Кіріспе
Роберт К. Г. Темплдің псевдоархеологиялық кітабы – «Сириус құпиясы» Роберт К. Г. Темплдің (1945 жылы туған Роберт Кайл Гренвилл Темпл) жазған кітабы. Ол псевдоғылыми ежелгі астронавттар гипотезасын қолдайды, яғни интеллектісі жоғары сыртқы құбылыстар Жерге келіп, ежелгі және тарихи дәуірлерде адамдармен байланысқа түскенін айтады. Кітапта бұл құбылыстар адамдарға өркениеттің өнерін үйреткені, Мысыр перғауларының жүйелерін, грек мифологиясын, «Ғылғамеш» эпосын және тағы басқаларын құрғандары туралы мәлімдемелер бар. Темплдің теориясы этнографтар Марсель Гриаул мен Жермен Дитерленнің еңбектеріне негізделген. «Сириус құпиясының» маңызды бөлігі догон, йоруба, египеттік және шумерлік сенімдер мен символдардың ұқсастығын көрсететін салыстырмалы тіл білімі мен мифологиялық зерттеулерден тұрады. Грек және араб мифтері мен сөздері де қарастырылады, бірақ оларға көңіл аз бөлінеді. Кітаптағы басты «сыр» – догон тайпасының қалай «Сириус А» жұлдызының серігі – көзге көрінбейтін ақ ергеш «Сириус В» туралы білім алғаны. «Сириус В» алғаш рет 1862 жылы байқалды, ал 1844 жылы динамикалық есептеулер бойынша болжам жасалған. Темпл сыртқы құбылыстармен байланысқа қоса, өте көне, дамыған, бірақ жоғалған өркениеттің болу мүмкіндігін де қарастырады, ол Мысыр мен Шумердегі өркениеттің кенеттен пайда болуына себеп болған болуы мүмкін. Темпл дамыған өркениетпен байланыс догон тайпасының «Сириус В» туралы нақты ақпаратқа ие болуының жалғыз жолы екенін дәлелдемейді, бірақ ол сыртқы құбылыстармен байланыс теориясын жеке өзіне көбірек сенімді деп санайды. Дегенмен, «Сириус құпиясы» негізделген Гриаул мен Дитерленнің жұмысының сенімділігіне күмән тудырылды және баламалы түсіндірмелер ұсынылды. Ноа Бросч өзінің «Сириус мәселесі» атты кітабында 1893 жылғы 16 сәуірдегі күн тұтылуын бақылау кезінде 19 ғасыр француз астрономдары мен догон тайпасының мүшелері арасында мәдени алмасу орын алған болуы мүмкін екенін түсіндірді. Генри Деландр басқарған экспедиция бес апта бойы далада болды, осы уақыт ішінде жергілікті тұрғындармен көптеген байланыстар орнағаны және салыстырмалы түрде заманауи астрономиялық білімдер берілгені мүмкін. Догондардың астрономиялық білімдері туралы мәлімдемелерге де қарсылық білдірілді. Мысалы, догон тайпасын Гриаул мен Дитерленнен кейін зерттеген антрополог Уолтер Ван Бек догон тайпасының «Сириус» жұлдызын қос жұлдыз деп санағанына және/немесе астрономия олардың сенім жүйесінде маңызды рөл атқаратынына ешқандай дәлел таппады. Марсель Гриаулдың қызы Женевье Каламе Гриаул және антрополог Люк де Хьюш сияқты басқалар Ван Бектың жұмыстан босатылуын «саяси» деп сынға алды және «тексерілмеген болжамдармен» толы екенін айтты, бұл догон тайпасының эзотерикалық дәстүрін толық білмеушілікті көрсетеді.
The Sirius Mystery is a book written by Robert K. G. Temple (born Robert Kyle Grenville Temple in 1945) supporting the pseudoscientific ancient astronauts hypothesis that intelligent extraterrestrial beings visited the Earth and made contact with humans in antiquity and prehistoric times. These beings, who are hypothesized to have taught the arts of civilization to humans, are claimed in the book to have originated the systems of the Pharaohs of Egypt, the mythology of Greek civilization, and the Epic of Gilgamesh, among other things. Temple's theory is heavily based on his interpretation of the work of ethnographers Marcel Griaule and Germaine Dieterlen. A substantial bulk of The Sirius Mystery consists of comparative linguistic and mythological scholarship, pointing out resemblances among Dogon, Yoruba, Egyptian and Sumerian beliefs and symbols. Greek and Arab myths and words are considered to a lesser extent. The "mystery" that is central to the book is how the Dogon allegedly acquired knowledge of Sirius B, the white dwarf companion star of Sirius A, invisible to the naked eye. Sirius B was first observed in 1862, and had been predicted in 1844 on dynamic grounds. Temple considers alternative possibilities other than alien contact, such as a very ancient, advanced, and lost civilization that was behind the sudden appearance of advanced civilization in both Egypt and Sumer. Temple does not argue that contact with an advanced civilization is the only way that the Dogon could have obtained what he understood to be accurate information on Sirius B, but he indicates that he personally finds the theory of alien contact more convincing. However, doubts have been raised about the reliability of Griaule and Dieterlen's work on which The Sirius Mystery is based, and alternative explanations have been proposed. Noah Brosch explained in his book Sirius Matters that cultural transfer could have taken place between 19th century French astronomers and Dogon tribe members during the observations of the solar eclipse on 16 April 1893. The expedition, led by Henri Deslandres, stayed in the field for five weeks, and it is reasonable that during this time many contacts with the locals took place, and that relatively modern astronomical knowledge was then transferred. The claims about the Dogons' astronomical knowledge have also been challenged. For instance, the anthropologist Walter Van Beek, who studied the Dogon after Griaule and Dieterlen, found no evidence that the Dogon considered Sirius to be a double star and/or that astronomy was particularly important in their belief system. Others, such as Marcel Griaule's daughter Geneviève Calame Griaule and an anthropologist, Luc de Heusch, came to criticize Van Beek's dismissal as "political" and riddled with "unchecked speculation", demonstrating a general ignorance of Dogon esoteric tradition.
