Кіріспе

Ирландияның Килдар графтығындағы діни орын, Галвей графтығындағы қала.

Оутерхард (,/uː//x//t//ə//r/'/ɑː//r//d/; Uachtar Árd, “биік жер”) – Килдар графтығындағы діни төбедегі орын, зират, жер және бұрынғы приход, қалашық және патшалық меншік. Қазіргі уақытта Дублин шекарасына жақын Ардклоу қауымдастығының бір бөлігі. Бұл Артур Гиннестің жерленген жері.

Қор

Дөңгелек мұнара мен ежелгі монастырь шамамен 605 жылы 21 қаңтарда тойланатын әйгілі қасиетті Бриганың құрылған монастырымен байланысты. Брига, Конгаллдың қызы, сондай-ақ Саллинс маңындағы Брайдсчерчпен және Уотерфорд округіндегі Килбрайдпен де байланысты (Доманың қызы, мерекесі 7 ақпан; немесе ертерек Неманның қызы, Килдармен байланысты және 9 наурыз күні Патрикпен жабылған деп айтылады. (Сейатхрун Сейтиннің 1841 жылғы Ирландия тарихы, Дермод О'Коннор редакциялаған нұсқасында Брига немесе Килдардың Бригиті есімді 14 қасиетті адамдар тізімделген). Донегалдың мартирологиясында Диомманның қызы Бригит (21 мамыр), Моин миолейннің Бригиті (9 наурыз) және тағы бес Бригит: Лейниннің қызы Бригид (Киллинеймен байланысты, 6 наурыз), Чиллмуйннің Бригиті (12 қараша), Каирбрдің Бригиті (7 қаңтар) және тағы екі Бригит (мерекелері 9 наурыз, сол күнгі екінші Бригит және 30 қыркүйек) тізімделген. Христиандыққа дейінгі орын Лонгстоун Рат пен Лиффи өзенінің үстіндегі Донахкампер шіркеуіне дейін солтүстікке қарай созылатын белгілі бір сызықта орналасқан. Ертедегі христиан шіркеуі көбінесе бұрынғы друидтердің орындарына салынған.

Деректер

Бұл жер алтыншы ғасырдағы тағы бір әйел қасиетті, қасиетті Дерчайртхиннмен (8 наурыз тойланады), "Эринн монархы Колла Уайс руынан" деп те байланыстырылады. Колла – 306-310 жылдары Кэрбр Лифхеардың ұлы және Жоғарғы патша болған.

Саяси қолдау

Бұл монастырь 750-1050 жылдар аралығында Ленстер патшалығын кезекпен басқарған Уи Дунлайнге әулетінің жергілікті тармағының бақылауында болды. Осы кезеңде Уи Фаэлайн деп аталатын тармақ әулет құрылды, оған Ленстердің он Уи Дунчада патшасы кірді. Олар жақын орналасқан Лайонс-Хиллде өздерінің орталықтарын құрды. Олардың туыстары Кильдер және Глендалоу монастырьларын қолдады.

Патшалық әулеті

Оугерард 12 ғасырда патшалық меншікке және қалашыққа айналды, ал жақын жердегі қираған қамал 1300 жылға дейін салынған. Шіркеу маңындағы егістіктерде орта ғасырларға дейінгі жыртылған егіс іздерін әлі де көруге болады.

Ортағасырлық ескерткіштер

Археологиялық тарихшы Майк О'Ниллдің соңғы зерттеулері осы жердегі қираған шіркеудің шамамен 1350 жылға, ал бұрынғыдай 1609 жылға емес, жататындығын анықтады. Қазір қираған шіркеуге терезелердің бірі арқылы кіріледі, себебі екі бастапқы есік те мавзолейлерге айналған. 8-ғасырда салынған дөңгелек мұнара, Килдэр графтығындағы бес мұнараның бірі, жақсы күйде, бірақ шатыры жоқ және тек алғашқы 8 метрі ғана сақталған. Қабірстанның 300 метр оңтүстік-шығысында шағын қираған қамал мұнарасы тұр.

