surprise for the criticism, and advised Borten Moe to not address such an issue to the media. He also notified the ministry of education that he was willing to give a full explanation of the NMBU's deal with communications in their work on sustainability. On 1 March, Borten Moe met with leaders of universities and colleges to discuss the government's work with Russian authorities. He stressed that measures that the government was taking was aimed at Russian authorities and not the country's citizens, and added it was crucial to maintain connection with Russian society. He also expressed that the education sector had individual cases to handle, notably Norwegian students who had been or is presently in Ukraine, Russia or Belarus. The Student Society in Trondheim voted with 85 in favour, 1 against and 16 abstaining in a motion of no confidence in Borten Moe as higher education minister. Given that a motion needs to be passed with a 100 votes, the confidence motion was not approved. The vote came in reaction to Borten Moe's announcement of cuts in an NTNU campus project. The Student Society leader, Fredrik Akre, expressed that Borten Moe was responsible for repeated offences of broken promises, while also expressing that Borten Moe had the choice of upholding promises or they would demand him to be replaced. A political advisor for Borten Moe, Signe Bjortveit, responded to the criticism, saying: "I note that the motion for a resolution was not passed, and it was perhaps just as well since the Storting is the only one who can remove ministers. The reason why the ministry has asked NTNU and Statsbygg to study alternatives of smaller scope and price is that the previous government left behind extensive plans with many large construction projects that were to be realized in a short time. The sum of the projects that have been started or planned to be started is too large. Our goal is still to move the activity at Dragvoll down to Gløshaugen". In May, Borten Moe announced major cuts to the Research Council of Norway and shortly after fired the entire board. He reasoned that the council's budget had not been used properly and described their economic situation as "serious". His actions were described as "incomprehensible" and "dramatic" by Dagbladet. In July, he expressed agreement with his predecessor, Henrik Asheim's criticism of the admission system for higher education and praised him for setting down the commission who's task is to look into the system. Borten Moe stated: "Our admissions system is over mature for a proper review. It makes no sense that resourceful Norwegian youth spend many years improving their diplomas. It is a massive sub optimization of community resources". In late September, Conservative MP Aleksander Stokkebø questioned the partisanship of a committee that was set down to evaluate applications for law education. Borten Moe rejected the criticism and expressed that it was necessary to have professionals in the committee because they have experience from the law education used today. The committee was set down to evaluate applications from the universities of Stavanger, Agder and BI Norwegian Business School to establish master's degrees in legal theory. In October, following the presentation of the 2023 state budget on the 6th, the opposition parties, notably the Conservatives, Liberals and Progress parties criticised the government for reducing the scholarship for students studying abroad. They also accused the government for creating a class system for only the rich to be able to study abroad. Borgen Moe rejected the criticism, saying: "That's not how it is. We still have very good support schemes for those who want to travel abroad, and the amount of support is the same as before. What we have proposed is to adjust the grant share so that it is the same for students at bachelor's and master's level". On 1 November, Borten Moe assured that the government was implementing measures to secure Norwegian universities against spies. He also warned the public against raising suspicions against someone without proof, but assured them to be on alert; and to not be paranoid. This was in response to a supposed Brazilian university professor who was arrested in Tromsø, on suspicion of espionage and being a Russian spy. On 24 November, Borten Moe was declared unwanted on campus by the Student Parliament of the University of Oslo. The Parliament's leader explained that the decision was a protest against the students not being prioritised by the government. Four days later, the University of Bergen student parliament also declared Borten Moe unwanted from their campus, citing them same reasons as Oslo. In addition, Liberal Party deputy leader Abid Raja called on prime minister Støre to reconsider Borten Moe's position given the student's distrust.
2023 жыл
2023 жылдың қаңтарында ол өзінің үкіметінің сутекке қатысты жоспарларын сынап, оларды "қорғануға болатын деңгейден өте алыс" деп атады. Ол өзінің есептеулері үшін мұнай және энергетика министрі Терье Аасландтың сынына ұшырады, ал оның мәлімдемесін премьер-министр Йонас Гахр Стор деңгейінде айыптап шықты. Кейін Бортен Мо үкіметке қарсы сын айтқаны үшін өзін-өзі сынады. Мамыр айында Бортен Мо бұрынғы тапсырмаларды қайта пайдалану ережелерін нақтылау мақсатында жаңа университеттер мен колледждер туралы заң жобасын ұсынды. Бұл оқиға Иннландтағы колледждің бір студенті осы себеппен екі семестрге шеттетілгеннен кейін болды. Шілде айында NRK Бортен Мое 2021 жылдың желтоқсанында Норвегияның халықаралық қатынастар институтының кеңесіне "ескі танысы" Карл Эрик Хаугты тағайындағанын және Білім министрлігі оны бұл мәселеде бейтарап деп есептегенін хабарлады. Бірақ тағайындаудың мәні құпия сақталады. Бортен Мо Хаугті және оның әйелі Моника Рольфсенді білді, олармен бірге ол Тронхейм қалалық кеңесінде қызмет еткен, сондай-ақ Бортен Мо олардың тойына да қатысқан. Сол айдың соңында, 21 шілдеде E24 Бортен Мое Kongsberg Gruppen компаниясынан қару-жарақ акцияларын сатып алғанын жариялады. Ол сондай-ақ акциялармен сауда жасау бойынша үкіметтің нұсқауларын бұзғанын және бұл мәселеде бейтараптықты ескермегенін мойындады. Экономикалық және экологиялық қылмыстарды тергеу және қудалау жөніндегі ұлттық орган оның іс-қимылдары бойынша тергеу басталатынын мәлімдеді. Сол күні өткен баспасөз конференциясында Бортен Мо жоғары білім министрі лауазымынан кететінін хабарлады. Ол 4 тамызда ресми түрде отставкаға кетті, ал оның орнын ауыл шаруашылығы министрі Сандра Борх басты. 2024 жылдың сәуірінде Экономикалық және экологиялық қылмыстарды тергеу және қудалау жөніндегі ұлттық орган Бортен Моеға қарсы қозғалған істі тоқтатты, себебі ішкі саудаға қатысты ешқандай дәлел таба алмады.
