Кіріспе

Канаданың алғашқы ұлттарының әскері, саясаткер және белсендісі.

Ерте өмір

Фрэнсис Пегамагабоу 1891 жылдың 9 наурызында қазіргі Онтарио штатының Нобель қаласында орналасқан Шаванага алғашқы ұлтының резервациясында дүниеге келген. Оджибве тілінде оның аты Бинаасви ("соққысымен соғатын жел") болған. Франсис үш жасқа толғанда әкесі қайтыс болды, ал анасы оны тастап, Хенви-Инлет алғашқы ұлтының үйіне қайтып келді. Ол ақсақал Ноа Небиманиквод тәрбиесінде Шаванагада өсті, онда ол дәстүрлі дағдыларды – аң ауру, балық аулау және дәстүрлі медицинаны үйренді. 1914 жылдың қазан айының басында ол 1-ші канадтық дивизияның 1-ші канадтық жаяу әскер батальонымен бірге шетелге аттанды – Еуропада соғысуға жіберілген канадтық әскерлердің алғашқы тобы. Сол жердегі әріптестері оған «Пэгги» деген лақап ат қойды. 1915 жылдың сәуір айында Пегамагабоу екінші Ипр шайқасына қатысты, онда немістер Батыс майданында алғаш рет хлор газын қолданды; осы шайқаста ол снайпер және барлаушы ретінде көзге түсе бастады. 1917 жылдың 6-7 қарашасында Пегамагабоу екінші Пасшендейл шайқасындағы ерлігі үшін Әскери медаліне қосымша таға алды. Шайқас барысында Пегамагабоу батальонына Пасшендейлге шабуыл жасау міндеті жүктелді. Соғыс 1918 жылдың қараша айында аяқталды, ал 1919 жылы Пегамагабоу Канадаға қайта оралды. Ол соғыстың көп бөлігінде қызмет етті, 378 неміс әскерін жойғаны және тағы 300-ін тұтқынға алғаны туралы мәлімделді. Он жылдан кейін ол 1933 жылдан 1936 жылға дейін кеңесші болып тағайындалды. 1933 жылы Үндістер істері департаменті (DIA) саясатын өзгертіп, алғашқы ұлттар басшыларына DIA-мен тікелей хат алмасуға тыйым салды. Барлық хат-хабарлар 1933 жылдың көктемінен бастап үнді агенті арқылы жүргізілуі керек еді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерде қызмет еткен алғашқы ұлттар мүшелері саяси белсенділікте ерекше көзге түсті. Олар әлемді аралап, окоптардағы әріптестерінің құрметін алды және жаңадан өкілеттік алған үнді агентінің ықпалынан тыс қалуға ниет білдірді. Тарихшы Пол Уильямс осындай жақтаушыларды «қайта оралған сарбаздар басшылары» деп атады және Пегамагабоуды қоса алғанда, ерекше белсенді болғандарын атап көрсетті. Бұл Дейлимен қарым-қатынастың ушығуына әкеліп соқты және Пегамагабоудың басшылық лауазымынан алынуына себеп болды. Үнді агенттері оны «ақыл-есі дұрыс емес» деп таныстырып, оны және оның жақтастарын ықпалынан шығаруға тырысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Пегамагабоу Онтарио штатының Нобель қаласына жақын жердегі оқ-дәрі зауытында күзетші болып жұмыс істеді және жергілікті милицияда аға сержант болды. 1943 жылы ол алғашқы ұлттар ұйымы – Туған тәуелсіз үкіметінің Жоғарғы басшысы болды.

Мұра

Канадалық журналист Адриан Хейс 2003 жылы «Пегамагабоу: Аңызға айналған батыр, ұмытылған қаһарман» атты Пегамагабоудың өмірбаянын жазды, ал 2009 жылы «Пегамагабоу: Өмірі бойы батыр» деген тағы бір кітап жарық көрді. Канадалық романист Джозеф Бойденнің 2005 жылғы «Үш күндік жол» романы Пегамагабоудан шабыттанды. Романның басты кейіпкері – Пегамагабоу сияқты Бірінші дүниежүзілік соғыста әскери снайпер болып қызмет ететін ойдан шығарылған тұлға, алайда Пегамагабоу да екінші дәрежелі кейіпкер ретінде бейнеленеді. Бинасуи Канададағы 5 долларлық полимерлік банкноталарға ілігу үшін 2020 жылы өткен іріктеудің сегіз финалисінің бірі болды.

Марапаттар

Ол бірінші рет Ипрдің екінші шайқасында, Фестуберт пен Живаншиде шайқасқанда, маңызды хабарларды артқа жеткізуде батылдық танытқандығы үшін әскери медальмен марапатталды. 2005 жылғы "Үш күндік жол" романын зерттеу кезінде Бойденнен Пегамагабоу неге "Ерен еңбегі үшін медаль" немесе "Виктория кресі" сияқты жоғары награда алмағанын ойлағанын сұрады. Бойден бұл Пегамагабоудың алғашқы ұлт өкілі болғандықтан және оның мергеншілік кезінде бақылаушыны пайдаланбағандығына байланысты, оның атып түсірген немістердің санына күдікпен қараған кейбір офицерлердің қызғанышы болуы мүмкін деп болжады.