Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыста Австралиядағы әскериге шақыру науқандары
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, штат астаналарына жасалған шақыру шерулері немесе қар добындай өсетін шерулер Австралияның ауылдық аймақтарында Австралия императорлық күштеріне еріктілерді шақыру науқанының ерекшелігі болды. 1915 жылдың қазан айынан 1916 жылдың ақпанына дейін штаттың әртүрлі нүктелерінен басталатын тоғыз шеру ұйымдастырылды; ең танымал шеру – Гилгандрадан, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатынан басталган, «Куи» шеруі деп белгілі болды. 1915 жылдың қараша айында Квинслендтің оңтүстік-шығысында «Дунгарилер шеруі» өтті. 1918 жылы әскериге шақыруды жандандыру мақсатында тағы бір шеру ұйымдастырылды, бірақ ол бұрынғыдай спонтанды болған жоқ және шерушілер көбінесе пойызбен саяхаттады. Бұл шерулер «қар добы шерулері» деп аталды, себебі таудан домалап түсетін қар добы сияқты, олар да жол бойында көбірек адамдарды жинап, массасы мен ауданы арта түсетін еді. Шерушілер де жауынгерлерді қабылдау орталығына қарай жылжыған сайын, өздеріне қосылатын адамдардың саны артатын болады.
Өмірбаян
Бірінші дүниежүзілік соғыс жарияланғанда, Австралия императорлық әскері еріктілер негізінде құрылды; көптеген адамдар дереу тіркелді. 1915 жылдың маусым айының ортасынан бастап, штаттық Парламенттік рекрутингтік комитеттер құрылып, қалалар, аудандар мен округтерде белсенді жұмыс істегендіктен, жалдауға айтарлықтай өсім болды. 1915 жылдың маусым айында Қорғаныс министрі Джордж Пирс Галлиполидегі әскерді күшейту үшін ай сайын 5300 адамды жалдау жоспарын қойды. Бұл көрсеткіш Виктория штатында осы айда 21 698 адам тіркелгендіктен, артылып түсті – бұл соғыс кезінде кез келген штаттан ең көп көрсеткіш. Керісінше, Жаңа Оңтүстік Уэльстегі науқан штат басшылары үшін көңіл көншітпеді, әсіресе екі көршілес штат арасындағы бәсекелестікті ескере отырып. Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі Уильям Холманның пікірінше, Жаңа Оңтүстік Уэльс жоспарланған мақсаттарға жете алмауының бір себебі – әскери шенеуніктердің тіркелуге дайын болған адамдарды қабылдауға дайын болмауы және оларға кейін келу керектігін айтуы. Осы ұятты жағдайға байланысты, Жаңа Оңтүстік Уэльс тұрғындарының бір тобы, адамдарды әскери қызметке шақыру мақсатында қар шары шерулерін ұйымдастырды, олардың мысалы басқаларды ынталандыруға тиіс болды. Алғашқы шеру 1915 жылдың қазан айында жергілікті атқыштар клубының капитаны бастаған жергілікті бастама болды; келесі төрт айда тағы сегіз шеру өткізілгені белгілі. Әскери шенеуніктер бастапқыда шерулерге қатысты күмәнді болды; олар адамдардың мылтықпен шеруге баруын, жалақының қашан төлене бастайтынын және оларды киіммен және тамақпен кім қамтамасыз ететінін анық білмеді. Бірақ жол бойында жергілікті тұрғындар шерушілерге тамақ беріп, баспана ұсынды, ал шерулер үлкен даңққа ие болды.
Март айы
Жиырма алты адам 1915 жылғы 10 қазанда жергілікті мылтық клубының капитаны Уильям Томас Хитчен бастаған "Куи Маршы" арқасында Гилгандрадан аттанды. Жол бойындағы әрбір қалада шерушілер жаңа сарбаздарды тарту үшін "куи!" деп дауыстап шақырып, сарбаздық жиналыстар өткізді. Бір айдан астам уақыттан кейін, 12 қарашада Сиднейге жеткен кезде олардың қатары 263 жас сарбазға дейін көбейді, олар барлығы 515 шақырым (320 миль) жол жүріп, бойымен үлкен көрермендер тобымен қарсы алынды. Марш барысында "Куилерге" Дубода 50-ге жуық жұмысшы киімі, Оранжда әскери пальтолар, ал Литгода қосымша жұмысшы киімі берілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Англиядағы Борнмут қаласындағы Сент-Амброзис шіркеуінің париясы, Ұлыбритания империясын қорғаудағы доминиондардан алған көмегіне алғыс айтып, империядағы жақсы шіркеуі мен соғыс кезеңіндегі қызметімен танылған қалаға 1200 фунт стерлинг көлеміндегі бейбітшілік сыйлығын беруге шешім қабылдады. Ақша Англикан шіркеуін салуға жұмсалуға тиіс болды. 1919 жылғы желтоқсанда Гилгандра Борнмут шіркеуінің басшыларымен бейбітшілік және алғыс сыйлығын алушы қала ретінде таңдалды және 1920 жылы Гилгандрадағы Сент-Амброзис шіркеуінің құрылысы басталды.