Жою және қалпына келтіру

Тау басындағы монастырь мен дөңгелек мұнараны 995 жылы Сигтриг Жибексақал басқаруындағы Дублин викингтері өртеп тастады. 1169–71 жылдары Ирландияға нормандықтар басып кірген кезде, приход 1170 жылы оның қызы Еваның (Аойфе) Стронгбоуға үйленуіне байланысты Дермот МакМурроудың қызметтік жерлерінің бір бөлігі болды. Содан кейін ол Адам де Херефордқа тиесілі болды, ол барлық жерлерін Дублиннің Томас көшесіндегі Сент-Томас монастырына мұра етіп қалдырды және 1210 жылы қайтыс болды. Бірнеше ғасыр бойы монастырь 1536–41 жылдардағы монастырлардың таратылуына дейін жерді жалға беріп, шаруаларға пайдаланды. 1303 жылғы Папалық салық тізімінде ол «Оутерард» деп тіркелді, ал 1500 жылға дейін «Вохтред» деп те жазылған. Оутерхард приходы ақырында 1541 жылы Лионмен біріктірілді. Күнтізбелік жазбаларда 1609 жыл көрсетілген, бұл Уолтер Фицджеральдтың 1898 жылы қате түрде негізделген күні деп көрсетуіне себеп болды. Бұған 1620 жылы шіркеудің «құлаған» күйде екенін сипаттаған тағы бір жазба ілесіп келді. Шіркеудің қашан қолданыстан шыққандығы белгісіз.

Азаматтық зерттеу 165456

Сэр Филип Персевал (1647 ж. қайтыс болды) 1640 жылғы тізімдемеде көрсетілген кезде Каслварденге ие болды. Оның мұралық құжаттарының бір бөлігі 1905 жылы "Эгмонт қолжазбаларында" жарияланды. 1649–53 жылдары Кромвельдің Ирландияны басып алуынан кейін, жерді зерттеу қажет болды, содан кейін 1640 жылғы "Авантюристтер заңы" бойынша Парламенттің қарсыластарынан жиі тәркіленіп, мемлекеттік қарыздар төленді. Зерттеуде Оутерхард еншігіндегі төрт ауыл тізімделді: Оутерхард, Бишопскорт, Хаттон Рид және Каслварден. Оутерхардтың жалға алу құны жылына 82 фунт стерлинг болды және ол төрт адамға тиесілі болды. Оның 410 акр жері жайылым мен шалғынды жерлерден басқа егістік дақылдарымен өсірілді; бүгінде ол көбінесе шөптесін жерлер.

Артур Гиннес және басқа да елеулі жерлеулер

1729 жылы көршілес аңғарда тас жол салынуына дейін Оутерхард Дублиннен Лимерик пен Коркқа дейінгі басты жол бойында орналасқан. "Артурдың айналымы" (төменде қараңыз) бойынша, Артур Гиннестің әкесі Уильям Рид, жергілікті шаруа, 1690 жылы Якобит соғыстарының шайқастарына жол тартқан әскерлерге үйде пісірілген сыраны жол бойындағы дүкеннен сата бастады. Гиннес 1803 жылғы қаңтарда Ридтер отбасының қабірстанына жерлену үшін Оутерхардқа қайтарылды. Жергілікті дәстүр бойынша, Гиннес Ридтер үйінде дүниеге келген, оның анасы бала туу үшін осы дәстүр бойынша балалық шағына оралған. Оутерхард ауданында үш мүмкін туған жер анықталды. 1803 жылы Дублин графтығының Ньюлендс қаласында тұратын Лорд Килварден Артур Вулф – Роберт Эмметтің 1803 жылғы көтерілісінің ең танымал құрбаны – 1650 жылға дейін салынған Вулфтердің мавзолейінде жерленді. 1798 жылы Овидстаун шайқасына қатысып, кейін Америкаға көшіп, 1826 жылы қайтыс болған Джеймс Фиппс, сондай-ақ, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде болған шайқаста қаза тапқан және батырлығы үшін қазадан кейін марапатталған Уильям Кеннеди еске алынады.

Дуэль

Дэниел О'Коннелл (1775–1847) 1815 жылғы 1 ақпанда Джон Д’Эстерремен жекпе-жекке түсті, ол кезде Понсонбилердің Бишопскорт иелігінің бір бөлігі болған, қазір Кинг отбасының меншігіндегі жер. О’Коннелл 24 қаңтарда Дублин қалалық әкімдігінің кедейлерге көмек көрсету шарасын "тіңкір" деп сипаттады, соның салдарынан Джон Д’Эстерре, сол кезде консервативті және протестанттық идеологияның жақтаушысы, оған шақыру таратты. Д’Эстерре алған жарақатынан көз жұмды. Дублиннен жіберілген кавалерия жасағы жекпе-жектің өтуіне бөгет қоюға үлкермей келді. Ескерткіш тас алынып тасталғаннан кейін, 2007 жылы жергілікті тұрғындармен кеңескен соң нақты орны қайта анықталды.

Қызықты деректер

"Мүмкін емес миссия" фильмінде Том Круздың кейіпкеріне АҚШ сенаторының "Кильдер округіндегі Оутер Ард Слюде балық аулап жатқандықтан" қол жетімсіз екені айтылады. Гранд-каналда балық бар және ол шамамен 1 км солтүстікке қарай созылады. Оутер Ардта өзен жоқ, көбінесе Оутерард, Галвей округын меңзейді.