Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кубадағы әйелдердің мәртебесіне шолу
Overview of the status of women in Cuba
Кубадағы әйелдер экономикалық, саяси, мәдени және әлеуметтік салаларда, сондай-ақ отбасында ерлермен бірдей конституциялық құқықтарға ие. Куба әйелдер құқығы саласында аймақтық көшбасшы ретінде танылады. Куба Конституциясының 44-бабына сәйкес, "Мемлекет елдің дамуына әйелдердің толыққанды қатысуын қамтамасыз ету үшін әйелдерге ерлермен тең мүмкіндіктер мен жағдай жасайды". 2015 жылғы мәліметтер бойынша, әйелдер Куба Ұлттық Ассамблеясының парламенттік орындарындағы 48,9%-ын құрайды, бұл оларды әйелдердің саяси өмірге қатысуы бойынша 162 елдің ішінде алтыншы орынға қояды. Кубадағы көптеген әйелдер әр түрлі нәсілдік топтардан шыққан, оның ішінде афрокубалық әйелдер де бар. Афрокубалық әйелдермен бірге, бұрын шеттетуге ұшыраған Куба әйелдері жоғары білім алып, кәсіби салаларында тең дәрежеде жетістіктерге қол жеткізді. 1975 жылғы Отбасы кодексі Куба әйелдеріне үй шаруасын жұбайларымен әділ бөлісуге мүмкіндік берді. Қалаларда жұмыс орындарының болуы көптеген кубалық әйелдердің ауылдық жерлерді тастап, қалаларда жұмыс істеп, тұруына себеп болды. Алайда, Кубада білім алып, жұмыс істейтін әйелдердің санының артуы ұлттық туу көрсеткішінің төмендеуіне әкелді. Кубада нәсілдік бөліну жойылғанына қарамастан, әділ тұрғын үймен байланысты мәселелер әлі де бар.
Women in Cuba have the same constitutional rights as men in the economic, political, cultural and social fields, as well as in the family. Cuba is regarded as a regional front runner in women's rights. According to Article 44 of the Cuban Constitution, "The state guarantees women the same opportunities and possibilities as men in order to achieve woman’s full participation in the development of the country." As of 2015, women hold 48.9% of the parliamentary seats in the Cuban National Assembly ranking sixth of 162 countries on issues of female participation in political life. Many women in Cuba come from different racial backgrounds including Afro Cuban women. Along with Afro Cuban women, women in Cuba, formerly a marginalized group, were able to gain higher educational levels and equal advancements in their respective careers. The 1975 Family Code was designed to allow Cuban women to share the household duties fairly with their spouses. Job opportunities were available in the cities and as a result, many Cuban women left the countryside to work and live in the cities. However, because of the increased number of Cuban women studying and working, the national birth rate has declined. Despite the fact that desegregation was enforced in Cuba, there are still some issues in regards to fair housing in Cuba.
Хип-хоп
Хип-хоп, әсіресе рэп, кубалық әйелдердің нәсілдік және гендерлік мәртебесіне наразылық білдіру құралына айналды. Кубалық әйелдер тобы "Крудас Кубенси" және "Обсессион" тобының өлеңдері музыка сахнасындағы әртүрлілікті құрметтеуді және Кубада экономикалық қиындықтарға байланысты жезөкшелікке мәжбүр болған әйелдерге көңіл көрсетуді талап етеді. "Арнайы кезеңде" әйелдер түрлі экономикалық және тұрмыстық жағдайларды басқаруда көшбасшылыққа шығып, осы арқылы жауапкершілік пен жаңа билікке ие болды. Бұл өзгерістің символы ретінде "перрео" би стилін қарастыруға болады, онда би кезінде әйелдер еркектердің алдында болады. Әйел хип-хоп орындаушыларын насихаттау деңгейі қазіргі таңда олардың әріптестерінен төмен. Дегенмен, Куба рэп агенттігінің, әсіресе агенттік жетекшісі Магия Лопестің қолдауымен жағдай өзгеріп, жақсаруы мүмкін. Лопес қазіргі уақытта кубалық хип-хоп саласына әйелдердің қатысуын арттыру жөнінде жұмыс істеп жатыр. 1936 жылы кейбір шектеуші заңдар қайта жазылып, жаңа қылмыстық кодекске, яғни Әлеуметтік қорғау кодексіне енгізілді. Біріккен Ұлттар Ұйымының халық саясаты дерекқоры бойынша 1968-1974 жылдар аралығында 1000 репродуктивті жастағы әйелге шаққанда заңмен рұқсат етілген аборттардың саны 16,5-тен 69,5-ке дейін өсті.
