Кіріспе
Матай 23 – Жаңа өсиеттегі христиандық Киелі кітаптың Матай Ізгі хабарының жиырма үшінші тарауы. Тараудың көбі Исаның парызшыларға айтқан айыптауларынан тұрады. Бұл тарау «Парызшылардың зарлы халі» немесе «Жеті зарлы халі» деп те белгілі. Осы тарауда Иса парызшыларды жесірлікке айыптады. Кейбір авторлар оны Матай Ізгі хабарының соңғы сөздерінің бір бөлігі деп есептейді.
Мәтін
Бастапқы мәтін Койне грек тілінде жазылған. Бұл тарау 39 аятқа бөлінген.
Дін мұғалімдері мен парызшылдарға қарсы ескерту (23:112)
Матай өзінің жақсы хабарында осы жерде яһуди діни басшыларына қарсы күшті шабуыл жасайды; онда жазушылар туралы қысқа ескерту бар, ал Лұқа, протестант теологы Генрих Мейердің айтуынша, "Лұқа 11-ге осы сөздің бөліктерін түпнұсқадан өзгеше ретпен қосты". Матай 22-ші тарауда парызшылдардың өзі үнсіз қалды. Ричард Томас Франстың айтуынша, бұл бөлім Исаны көктегі патшалықтың құндылықтары үшін күрескен, дінге сырттай қараумен келіспейтін жанкешті дауласушы ретінде көрсетеді. Мейер Матайдың баяны Исаның нақты сөздеріне жақын деп санайды, "бірақ басқа уақытта айтылған көптеген сөздер оған араласып кеткен болуы мүмкін"; ал Генрих Эвальд бұл уағыздың түпнұсқада айтылған, бірақ әртүрлі жағдайларда айтылған бөліктерден тұрады деп есептейді. Дейл Эллисон "Мұсаның тағы" беймәлім. Ол синагог басшыларының нақты креслосына немесе оқыту билігінің метафорасына сілтеме жасауы мүмкін (мысалы, профессордің "креслосы"). Сондықтан "New Century Version" нұсқасында бұл аят былай берілген: "Заң мұғалімдері мен парызшылдар Мұса заңының мағынасын сіздерге түсіндіруге құқылы". Эллисон былай деп атап көрсетеді: "Мұнда (Матайдың жақсы хабарында) яһуди басшылары алғаш рет жағымды жарықта көрсетілген: оларға бағыну керек". Мұса "халықты соттау үшін отырды", бірақ Мейер "Мұсаның тағы" осы үзіндіге сілтеме жасайды деген ұсынысқа қарсы кеңес береді, яғни олар "осы лауазымның міндеттерін өздеріне алған". Артур Карр былай дейді: "Иса филактерия киюге тыйым салмайды, бірақ оларды әдейі үлкейтуге тыйым салады". Ол сондай-ақ "көптеген адамдар Құтқарушымыздың өзі филактерия кигенін ойлайды" деп атап өтеді. Оларды қолдану туралы нұсқаулар Қиямет кітабы 13:9 және 5 Мұса кітабы 6:8-де келтірілген.
The teachers of the law and the Pharisees have the authority to tell you what the law of Moses says. Allison observes that "only here (in Matthew's gospel) are the Jewish leaders presented in a positive light: they should be obeyed". Moses "sat to judge the people" in , although Meyer counsels against the suggestion that the "seat of Moses" refers to this passage. meaning that they have "assumed to themselves the duties of this office". Arthur Carr notes that "Jesus does not prohibit the practice of wearing phylacteries, but the ostentatious enlargement of them". He also observes that "it is thought by many that our Saviour Himself wore phylacteries". Their use is prescribed in Exodus 13:9 and Deuteronomy 6:8.
Дін мұғалімдері мен парызшылдар айыптал (23:1336)
Алдыңғы бөлім халыққа және шәкірттерге бағытталған болса, бұл бөлім дін ғалымдары мен парызшылдарға қарата айтылған, «жеті азап» түріндегі, олардың билігін толығымен жоққа шығаратын күшті кульминация болып табылады.
13-аят
Бірақ сендерге, дін мұғалімдері мен парызшылдар, екі жүзділерге уай! Өйткені сендер Құдай Патшалығының есіктерін адамдардың алдына жабып тастайсыңдар. Сендер өзіңдер кірмейсіңдер де, кіргісі келетіндердің де кіруіне жол бермейсіңдер. Кейбір қолжазбаларда осы жерде (немесе 12-тараудан кейін) 14-тарау қосымша ретінде берілген: Бірақ сендерге, дін мұғалімдері мен парызшылдар, екі жүзділерге уай! Өйткені сендер жесірлердің үйлерін тонап, сырт көзге әдемі көріну үшін ұзақ дұға етесіңдер. Сондықтан сендерге ауыр жаза берілер. "Құдай Патшалығына кіру" деген тіркес Жақсы Жаңалықта тағы үш рет кездеседі: Матай 5:20, 7:21 және 18:3.
36 - тармақ
Әрине, сендерге айтамын, осылардың бәрі осы буынға орын алады. Грек тіліндегі мәтіндерде "осылар" – Textus Receptus және сыншыл Westcott-Hort мәтініндегі ταῦτα πάντα (tauta panta) деп көрсетілген, бірақ Мейер кері оқылуы, πάντα ταῦτα (panta tauta) да "жақсы куәландырылған" екенін атап көрсетеді. Бұл Забур 118:26-ға, сондай-ақ Матай 21:19-ға сілтеме жасайды.
Басқа Ізгі хабарлар
Лұқа 11:37–54 Матай 23-тараумен паралель, бірақ Лұқа нұсқасында жеті емес, алты айыптама бар, сондықтан ол "Алты зарлы айту" деп белгілі. Лұқа нұсқасы Матай нұсқасынан қысқарақ. Лұқа 13:34–35 Исаның Иерусалимге деген зарлы айтуын 37–39 тармақтардағыдай көрсетеді.