Иан Ридпат
1978 жылы астроном Иан Ридпатт "Скептик инквиарер" журналындағы мақаласында: "Догондардың Сириус және оның серіктері туралы толық аңызы әртүрлі түсіндірулерге, қайшылықтарға және тікелей қателіктерге толы, әсіресе егер біз оны сөзбе-сөз түсіндіруге тырыссақ" деп жазды. Ридпатт догондардың еуропалықтардан алған ақпараты Сириус туралы деректерге ұқсас болғанымен, догондардың бұл жұлдыз туралы алғашқы білімі деректерден мүлдем алшақ екенін айтады. Ридпатт Сириус туралы деректерге ұқсас кез келген ақпарат еуропалықтармен мәдени байланыс арқылы алынған болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Жақындағы зерттеулер көрсеткендей, бұл байланыс Гриаулдің өзімен болған.
Джеймс Оберг
Журналист және скептик Джеймс Оберг 1982 жылы жарық көрген «UFO және ғарыш сырлары» атты кітабында догон мифологиясы туралы айтылған мәлімдемелерді жинақтады. Обергтің сөзіне қарағанда, догондардың астрономиялық мәліметтері 1920 жылдардың соңындағы Еуропаның білімі мен болжамдарына ұқсас, бұл догондардың мифологиясы 1930 жылдары жазылмас бұрын еуропалықтардың ықпалына түскенін көрсетеді. Оберг сондай-ақ догондар жекелеген топ емес екенін, ал олардың біреуі Сириус В туралы білімді шетелде алып, кейін тайпаға жеткізген болуы мүмкін дейді. Оберг былай деп түсіндіреді: «Сириустың екі жасырын серігі туралы нақты айғақтардың осыған дейін археологиялық дәлелдермен расталуына ешқандай негіз жоқ. Сонымен қатар, догон символизмінің көп бөлігі бірнеше мағыналы деңгейге ие; Сириус құпияларын бейнелеу үшін қолданылатын суреттер еркекке айналу рәсімдерінде де қолданылады», - деп атап көрсетті, сонымен бірге бұл білімнің жақында алынғанын дәлелдейтін мәліметтер әлі де ықтимал екенін айтты.
Джейсон Колавито
Скептик Джейсон Колавито "Сириус құпиясын" ежелгі астронавттар туралы идеялар дәстүріндегі туындылардың қатарына қосады, оның пікірінше, бұл идеялардың бастауы Х.П. Лавкрафттың Ктулху мифологиясынан туындаған.
Дәлелсіз мәлімдемелер
Догондардың Сириус жүйесі туралы білімінің дәлелденбеген бір аспектісі – догондардың Сириус жүйесіндегі басқа жұлдызды, Эмме Я немесе «Сириус B-ден үлкен, бірақ шамасы бойынша сәулесі аз және әлсіз» дегенді білгені туралы айғақ. 1995 жылы жарияланған динамикалық зерттеу, Сириус B-ның аномальды бұзылыстарына негізделген (бұл жұлдыздың басқа денеге гравитациялық әсер еткенін көрсетеді), Сириус орбитасында үшінші жұлдыздың болуын жоққа шығаруға болмайды деген қорытындыға келді. 1920 жылдары байқалған «үшінші жұлдыз» қазір фондық нысан екені расталды, бұған дейін 2007 жылы Холберг ұсынған болатын.
Бенст пен Дювент алты жылға дейінгі кезеңді тұрақты орбиталардың Сириус A-ның айналасында бар екенін анықтады. Аз массалы Сириус B-нің айналасында үш жылдан асатын тұрақты орбиталар жоқ. Сондықтан, егер Сириус C болса, ол Сириус A-ның айналасында айналуы керек. Сондай-ақ, мұндай жұлдыз 1920 жылдардағы көптеген байқауларға себеп бола алмайды, өйткені ол тым әлсіз және Сириус A-ға тым жақын, сондықтан визуалды бақылаушылар оны көре алмаған болар еді. J. B. Холберг
Бұрынғы зерттеуде де Сириус үштік жүйесінің толыққанды жойылуы мүмкін емес, бірақ ықтималдығы төмен деген қорытынды жасалды. Темплдің кітабы және одан кейін болған пікірталастар көптеген Жаңа дәуір жақтастары мен ежелгі астронавттар теориясының қолдаушылары арасында догон тайпасының бар екенін жариялады. Қазір көптеген веб-сайттардағы догон туралы болжамдар шындықпен араласып, көпшілік арасында догон мифологиясы туралы түсініспеушілікке алып келді. Темпл, алайда, «Сириус құпиясы» (1999) кітабының қайта басылымында, өзінің кітабынан шабыт алған «Тайфундық ОТО-ға сілтеме жасап, зұлым культтар» деп атаған нәрселерді ешқандай жақтамайтынын мәлімдеді. Ол кітабының екінші басылымын «бірқатар қауіпсіздік агенттіктерінің, әсіресе американдықтардың маған деген өте қатал және жауыздыққа» наразылық білдіру үшін пайдаланды.