Hip hop, more specifically rap, has become the vehicle for Cuban women to express their dissatisfaction with race and gender status in Cuba. The lyrics of all female Cuban rap groups Krudas Cubensi and Obsession ask for respect for diversity on the music scene and sympathy for women who have turned to prostitution in Cuba for economic rescue. During the "Special Period", women came to the forefront in managing different economic and domestic situations and in doing so, assumed more responsibility and new authority. The popular dance style "perreo" can be seen as a symbol of this change, with women in front of men during the dance. Promotion of female hip hop artists is currently not on the same level as their male counterparts. However, through the support of the Cuban Rap Agency and specifically Magia López, the head of the agency, this may change. López is currently working to increase the participation of women in the Cuban hip hop scene. In 1936, some of the more restrictive laws were rewritten and put into the new penal code, called the Social Defense Code. The United Nations Population Policy data bank states that between 1968 and 1974, the rate of legal abortion went from 16.5 to 69.5 legal abortions performed per 1,000 women of reproductive age.
Үй, отбасы және туу көрсеткіші
Кубалық отбасылардың шамамен 50 пайызын әйелдер басқарады. Куба үкіметі күйеулерімен жақсы қарым-қатынаста болған жандардың, бір-біріне деген сүйіспеншілігі балаларының моральдық және азаматтық қағидаларын қалыптастыруға әсер етеді деп теориялады. Қатаң гендерлік нормалар нәтижесінде әйелдер жұмыс уақытын қысқартып, үй шаруашылығы мен отбасыларына көңіл бөлу үшін тіпті қазіргідей аз жалақы алуға мәжбүр болады. Куба революциясынан кейін, кубалық әйелдердің саны көбейіп, үйден тыс жұмыс істей бастады. Революциялық үкімет Кубада әйелдерді маргиналдандыратын қоғамдық нормаларды өзгертуге күш салды. Салыстырарлық егер қарастырсақ, 2016 жылы АҚШ-тың халық өсімі 0,7% болса, Канадада 1,2%, Мексикада 1,3% құрады. 2016 жылы әлемдік халық өсімі шамамен 1,1% болды. Кубадағы тұрғын үй саласында теңсіздіктер орын алды. Революцияның тең бөлу және әділ тұрғын үйді іске асыру туралы уәдесіне қарамастан, шетелден түскен қаржы кавказдық кубалықтардың тұрмысқа қажетті шығындарын жабуға мүмкіндік берді.
Women head nearly 50% of Cuban households. By having a pleasing relationship with their husbands, the Cuban government theorized that the couples’ loving relationship will influence their children to behave morally and civilly. The rigid gender norms result in women cutting down work hours and receiving even less pay than they already are in order to make the time to care for their homes and families. After the Cuban Revolution, more and more Cuban women started working away from home. The revolutionary government worked to change the societal norms marginalizing women in Cuba. Comparatively, the United States population growth rate was at 0.7% in 2016, in Canada 1.2% in 2016, and in Mexico a 1.3% growth rate in 2016. The world population growth rate in 2016 was about 1.1%. In the housing industry in Cuba, there were inequalities in the housing sector. Despite the Revolution's promise to implement equal distribution and fair housing, the revenues sent from abroad were able to sustain the Caucasian Cubans’ living expenses.