Уараталар
Адамдар Оңтүстік жағалаудан жорыққа шықты: Ноура, Бомадерри, Меру, Берри, Геррингонг, Киама, Джамберо, Альбион Парк, Дапто, Унандера, Порт Кембла, Вуллонгонг, Балговни, Корримал, Вунона, Були, Тиррул, Коледейл, Скарборо, Стэнвелл Парк, Хеленсбург, Хиткотт, Сазерленд, Хёрствилл, Когара, Рокдейл, соңында Доменге келді. Бұл отрядқа Джервис шығанағы және Кенгуру аңғарынан келгендер де кірді, әйтсе де бұл қалалар маршрут бойында болған жоқ. «Уаратахтар» 1915 жылдың 17 желтоқсанында Ливерпульде орналасты.
Кенгуру жүрісі
1915 жылдың 1 желтоқсанында Вагга-Ваггадан 88 әлеуетті сарбаз кетіп қалды. Олар Харефилд, Джуни, Иллабо, Бетунгра, Кутамундра және Валлендбиен арқылы марш жасады. 9 желтоқсанда Валлендбиенде генерал-губернатор маршқа қатысушыларға сөз сөйледі. Валлендбиеннен кейін олар Нюбба арқылы Муррумбураға, ал келесі күні Харденге жетті. Содан кейін Галонг, Биналонг және Боунинг арқылы Ясске қарай марш жасады. Вагга-Ваггадан Ясске дейінгі жалпы қашықтық 132 мильді құрады, марш күніне орташа есеппен 8,8 миль жүргізілді. Басқа марштардағыдай, сарбаздарды жергілікті халық тамақтандырып, құрмет көрсетті; мысалы, Муррумбурада жергілікті нан пісірушілер 114 пудинг пен 9 қойды, 200 нан, 850 картоп және 30 ондық жұмыртқаны ақысыз пісірді. Олар Гулберн арқылы Кемпбелтаунға марш жасады. Кенгуру жасағының сарбаздары Кемпбелтауннан Сиднейге пойызбен келді, 1916 жылдың 7 қаңтарында 210 мен 230 сарбаз арасында болды. Бұл рекруттық кампания Кемпбелтаунда аяқталып, ауылдық контингент құруға мүмкіндік беру үшін шешілді. Марш барысында сарбаздардың тәртіпсіз және мас күйде болғандары туралы хабарлар тарады. Бұл марштан ең танымал сарбаз Джон Райан болды, ол Виктория кресімен марапатталды.
Уалабилер
'Мейтлендтің өз' батальоны, 34-ші, 1915 жылдың 8 желтоқсанында Наррабриде басталып, 1916 жылдың 8 қаңтарында Ньюкаслде аяқталған жалдау науқанының қатысушыларынан құрылды. Шеруге 43 адам қатысты, ал 281 мильден кейін 265 жаңа сарбаз тіркелді. 1990/1991 жылдары осы шерудің 75 жылдығына арналған қайта жандандырылған шаралар өткізілді.
