Кіріспе
Шығыс Азиядағы әйелдіктің дәстүрлі идеалы
"Жақсы әйел, дана ана" – Жапония, Қытай және Кореяны қоса алғанда, Шығыс Азиядағы әйелдіктің дәстүрлі идеалын көрсететін сөз тіркесі. Бұл төрт сөзден тұратын тіркес ("Жақсы әйел, дана ана") алғаш рет 1875 жылы Накамура Масанао тарапынан қолданылған. 1800 жылдардың аяғында Шығыс Азия қоғамындағы әйелдерден тігін, тамақ дайындау сияқты үй шаруасы дағдыларын меңгеру күтілген, сонымен қатар ұлттың мүддесі үшін күшті, зиялы ұлдар тәрбиелеуге қажетті моральдық және интеллектуалды қабілеттерді дамыту талап етілді. Бала туу "отандық парыз" саналды. Бұл философия Жапонияда Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әлсірегенімен, феминист тарихшылар оның 1980 жылдарға дейін сақталғанын айтады. Осы дәстүрлі көзқарас 1900 жылдардың басында Қытай қоғамында да кең таралды және Лу Сюнь мен Чжу Цзыцин сияқты қытай ғалымдары тарапынан жиі сыналып келді. Бұл тіркес, оның салдары мен идеалдары Шығыс Азия қоғамдарындағы әйелдерге қатысты дәстүрлі көзқарастарға қазіргі күнге дейін әсер етеді.
"Good Wife, Wise Mother" is a phrase representing a traditional ideal for womanhood in East Asia, including Japan, China and Korea. First appearing in the late 1800s, the four character phrase "Good Wife, Wise Mother" (also ) was coined by Nakamura Masanao in 1875. During the late 1800s, women in East Asian society were expected to master domestic skills such as sewing and cooking, and to develop the moral and intellectual skills to raise strong, intelligent sons for the sake of the nation. Childbearing was considered a "patriotic duty", and although this philosophy declined in Japan after World War II, feminist historians have argued it existed there as recently as the 1980s. This traditional view of women was similarly shared in Chinese society throughout the early 1900s, and on numerous occasions was criticized by Chinese academics such as Lu Xun and Zhu Ziqing. The phrase, and its related effects and ideals, influenced and continue to influence traditional views of women in East Asian societies to the modern day.
Қытай
Қытай феодалдық қоғамында әйел әрдайым күйеуінің отбасын өзінің отбасынан артық санауы тиіс. Бұл көзқарас бүгінгі күнге дейін сақталған, әсіресе ауылдық жерлерде. Қайнана мен келіннің, әке мен ұлының арақатынасы күйеу мен әйелдің арақатынасынан гөрі маңыздырақ. Әйел күйеуіне әрдайым бағынуға тиіс, оған ренішті немесе қызғаншақтықпен қарауына болмайды. Ерлі-әйелдің міндеттері бөлек – күйеудің міндеті үйден тыс, әйелдің міндеті үй ішінде, және олар бір-бірінің ісіне араласпайды. "Жақсы әйел, дана ана" болу үшін әйел балаларын тиісінше тәрбиелеуі керек. Қытай отбасылары гүлденуге ерекше мән беретіндіктен, әйел тек бала тууы керек емес, сонымен қатар ұлдар тудырып, оларды қоғамда жетістікке жету үшін тәрбиелеуі қажет.
Жапония
"Жақсы әйел, дана ана" деген тіркес 19 ғасырдың соңындағы Мэйдзи дәуірінің аяққы кезеңінде пайда болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде консервативті, ұлтшылдық және милитаристік мемлекеттік саясатты қолдау және дамып келе жатқан капиталистік экономикаға көмектесу мақсатымен оқытылды. 1890 жылдардың аяғынан Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін бұл тіркес бұқаралық ақпарат құралдарында, сондай-ақ мемлекеттік және жеке қыздар мектептерінің жоғары сыныптарында кеңінен тарады. 1890 жылдары "жақсы әйел және дана ана" туралы оқу тек элиталық, жоғарғы топтағы қыздар оқитын жоғары сыныптарда ғана жүргізілді. 1911 жылғы этика оқулықтарының жаңа редакциясынан бастап ол бастауыш мектептердің бағдарламасына енгізілді. Әйелдер ұлтшылдыққа байланысты осы рөлді орындауға баулуылды. Империя батыс елдерінің шабуылына жол бермеуді көздеді. Батыс елдері әйелдердің сайлау құқығы сияқты әлеуметтік құқықтарын жақсартуға ұмтылғанда, Жапония әйелдер қозғалысына қарсы тұруды ғана бастады. Жапония бірыңғай білім беру жүйесі арқылы әйелдердің рөлін қалыптастыруға және жаңа әлеуметтік қозғалыстарды бақылауға тырысты.
Қолданылуы
Қазіргі кезде бұл сөз тіркесі қарама-қайшы мағынаға ие. Бір жағынан, кейбір адамдар оны дәстүрлі аналық және әйелдік қасиеттері бар әйелді білдіру үшін қолданса, көптеген адамдар оны әйелдерге деген көзқарастың керісінше, әйелдерге қатысты әділетсіздікті сынау үшін пайдаланады.
Сын
Феминистер үшін "Жақсы әйел, дана ана" идеясы білім беру, кәсіп және отбасы құрудағы әйелдердің теңдігінен айырудың нақты мақсатын жасырады.