Білім
Тарихи тұрғыдан Куба көбінесе аграрлық қоғам болды, экономикасы негізінен туризмге негізделген, әсіресе Гавана қаласында. Көптеген әйелдер осы аймақтарда қызметші немесе секс-жұмыскер ретінде жұмыс істеуге мәжбүр болды, себебі олар үшін басқа мүмкіндіктер шектеулі болды, олар білім алуға қол жеткізе алмады. Революцияға дейін жұмыс істейтін әйелдердің шамамен 70% үй қызметшілері болып жұмыс істеді, ұзақ сағаттар бойы аз жалақымен және әлеуметтік жеңілдіксіз еңбек етті. Жұмыс күшіне 194 мыңға жуық әйел тартылған, ал 700 мыңға жуығы жұмыссыз және 300 мыңға жуығы толық емес жұмыспен қамтылған деп есептелді. Революциядан кейін FMC әйелдердің тең білім алу құқығын орнату үшін күресті. Ұйым Латын Америкасының басқа елдерімен әйелдер білімін арттыру бойынша идеялармен бөлісу үшін кездесті. FMC тұрмыстық қызметшілер мен секс-жұмыскерлерге, сондай-ақ кедейлікте өмір сүретін әйелдерге арналған арнайы мектептер ашты. Бұл мектептер әйелдерге біліктіліктерін кеңейтуге көмектесу үшін құрылды, нәтижесінде олар жоғары білім алуға мүмкіндік алды. Кубадағы медицина студенттерінің шамамен 81% әйелдер құрайды, бірақ математика және ғылым салаларында олардың үлесі аз, табиғаттану және математика студенттерінің 46%, техникалық мамандықтарды оқытушы студенттерінің 37% және инженерлік мамандықтарды оқытушы студенттерінің 30% құрайды.
Historically, Cuba was a largely agrarian society, with a tourism based economy in the urban areas, primarily Havana. Many women were forced to work as maids or prostitutes in these areas because there were not many other choices for them, as they were excluded from educational opportunities. Before the revolution, around 70% of women in the workforce were domestic servants, working for long hours with low pay and little to no benefits. Only around 194,000 women were in the workforce, with around 700,000 considered unemployed and 300,000 underemployed. After the revolution, the FMC fought to establish equal educational rights for women. The organization met with other Latin American countries to share ideas for positive increases in women's education. The FMC started by establishing schools specifically for women who were domestic servants and prostitutes and schools for women living in poverty. These schools were designed to help women develop a broader range of skills, ultimately helping them to gain the ability to obtain higher education. Women in Cuba also make up about 81% of medical students, but are underrepresented in math and science fields, representing only 46% of natural science and math students, 37% of technical studies students, and 30% of engineering students.
Кубаның жұмысшы күштеріндегі әйелдер
Қазіргі Кубада кәсіби мамандық иелерінің шамамен 60% әйелдерді құрайды. Кубада техникалық және кәсіби жұмыс күшіндегі әйелдер санының өскені байқалады. Дүниежүзілік банктың Гендерлік деректер порталы мәліметінше, Кубадағы еңбекке қатысу деңгейіндегі әйелдердің үлесі 42% құрайды. Американдық университет әйелдері қауымдастығының (AAUW) жүргізген зерттеулері 2011 жылы әйелдер кәсіби жұмыс күшінің 70% -ын, денсаулық сақтау саласындағы қызметкерлердің 69% -ын және білім беру саласындағы қызметкерлердің 80% -ын құрағанын көрсетті, ал инженерлердің үлесі шамамен 30% болды. Бұл ғылыми және техникалық секторда көрсеткіштердің төмендегенін көрсетеді.
Nearly 60% of professionals in modern Cuba are women. an increase in the number of women in the technical and professional work force in Cuba has been seen. According to the World Bank’s Gender Data Portal, women represent 42% of the labor force participation rate in Cuba. Research conducted by the American Association of University Women (AAUW) showed that, in 2011, women represented around 70% of the professional workforce, 69% of health care workers, and 80% of educational workers, but only around 30% of engineers, showing that the rates decrease in the scientific and technical sector.
Афрокубалық әйелдер тарихы
Кубада африкалық әйелдер XV ғасырдан бастап, отаршылдық дәуірде құлдарға деген сұраныстың өсуімен бірге өмір сүрді. Африкадан Кубаға әкелінген құлдар "бозал" деп аталды. Кубада туған құлдар "негро-криолло" деп аталды. Афро-кубалық мәдениет Гаити революциясынан кейін афро-гаитиліктердің келуімен және олардың мәдени өнімдері мен дәстүрлерімен толықты. 1959 жылдан кейін революциялық үкімет афрокубалықтар мен жалпы халық үшін жаңа реформалар жүргізді. Революциялық үкіметтің мақсаты – халықтың барлық тобын сауатты ету болатын. Нәтижесінде көптеген афрокубалықтар орта мектепті бітірді, бұл көрсеткіш ақ нәсілді әріптестеріне қарағанда жоғары болды. Бұл өзгеріс афрокубалықтардың көптеген санының медицина факультеттеріне түсуіне әкелді. Олар Кубада құрылған медицина мектептерінде білім алды. Медицина мектептері елде революциялық идеялардың күшті тартымдылығына байланысты болған "мидың ағылуы" салдарынан ашылды. Соның ішінде кубалықтарға және шетелдік пациенттерге тегін медициналық көмек көрсету де болды. Куба Венесуэла сияқты елдердегі гуманитарлық қызметімен танымал болды. Ауыр жағдайлар, азық-түлік жетіспеушілігі және қонақжайлылық саласында жұмыс табудың қиындығына байланысты көптеген әйелдер, соның ішінде афрокубалықтар, секс-жұмыс және халықаралық танысуларға (туризм) жүгінді. Секс-туризм индустриясында афрокубалық әйел секс-қызметкерлер ерекше және тартымды экзотикалық нысандар ретінде танылды. Керісінше, ақ нәсілді кубалық секс-қызметкерлер көбінесе туристердің қатындары немесе дос қыздары деп есептелді.
