Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдегі черкес қаласы Кфар Кама (көрсетілген арабша жазуы) Израильдің солтүстік округіндегі Төменгі Ғалилеяда, 767 тас жолының бойында, Кфар Тавордан Киннерет көліне дейін созылған бағытта орналасқан. Израильдегі жалғыз екі черкес қаласының бірі, екіншісі – Рехания. Қала тұрғындары – Шапсуг тайпасынан қуылғандардың ұрпақтары. 2008 жылы қалада 2900 адам тұрды.
Circassian town in Israel
Kfar Kama (, كفر كما, ) is a Circassian town located in the Lower Galilee of Israel's northern district, located along road 767, that leads from Kfar Tavor to the Kinneret. It is one of the only two Circassian towns in Israel, the other being Rehaniya. The residents of the town are descended from the Shapsug tribe exilees from Circassia. In 2008, the town had a population of 2,900.
Атауы
Қала атауының шығу тегі нақты емес, және бірнеше мүмкін түсіндірмелер бар. Ол ықтимал түрде бидай қоймасын білдіруі мүмкін, "қама" сөзінен туындаған, яғни астық, немесе тіпті араб тілінде түбірлері болуы мүмкін, мысалы, "кама" – төбе немесе төбедегі елді мекен, немесе "қама" – қой мен малға арналған құнарлы жайылымды білдіреді.
The town's name has an uncertain origin, and several possible interpretations exist. It could potentially signify a heap of wheat, derive from "qama" meaning grain, or even have roots in Arabic, such as "kama," signifying a hilltop or a hilltop village, or "qama", denoting a fertile pasture for sheep and cattle.
Ежелгі дәуір
Қазіргі Кфар-Кама ауылы ежелгі орынға салынған. Бассейн мен цистерналардан басқа, бес әктас бағананың қираған қалдықтары мен бөліктері табылды. Сонымен қатар, дөңгелек пішіндес базальттан жасалған зәйтүн майын сығу қондырғысы да кездесті. 2020 жылы Израильдің Ежелгіліктер Басқармасының Нурит Фейг басқаратын археологтар тобы 6 ғасырға жататын шіркеудің қалдықтарын тапты. Қазба жұмыстары барысында геометриялық пішіндермен және көк, қара, қызыл түсті гүлдік өрнектермен бейнеленген еден мозаикалары да ашылды. Шіркеудің негізгі бөлігінің көлемі 12x36 метрді құрайды. Шіркеудің жанынан бірнеше қосымша бөлмелер қазылып алынды. Археолог Шани Либбидің сөзіне сәйкес, жер астындағы радарлар аймақтағы тағы да бірнеше бөлмені анықтаған. Археологтар Кфар-Каманың Константин анасы Еленаның құрметіне салған Хеленополис ауылы болғанын жорамалдайды. 1961 және 1963 жылдары жүргізілген қазба жұмыстары 4 ғасырға жататын қабірлерді ашты. Бірі қасиетті Теклаға арналған, екі шіркеу 6 ғасырдың басына жатса, олардың ішінде гүл, жануар және геометриялық өрнектердің түрлі түсті мозаикалары табылды.
The modern village of Kfar Kama is built on an ancient site. Ruins and parts of five limestone columns were found in addition to a circular basalt olive press and cisterns. In 2020, a team of archaeologists led by Nurit Feig of the Israel Antiquities Authority discovered 6th century church remains. The excavators also revealed painted floor mosaics showing geometric shapes and blue, black, and red floral patterns. The dimensions of the main part of the church are 12 by 36 metres. Several other rooms were unearthed near the church. According to archeologist Shani Libbi, additional rooms in the area have been revealed by ground penetrating radar. Archaeologists have proposed that Kfar Kama was the village Helenoupolis that Constantine established in honor of his mother Helen. Excavations carried out in 1961 and 1963 revealed 4th century tombs. Two churches dated to the early 6th century, one dedicated to Saint Thecla, were uncovered, with multicolored mosaics of floral, animal and geometric patterns.
Осман империясы
1596 жылы Кфар-Кама Османдық салық тізімдерінде Сафад ливасындағы Тиберия нахиясындағы ауыл ретінде тіркелді. Онда 34 мұсылман шаңырағы болды және ауыл шаруашылық өнімдеріне – бидай, арпа, жаздық дақылдар, мақта, ешкілер немесе ара улары – 25% мөлшерінде белгілі бір салық төледі, жалпы сомасы 5450 акче құрады. 1838 жылы ол Тиберия ауданындағы ауыл ретінде еске алынды. 1870 жылдары ауылда базальт тастан салынған үйлер мен егістік жерге орналасқан 200 мұсылман тұрғыны бар екені айтылды. 1878 жылы Ресей-Черкес соғысы салдарынан Ресейден Османдық империясына жер аударылған Адыге тайпасының Шапсуғ руынан 1150 шаркес иммигранты осы ауылға қоныстанды. Олар бастапқыда мал өсітіп күнкөріс жасады, бірақ кейіннен егіншілікпен айналыса бастады. Алғашқы мектеп шамамен 1880 жылы ашылды. 1887 жылғы халық санауында 1150 тұрғын табылды, олардың барлығы черкес мұсылмандары.
In 1596, Kfar Kama appeared in Ottoman tax registers as a village in the Nahiya of Tiberias in the Liwa of Safad. It had a population of 34 Muslim households and paid a fixed tax rate of 25% on agricultural products, which included wheat, barley, summer crops, cotton, and goats or beehives; a total of 5,450 akçe. In 1838, it was mentioned as a village in the Tiberias district. In 1870s, the village was described as having basalt stone houses and a population of 200 Moslems living on a plain of arable soil. In 1878, a group of 1,150 Circassian immigrants from the Adyghe tribe Shapsugs who were exiled from the Caucasus by the Russians to the Ottoman Empire due to the Russian Circassian War settled in the village. Initially they made their living by raising animals, but later became farmers. The first school was established about 1880. A population survey in 1887 found 1,150 inhabitants, all Circassian Muslims.
Британдық мандат
1922 жылы Британдық мандат билігі Палестинаны санаған кезде Кфар-Камада 670 мұсылман және 7 христиан тұрды, ал 1931 жылғы санақта халық саны аздап кеміп 644 адамды құрады, оның ішінде бір христиан және қалғандары мұсылмандар, барлығы 169 үй болды. 1945 жылғы мандат санағы бойынша халық саны 660 адамды (барлығы мұсылмандар) құрады, ал жер ауданы 8,819 дунамға жетті. Ауыл мектебінде черкес, еврей, араб және ағылшын тілдерінде оқытылады. Ауылда Черкес мұрасы орталығы орналасқан.
At the time of the 1922 census of Palestine by the British Mandate authorities, Kfar Kama had a population of 670 Muslims and 7 Christians, decreasing slightly in the 1931 census to 644, one Christian and the rest Muslims, in a total of 169 houses. In 1945 census by the Mandate, the population was 660 people (all Muslims) and the land area was 8,819 dunams. The village school teaches in Circassian, Hebrew, Arabic and English. A Center for Circassian Heritage is situated in the village.