In January 2023, he criticised his own government's plans for hydrogen and called them "light years away from being defendable". He faced criticism for his calculations by petroleum and energy minister Terje Aasland and his statement was further denounced by prime minister Jonas Gahr Støre. Borten Moe later took self criticism for his criticism against the government. In May, Borten Moe presented a proposal for a new universities and college law to more clearly determine the rules regarding recycling of previous assignments. This came in the wake of a student being suspended for two school terms for this exact reason at a college in Innlandet. In July, NRK revealed that Borten Moe had appointed "an old acquaintance", Karl Eirik Haug, to the board of the Norwegian Institute of International Affairs in December 2021 and that the Ministry of Education had considered him impartial in the issue. However the nature of the appointment is classified. Borten Moe knew both Haug and his wife Monica Rolfsen, with both he also served with in the Trondheim City Council, and Borten Moe had also attended their wedding. Later that month, on 21 July; E24 revealed that Borten Moe had bought weapons stocks in Kongsberg Gruppen. He also admitted that he had breached the government's guidelines for stock trading and had not considered impartiality in the matter. The National Authority for Investigation and Prosecution of Economic and Environmental Crime announced that they would open an investigation into his dealings. At a press conference the same day, Borten Moe announced that he would resign as higher education minister. He formally resigned on 4 August and was succeeded by agriculture minister Sandra Borch. The National Authority for Investigation and Prosecution of Economic and Environmental Crime dropped the case against Borten Moe in April 2024, citing that they hadn't found any evidence that would imply insider trading.
Саяси көзқарастар
2000 жылдары Орталық партияның солға қарай бұрылуынан бері Бортен Мо партияның "орталық" қанатының бірі саналады және партияны қайта оңға жылжытуға ниетті деген пікір бар. Ол Орталық партияның көптеген дәстүрлі мәселелерін, мысалы, Еуропалық Одаққа қарсылық танытуды, ынтамен қолдайды, "Менің ойымша, Норвегия ұлттық мемлекеті шеңберінде біз ең жақсы қоғамды құруға мүмкіндік аламыз" дейді. Ол сондай-ақ, билік, қаржы және құзыреттің көп бөлігі астана, Осло төңірегінде шоғырланғанын айтады. 2010 жылы норвегиялықтардың болашақта норвегиялық қоғам қандай құндылықтарға негізделуі керек екенін талқылауы өте маңызды екенін мәлімдеді. Ол демократия, адам құқықтары, жеке тұлғаға құрмет және жыныстар теңдігін негізгі қағидалар ретінде атады және осы құндылықтарды әдеттегідей қарастыру қауіпті деп есептейді. Сондай-ақ ол радикалды исламды нацизммен салыстырды, ал террористерге пана беру мәселесінде, екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияда өлім жазасынан қорқушы оңшыл немістерге де пана берілген болар ма деген сұрақ қойды.
Since the turning towards the left of the Centre Party in the 2000s, Borten Moe is regarded as being among the "centrist" wing of the party, and has been claimed to have the ambition of moving the party back towards the right. He holds many traditional Centre Party issues strongly, such as opposition to the European Union, holding that "I think that we, within the frame of the Norwegian nation state has the opportunity of building a best possible society". He also believes that too much power, funds and competence have been centralised in the area surrounding the capital, Oslo. In 2010 he said it was extremely important that Norwegians discuss which values Norwegian society should be based on in the future. He stated as the basic foundations: democracy, human rights, respect for individuals and equality between sexes, and considered it dangerous to think about these values as platitudes. He also compared radical Islam to Nazism, and regarding the granting of asylum to terrorists, he questioned if one would have given asylum to extreme right Germans after World War II when they also risked death penalties in Germany.