Afro Cuban women have been living in Cuba starting in the fifteenth century with the rise of the demand for slaves during colonial times. Slaves born in Africa and were imported to Cuba were termed bozal. Slaves born in Cuba were known as negro criollo. The Afro Cuban culture was also amalgamated with the influx of Afro Haitians and their cultural products and practices in the aftermath of the Haitian Revolution. After 1959, the revolutionary government has instituted new reforms for the Afro Cubans and the overall population. The revolutionary government had a goal to make every sector of the population become literate. The result was that many Afro Cubans graduated from high school which is statistically higher compared to their white counterparts. This change would result in noting a substantial number of Afro Cubans enrolling in medical schools. They were trained in medical schools established in Cuba. Medical schools were established since there was a "brain drain" that occurred likely due to the increasing attractiveness of the revolutionary ideals in the country. Thereof, one of the changes include free medical care which was provided to the Cuban population as well as to foreign patients. Cuba was renowned for its humanitarian cause in other countries including Venezuela. Because of the hardships, insufficient food supply, and insufficient hospitality jobs, many women including Afro Cubans turned to sex work and international dating (tourism). In the sex tourism industry, Afro Cuban female sex workers became publicly associated as some distinct and vixenish type of exotic objects. Conversely, Caucasian Cuban sex workers were commonly assumed to be girlfriends or wives for tourists.
Революциядан кейінгі Кубаның танымал әйелдері
Революциядан кейінгі Куба үкіметіндегі ең көрнекті әйел Вильма Эспин болды. Вильма Эспин Рауль Кастроның әйелі болған. Ол Куба әйелдері федерациясын құрған, Коммунистік партияның Орталық комитетінің және партияның Саяси бюросының мүшесі болды. Ол Массачусетс технология институтында химиялық инженерия мамандығы бойынша білім алған. Революция кезінде ол партизан қозғалысының жетекшісі болды және Фидель мен Рауль Кастромен тығыз байланыста болды. Ал екінші жағынан, оппозицияның белгілі қайраткері Лаура Инес Полан Толедо болды. Полан Кубадағы саяси тұтқындардың әйелдері мен жұбайларымен бейбіт шерулер ұйымдастырған, олардың босатылуын талап ететін "Ақ киімдегі әйелдер" диссиденттік тобын құрды. 2004 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін әдебиет сабағын оқытқан. Ол әрқашан ұйымның символы болған ақ киім киеді және Кубадағы оппозицияның маңызды тұлғасына айналды. Революциядан кейін көптеген афрокубалық әйелдер Куба үкіметінің қаржылық қолдауымен медициналық институттарды бітіріп, науқастарға көмектесу үшін шетелге жіберілді.
The most prominent woman in the Cuban government after the revolution was Vilma Espín. Vilma Espín was the wife of Raúl Castro. She was the founder of the Federation of Cuban Women, a member of the Central Committee of the Communist Party and the party's Political Bureau. She had a chemical engineering degree from the Massachusetts Institute of Technology. She was a leader in the guerrilla movement during the revolution and was extremely close with Fidel and Raúl Castro. On the other side, a prominent figure was opposition leader Laura Inés Pollán Toledo. Pollán founded the dissident group Ladies in White, which holds pacifist protest marches with the wives and spouses of political prisoners in Cuba to demand their release. Pollan worked as a literature teacher until her retirement in 2004. She always wore white, a symbol of the organization, and became a key opposition figure in Cuba. After the Revolution, many Afro Cuban women, with financial support from the Cuban government, have graduated from medical schools and were sent abroad to help patients.