Кіріспе

Ирландиялық ақын, әнші және ирланд тіліне қолдау көрсетуші Кэйтлин Мод (22 мамыр 1941 – 6 маусым 1982) – ирланд ақыны, тілді жаңғырту қозғалысының белсендісі, мұғалім, актриса. Ол сонымен қатар Ирландиядағы әйелдердің тұрмысын жақсарту жолындағы күресімен де белгілі.

Ерте өмір

Мод Каслада, Галвей графтығында дүниеге келді және ирланд тілінде тәрбиеленді. Оның анасы, Маир Ник ан Иомайр мектеп мұғалімі болды, ал Кейтлин бастауыш білімін Росмук, Коннемара жағалауындағы шағын аралда алды. Кейтлиннің әкесі Джон Мод Росмукқа жақын орналасқан Чиль Бхриокайн елді мекенінен шыққан. Кейтлин Мод Галвей университетінде оқыды, онда француз тілінен өте жақсы нәтижелер көрсетті. Ол мұғалім болып Килдэр, Мейо және Уиклоу округтеріндегі мектептерде жұмыс істеді. Ол сонымен қатар Лондон мен Дублинде басқа да салаларда еңбек етті.

Мансап

Ол актер ретінде кеңінен танымал болды. Ол университетте, Галвейдегі An Taibhdhearc және Дублиндегі Damer театрында өнер көрсетті. 1964 жылы Damer театрында Máiréad Ní Ghrádaның "An Triail" қойылымында ерекше табысқа жетті. Ол басты кейіпкер – отбасынан бас тартылған, Магдалина кір жуу залында болған, нәрестесін өлтіріп, содан кейін өзіне қол жұмсаған үйленбеген ана Маир Ни Чаттасайгты сомдады. Ол өзі де драматург және ақын Майкл Хартнеттпен бірлесіп "An Lasair Choille" шығармасын жазды. Орта мектепте ирланд тіліндегі қазіргі әдебиетті жазуды бастады және туған аймағында сөйленетін Коннахт ирланд тілінің Конамара Теас диалектісінің ырғақтарына ұқсас поэзияның ырғағын дамытты. Дінге қатысты болмаса да, Мауд бір сұхбатында руханиятқа қызығушылығын және оның поэзиясына әсер еткенін айтты. Ол өзінің өлеңдерін тиімді оқумен ерекшеленді. Оның ең танымал өлеңі – "Géibheann", ол Ирландия Республикасындағы Leaving Certificate Higher Level Irish бағдарламасында оқытылады. 1984 жылы "Caitlín Maude, Dánta" атты өлімнен кейін жарық көрген жинағы, 1985 жылы "Caitlín Maude: file" Ирландия мен Италияда, ал "Coiscéim" 1985 жылы жарық көрді. Дублин қалалық Gaelgeoir қауымдастығының мүшесі ретінде Мауд тілді жаңғырту ұйымы Gluaiseacht Chearta Sibhialta na Gaeltachta ұйымдастырған көптеген акцияларға қатысты, соның ішінде Ирландия мемлекетін Дублин облысының Таллахт ауданындағы Gaelscoil (ирланд тіліндегі бастауыш мектеп) Scoil Santain құруға мәжбүрлеген науқанға қатысты. Ол сонымен қатар шебер sean nós әншісі болды. Ол осы жанрда бір альбом шығарды – "Caitlín" (1975 жылы Gael Linn Records лейблымен шығарылды), қазір ол CD түрінде қолжетімді. Онда дәстүрлі әндер мен оның өлеңдерінен оқылатын үзінділер бар.

Жеке өмір

Ол 1969 жылы Катал О Луэйнге үйленді. Олардың бір ұлы - Каоман болды.

Өлім және мұра

Ол 1982 жылы 41 жасында қатерлі ісіктен туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды және Дублин тауларынан қалаға көрініс беретін Бохернабрейна зиратында жерленген. 2001 жылы Галвей қаласындағы жаңа жазушылар орталығы оның есімімен аталды: Ionad Scríbhneoirí Chaitlín Maude, Gaillimh. Луи де Паордың сөзінше, "Өмірінде оның еңбектерінің жинағы жарияланбағанмен, Кейтлин Мод ирланд тіліндегі поэзия мен ақындарға, соның ішінде Маиртин О Дирейн, Михеал О Артнейд, Томас Мак Симойн және Нуала Ни Дхомнаиллге елеулі әсер етті. Бұл оның тұлғасының күшті әсеріне, оның ерекше тапқырлығы мен тілге адалдығына, сондай-ақ әнші ретінде әннің мәніндегі эмоционалдық толқыны бейнелеу қабілетіне куәлік етеді. Оның жинақталған өлеңдері көбінесе толық емес қолжазбалар мен үзінділерден тұрады, бірақ Коннемара Галтахтық тіліне негіделген, бірақ ауызша композицияның дәстүрлеріне немесе ирланд поэзиясындағы бұрынғы үлгілерге сирек жүгінетін, өзінің беделіне сенімді поэтикалық дауысты көрсетеді. Оның ең жақсы туындылары 1960 жылдардағы американдық поэзияға жақын, сөйлеу тілінің ырғағын ұстанатын еркін формаларды қолданады және өлеңді өнерден алыс, тікелей айтылған сөз ретінде қарастырады, бұл жоғары лингвистикалық дәлдік пен формалық шеберлікті талап ететін тәсіл".