Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бразилия фольклорындағы паранормальды тұлға Басы жоқ есек (Mula sem cabeça, ˈmulɐ ˈsẽjm kɐˈbesɐ) – Бразилия фольклорындағы мифтік кейіпкер.
Paranormal entity from Brazilian folklore
The Headless Mule (Mula sem cabeça, ˈmulɐ ˈsẽjm kɐˈbesɐ) is a mythical character in Brazilian folklore.
Шығу тегі және пайда болуы
Бұл аңыз орта ғасырларда пайда болған деп саналады және Бразилияға отарлық кезеңнің басында (16-шы ғасыр немесе одан кейін) әкелінген. Бұл әңгіме Гояс, Минас-Жерайс және Мату-Гросу штаттарында ең көп таралған, бірақ бүкіл елде белгілі. Осыған ұқсас мифтер (Муладона және Алмамула) көршілес испания тілді елдерде де кездеседі.
The myth is believed to have a medieval origin, and to have been brought to Brazil in the early colonial era (16th century or later). The tale is most popular in the states of Goiás, Minas Gerais and Mato Grosso, but is well known throughout the country. Similar myths (the Muladona and the Almamula) occur in the surrounding Hispanic countries.
Сыртқы келбеті
Мұланың сыртқы келбеті аймақтан аймаққа өте көп өзгеріп тұрады. Оның түсі көбінесе қоңыр, кейде қара болып сипатталады. Оның күміс (немесе темір) атқыштары бар, олар жылқыдан да қаттырақ, жағымсыз дауыс шығарады. Басы болмаса да, Мұла әлі де ыңғайлайды (әдетте өте жоғары дауыспен), және кейде жылап тұрған әйелдей аңғырады. Оның жоқ жеріне тұтқа байланып тұрады, ал ол мұрын тесіктерінен (немесе кейбір нұсқаларда, кесілген мойнынан) от шығарып жібереді.
The Mule's appearance varies greatly from region to region. Its color is most commonly given as brown, sometimes as black. It has silver (or iron) horseshoes that produce a hideous trotting, louder than any horse is capable of producing. Despite being headless, the Mule still neighs (usually very loud), and sometimes it moans like a crying woman. It also has a bridle tied to its non existent mouth, and spews fire through its non existent nostrils (or, in some versions, from its severed neck).
Қарғысы
Көптеген мәліметтер бойынша, Есек әр түнде жеті қауымдық аумақты шарлап жүруге сотталған (бразилиялық құбыжық сияқты). Кейбір деректерге сәйкес, оның саяхаты күнә жасалған қауымда басталып, сол қауымда аяқталады. Әдетте, түрленулер жол тоғысында болады. Көрініске қарай, басы жоқ есектің оттан жасалған, қызыл ыстық темір желкесі байланған, уақытша басы мен жалы болуы мүмкін. Басы жоқ есектің қарғысы (вампир қарғысынан өзгеше) жұқпайды, себебі ол қарғысқа ұшыраған әйелдің қасақана жасаған күнәсінің салдарынан пайда болады. Түрленуді уақытша тоқтатуға болады: есектің қанын инемен шашып немесе оны айқышқа байлап. Бірінші жағдайда, игілік жасаған адам тірі болғанда және оның ерлігі орындалған қауымда тұрғанда түрленудің алдын алуға болады. Екінші жағдайда әйел күн шыққанға дейін адам кейпінде қалады, бірақ келесі жолы қайтадан түрленеді. Ыдырамайтын түрде қарғысты жою үшін желкені шешіп тастау керек, сонда әйел игілік жасаған адам тірі болғанда қайтадан түрленбейді. Желкесін әйелдің аузына қайта байласа, қарғыс қайта оралады. Қарғыстан құтылу әйелге үлкен жеңілдік әкеледі, өйткені қарғыс көп сынақтарды қамтиды, сондықтан алғыс айтқан әйел әдетте күнәсіне өкініп, игілік жасаған адамға үйленеді. Қалай болғанда да, есек адам кейпіне оралғанда, қарғыс атқан әйел толығымен жалаңаш, терлеп, күкірт иісімен болады. Егер біреу есектің жолына шығып кетсе, одан қашып өту керек, әйтпесе есек оны қуалайды және аяқтап тастайды. Оның орнына, желкені шешуге немесе оның қанын төгуге батылдық таныту керек, немесе жерге жатып, тістер мен тырнақтарды (сондай-ақ, жарқыраған нәрселерді) жауып, есек оны байқамай, келіп кетсін (өйткені оның көру қабілеті нашар).
