Кіріспе

Канадалық суретші (1941 жылы туған)

Айрин Авалакиак Тиктаалак (1941 жылы туған) – Канаданың ең белгілі инуит суретшілерінің бірі. Оның туындылары өмір тәжірибесіне қатысты, көбінесе жетімдік тақырыбы мен әжесі айтқан инуит ертегілерін бейнелейді. Аваалакиак Тиктаалак суреттері, гравюралары және қабырғаға ілінетін туындыларымен танымал.

Жеке өмірбаяны

Аваалақиақ Тиктаалақ Канаданың Нунавут аймағында, Бейкер көліне жақын Тебесжуак көлінің солтүстік жағалауында дүниеге келген. Ол 1941 жылы туғанына сенсе де, бір күні танысы оның нақты туған жылы 1936 жыл екенін айтқан. Сол кезде бұл аймақта туған күндерді жазу қалыпты емес еді. Анасы Гуалитуак Аваалақиақ туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал әкесі Итиплюй оны баға алмай, сондықтан оны әжесі мен атасы инуиттердің дәстүрлі салты бойынша өсірді. Балалық шағы туралы Аваалақиақ Тиктаалақ былай деді: <blockquote>Мен қабырғадағы туындыларыма қарасам, өмірім есіме түседі. Сондай-ақ, әжемнің айтқан әңгімелері мен аңыздары да әрқашан естелігімде болады. Мен өскен кезде менімен бірге әжем мен атасы ғана болды. Мен ешқашан ақ адамдарды көрген емеспін. Тігін тігуге және қабырғаға ілуге кіріскенде, мен есте қалғандарымды жасаймын. Мен оны суреттей аңғара аламын. Оған қарасам, ол менің өмірімде болғандай, сол заманда болып жатқандай сезіледі. Олар 1958 жылы Бейкер көліне көшіп келді, сол жерде Аваалақиақ Тиктаалақ олардың бір баласын дүниеге әкелді.</blockquote>

Көркем шығарма

Аваалақиақ Тиктаалақ өзінің өнер мансабын 1969-1970 жылдар аралығында кішкентай самын тасты мүсіндер жасаудан бастады, көбінесе адам басы бар жануарлардың мүсіндерін жасаған. Оның туындылары Канаданың Ұлттық галереясы, Виннипег өнер галереясы, Балтимор өнер мұражайы, Макдональд Стюарт өнер орталығы және Вирджиния штатындағы Уильям мен Мэри колледжінің коллекцияларында сақталады.

Құрметтер

1999 жылы Гюльф университеті Аваалакиак Тиктаалакқа инуит өнерінің дамуына қосқан үлесі мен Бейкер көлінің Нунавут қауымдастығындағы көшбасшылық рөлі үшін құрметті заң ғылымдары докторы атағын берді. Сөз сөйлегенде Аваалакиак Тиктаалақ: "Көп жылдық суретшілік еңбектен кейін өнерім танылғанына қуаныштымын" деді. Ол Онтарио ауыл шаруашылық колледжі мен Өнер колледжінің салтанатты жиынында ана тілі – инуктитут тілінде сөйледі, ал оның досы Салли Киммиу'наак Вебстер аударма жасады. Ол Канада Корольдік өнер академиясының қатарына енді.