Қарлы өзеннің адамдары
1915 жылдың желтоқсанындағы «Куи» науқанының сәттілігінен кейін, 1916 жылдың 6 қаңтарында 12 адам Делегаттан Гульберндегі ең жақын АИФ оқу лагеріне (қазіргі Гульберн орта мектебінің орны) 220 мильдік сапарға шықты. «Сноуи Ривердің адамы» туы астында (қазір Австралия соғыс мемориалындағы Батыс майдан галереясында сақталады) өткен рекруттық сапар Монаро аймағының ірі орталықтарынан өтті, Бомбала, Кума, Квинбейан, Бунгендор және Гульберн қалаларында азаматтық қабылдаулар ұйымдастырылды. Кішкентай қалалар мен ауылдар арқылы өтетін еріктілер «Сноуилер» қатарына қосылса, ірі орталықтардағы әсем азаматтық қабылдаулар «Сноуи» рекруттерін құрметтеді, бұл басқа да «жарамды» азаматтарды осындай қадамға итермелеу үшін жасалды. Сонымен, рекрут Тимоти МакМахон Мичелагода Сноуи Риверден келген адамдармен бірге сапарға шығуға ерікті болғанмен, рекруттер оны көптеген қабылдауларда көрермендердің патриотизмін ояту және басқа еріктілерді қабылдауға ынталандыру үшін «ерікті» рөлін ойнауға тартып алды. «Сноуи Ривер» рекруттық сапары 1916 жылдың 28 қаңтарында 144 адамдық құраммен Гульбернге жетті. Жергілікті баспасөзде кеңінен жарияланғанмен, 144 рекруттың саны рекруттерді жұмылдырушыларға көңіл көншітпеді, олар кем дегенде 200 адамды күткен. Сапарға қатысқандардың бірі – Ниммитабельден келген ұста Эрнест Альберт Кори болды. Кейін Кори 55-ші батальонда штаж тасушы болып қызмет етті және Британ империясындағы әскери медальмен төрт рет марапатталған жалғыз сарбаз ретінде танылды. Сапар барысында әскери қызметке жазылған рекруттердің көпшілігі 55-ші батальонның 4-ші толықтыру тобын құрады, олардың барлығы Батыс майданында қызмет етті. 144 адамнан 39-ы соғыста қаза тауып, 75-і жарақат алды. «Сноуи Ривер» рекруттық сапары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қайта жанданды, онда еріктілер «Сноуилердің» бастапқы жолын қайта басып өтті, бірақ Канберраға бұрылыс жасады. Екі рекруттық сапар да 2006 жылдың қаңтар айында Делегаттағы зал ішінде өткен салтанатты шарамен және «Сноуи Ривер» сапарының 90 жылдығына орай аталып өтті.
Кукабуралар
1916 жылы қаңтарда Торавейнадан Батерстке Бірінші дүниежүзілік соғысқа қызмет ету үшін адамдарды жинау мақсатымен жиырма үш ер адам жолға шықты. Кула, Мендоран, Дунэду, Биннауэй, Мерригуен және Таклан елді мекендерінен адамдар сапына қосылды. Торавейна ауылының орталық алаңында соғыс ардагерінің ескерткіш тақтасы орнатылған.
Солтүстік жағалау бумерангтары
Жыйырма жеті адам 1916 жылдың 18 қаңтарында Графтоннан шығып, 240 жаңа сарбазбен бірге Мейтлендке жетті. Бұл маршқа Куэлердің алғашқы "Қар шары" маршын ұйымдастырған Билл Хичэн қатысты.
Орталық батыс бумерангтар
1916 жылы 19 қаңтарда 71 ер адам Паркс қаласынан пойызбен жолға шықты. Олар Дарубалгиден Донаги төбесіне дейін жаяу марш жасап, содан кейін Форбс, Ямма станциясы, Юговра, Гулолологонг, Кановиндра, Биллимари, Коура, Вудсток, Линдхерст, Каркоар, Блейни, Ньюбридж (Жорж Плейнске пойызбен) және Пертвилл қалаларына жетті. Олар 1916 жылы 5 ақпанда Батурстқа 202 жаңа сарбазбен бірге, Торавейнадан келген «Кукабуралармен» бірдей уақытта келді және оларға бірлескен қарсы алу шарасы ұйымдастырылды. Әрбір маршқа қатысушыға бумеранг пішіндес медальон сыйланды, оған олардың есімі, қаласы және «Оралып кел» деген сөздер қазылып жазылған. Коурадағы Жеңіл атты әскер ескерткішінде 1999 жылдың ақпан айында өткен 1916 жылғы Бумеранг маршын еске сақтау үшін тақта орнатылған.
Кастертон - Мельбурн бағыты
1916 жылы Виктория штатының Батыс аймағындағы Кастертон қаласынан Мельбурнға, шамамен 245 мильдік қашықтыққа рекруттардың "қарлы шары" сияқты үлкен шара жасау жоспарланды. Аталған шара өткеніне қатысты нақты мәлімет жоқ.
Түстіктің азаттыққа қарай жорығы
1918 жылы Албериден Ясс арқылы Сиднейге дейін сарбаздыққа шақыру науқаны өтті. Науқан 12 қалада тоқтады, бірақ "қатысушылар" пойызбен саяхаттады.
1918 жылдың қарашасы
1918 жылы қарашада Брисбенде "бостандыққа қадам" атты жалдау науқаны өтті.
Батлер 500 қарлы топ маршы
1918 жылы Оңтүстік Австралиядағы Эдитбургтен Аделаидаға жасалған жорық соғыстың аяқталуына аз қалғанда 170 сарбаз жинады. Батыс майданында шайқасқан полковник Чарльз Батлер 500 жауынгер жинауға белсенді түрде кірісті, бірақ құлшыныспен жауап берілгеніне қарамастан, тек 170 адам ғана тіркелді.