According to most reports, the Mule is condemned to gallop over the territory of seven parishes each night (just as the Brazilian version of the werewolf). By some accounts, its trip begins and ends at the parish where the sin was committed. Transformation usually occurs at a crossroads. Depending on the source the headless mule may have a placeholder head and mane, made of the fire it spews, to which a red hot iron bridle is tied. The curse of the Headless Mule cannot be transmitted (unlike the vampiric curse), because it is acquired as a result of a sin committed willfully by the accursed woman. The transformation can be reversed temporarily by spilling the mule's blood with the prick of a needle or by tying her to a cross. In the first case, transformation will be prevented while the benefactor is alive and lives in the same parish in which his feat was accomplished. In the second case the woman will remain in human form until the sun dawns, but will transform again the next time. A more stable removal of the curse can be achieved by removing the bridle, in which case the woman will not shape shift again while the benefactor is alive. Tying the bridle back to the woman's mouth will return the curse. Removal of the curse is a great relief for the woman because the curse includes many trials, so the grateful woman will usually repent her sins and marry the benefactor. In any case, when the mule changes back to human form the accursed woman will be completely naked, sweated, and smelling of sulfur. A person who encounters the mule should not cross its path, or the mule will follow the offender and trample him down. Instead, one should either be brave enough to remove the bridle or spill its blood, or else just lay face down on the ground, covering teeth and nails (as well as anything that shines) and the mule will hopefully fail to notice the stranger's presence and trot away (because it has poor vision).
Бассыз діни қызметкер
Сондай-ақ, күнә жасаған діни қызметкерге қарғыс түскен, бірақ бұдан әлдеқайда аз танымал халық аңызы да бар. Осы әңгімеде діни қызметкердің бассыз шайыры түнде қарапайым атпен жүреді, бұл Вашингтон Ирвингтің "Ұйыққан ойпаңның аңызы" әңгімесіндегі бассыз аттыға өте ұқсас. Шындығында, бұл аңыздың нұсқасы XIX ғасырғы сол әңгіменің бергі заманға келген түрі болуы мүмкін.
There is also a similar though much less known folk tale where the curse fell on the sinning priest. In this story, the priest's headless ghost rides through the night on a normal horse, much like the Headless Horseman in Washington Irving's story The Legend of Sleepy Hollow. Indeed, this variant of the myth may well be just a modern import of that 19th century tale.
Антропологиялық түсіндірме
Бассыз есек кейбір танымал әдет-ғұрыптардың жасырын пұтқа табынушылығының тұлғасы болуы мүмкін, бұл католицизмнің қарапайым көзқарасымен тәрбиеленген халықтың ұжымдық санасында қайталануы мүмкін. Ол христиандық қоғамда қабылдауға келмейтін жабайы инстинкттер мен жасырылған мінез-құлықты көрсетеді. Бразилиялық бассыз есектер мен Батыс Еуропадағы әйел-құбыжындар туралы халық ауыз әңгімелері арасында байланыс болуы мүмкін. Жануар түрінде бейнеленуі кейіпкердің теріс бейнесін көрсетеді, ол адам санасының бір бөлігі болып табылатын ең терең күштерді, атап айтқанда либидоны, оның жыныстық жағы жылқымен байланысты, ол жыныстық қуат пен қатыгездіктің символы болып саналады. Бассыздық – ақыл-ойының жетіспеушілігін немесе қарғыстың жанның құрылуына әкелгенін көрсетеді. Қай жағдайда болса да, бас болмағандықтан дене зор құмарлықтардың, бірден туындайтын сезімдердің және өзімшіл тілектердің ықпалында қалады. Бұл қарғыстың ең көп кездесетін себебі – әйелдің жер бетіндегі Мәсіхтің өкілі – дін қызметкеріне деген христиандық емес махаббаты. Бұл байланыс шіркеудің адамдарды (пасторларды және әйелдерді) ұрықсыздық маңыздылығы туралы тәрбиелеу үшін қаншалықты тырысқанын көрсетеді.
The Headless Mule may be a personification of the latent paganism of some popular practices echoing in the collective conscience of a people indoctrinated with a simplistic view of Catholicism. It showcases the wild instincts and repressed behaviours that are unacceptable in a Christian society. There may be some connection between the Brazilian Headless Mules and folklore about witches in Western Europe. Being personified as an animal implies a negative view of the character, which embodies the deepest forces that are part of the human consciousness, namely the libido, whose sexual aspect is traditionally associated with the horse, a symbol of sexual potency and brutal feats. The absence of a head may be a metaphor for the lack of reason, or evidence that the curse involved the perdition of the soul. In either case, without the head to give direction, the body is left under the power of violent passions, immediate impulses and selfish desires. The most frequent cause for the curse is a woman's unchristian love for a priest, a vicar of Christ on Earth. This association shows the lengths the Church went to indoctrinate people (both priests and women) about the importance of celibacy.
Танымал мәдениет
Мула-сем-кеппа AdventureQuest Worlds ойынында "Mula Sem Cabeça" деп аталады. Осы мулдың басы оттан тұратын болып бейнеленген. Ол Карнавал мерекесінен бұрын Terra da Festa жеріне шабуыл жасайтын жаратылыстардың бірі. Ragnarok Online MMORPG ойынында Бассыз мул – Бразилис даласындағы монстр. Ол қызыл оттан тұратын бассыз жылқы түрінде көрінеді.
The mula sem cabeça appears in AdventureQuest Worlds as "Mula Sem Cabeça". This version of the mule is depicted with having a fire for a head. It is among the creatures that attack Terra da Festa before the Carnaval Party. In Ragnarok Online MMORPG, Headless Mule is a monster in Brasilis Field. It appears as a red fiery headless horse.