Кіріспе

Рейнланд-Пфальц жеріндегі Майзенхайм қаласы – Германиядағы Рейнланд-Пфальц жеріндегі Бад-Кройцнах ауданының қаласы. Ол сол аттас Verbandsgemeinde құрамына кіреді және оның орталығы болып табылады. Майзенхайм – мемлекет тарапынан мойындалған демалыс орны (Erholungsort) және ол мемлекеттік жоспарлаудағы орталық ретінде қарастырылған.

Орналасқан жері

Мейзенхайм Глан өзенінің аңғарында, Солтүстік Палатин таулы аймағының солтүстік жиегінде жатыр. Қалалық аумақтың көлемі 1 324 га құрайды.

Көршілес муниципалитеттер

Солтүстіктен бастап сағат тілі бойынша Мейзенхаймның көршілері – Раумбах, Рехборн, Каллбах, Райфелбах, Оденбах, Брайтенхайм және Деслох. Бәрі де Бад-Кройцнах округінде орналасқан, тек Оденбах ғана көршілес Кусель округінде жатыр.

Құрылтайшы қауымдастықтар

Мейзенхаймға Hof Wieseck, Keddarterhof және Röther Hof шаруашылықтары да жатады.

Тарих

Мейзенхаймның 7-ші ғасырда пайда болғанына сеніледі, ал оның атауы көбінесе қаланың гипотетикалық негізін қалаушы «Мейсодан» (осылайша «Мейсоның үйі» деген мағынаны береді) деген есімнен шыққан. 1154 жылы Мейзенхайм алғаш рет құжатта еске алынған. Бірақ кейде 891 жылдың 14 маусымындағы Батыс франк патшасы Одоның құжаты да келтіріледі (мысалы, К. Хайнц «Die Schlosskirche zu Meisenheim a. Gl. u. ihre Denkmäler in Mitteilungen d. Histor. Vereins d. Pfalz 24 (1900) б. 164–279, 164-бетте, және В. Доцтауэр «Geschichte des Nahe Hunsrück Raumes» (2001), 69 және 72-беттерде), бірақ бұл құжаттың жалған екендігі дәлелденген (H. Wibel: «Die Urkundenfälschungen Georg Friedrich Schotts», «Neues Archiv d. Ges. f. Ältere Dt. Gesch. kunde Bd. 29 (1904) б. 653–765, 688-бет және 753–757-беттерде). 12-ші ғасырда Мейзенхайм Вельденц графтарының басты резиденциясына айналды, ал 1315 жылы король Людвиг IV қала құқығын берді. Қазіргі Шлоссплац («Сарай алаңы») деп аталатын жерде Вельденц графтары қамал салды. Бүгінде оның куәсі ретінде салынған екі ғимарат сақталған: Шлосс Магдаленбау (қазіргі Герцог Вольфганг үйі) және, ең бастысы, Шлосскирхе («Сарай шіркеуі»), оның құрылысы 1479 жылы басталды. Екі ғимарат та Вельденц графтарының 1444 жылы қайтыс болғаннан кейін және графтық Цвайбрюкен герцогтары мұра еткеннен кейін ғана салынды. Бұл ақсүйектер үйі де бастапқыда Мейзенхаймда орналасқан, бірақ көп ұзамай Цвайбрюкенге көшті. 1538 жылдан 1571 жылға дейін Цвайбрюкен герцогы Вольфганг Мейзенхаймде бірнеше рет үзіліспен монета соқты, бірақ кейін ол Бергзабернге көшірілді. Мейзенхаймде монета соғылған кездегі Доппельталер (қос талер), талер және хальбталер (жарты талер) монеталары Цвайбрюкен Пфальцының ең жоғары сапалы монеталарының бірі болып саналады. 1799 жылы Цвайбрюкен герцогы Максимилиан IV Бавария және Пфальц сайлаушылығының ұзақ уақыттан бері біріккен жерлерін мұра етті. Бұл үш мемлекет де jure бойынша жеке одақта болғанымен, бұл аймақтағы билік құрылымын өзгертпеді, өйткені Цвайбрюкен Пфальцы және басқа сол жағалау аумақтары француз революциялық әскерлерімен басылып алынған еді. 1815 жылы Француз революциялық және Наполеон соғыстары аяқталғаннан кейін Вена конгресі Гланның солтүстігіндегі Цвайбрюкен Пфальцының бөлігін, соның ішінде Мейзенхаймды Максимилианның Бавария Корольдігіне емес, Гессен-Гомбург ландграфтығына берді. 1816 жылдан бастап Мейзенхайм Мейзенхайм АМТ-ның әкімшілік орталығы және шюльтейс резиденциясы болды. 1866 жылы Гессен Ұлы Герцогтығы Гессен-Гомбургті мұра етті, бірақ сол жылы Аустрия-Пруссия соғысында жеңілгеннен кейін оның аумағын Пруссия Корольдігіне беруге мәжбүр болды. Мейзенхайм қаласы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Рейнланд-Пфальц штаты құрылғанға дейін толыққанды біріктірілмеді. Осы уақытқа дейін Гланның арғы жағындағы жерлер Вена конгресінен бастап Баварияға тиесілі болды (шетелдік аумақ ретінде немесе Императорлық, Веймар немесе нацистік Германияның басқа провинциясы ретінде).

Қылмыстық іс

Өңірдегі көптеген жерлер сияқты, Мейзенхайм да әйгілі заңнан тыс Шиндерханеспен (немесе оның нағыз атымен Йоханнес Бюклермен) байланысы болғанын айта алады. 1797 жылдың басында, бұрыннан танымал қарақшы Мейзенхаймдағы алғашқы ұрлықтарының бірін жасады. Бір түні ол шебер былғары өңдеушінің үйіне кіріп, былғарыдан жасалған тауарын ұрлап, ертесіне сол былғары өңдеушіге қайта сатуға тырысқан көрінеді. 1798 жылдың көктемінде Шиндерханес Мейзенхаймдағы таверналарда бірнеше рет биледі.

Дін

Мейзенхайм евангелистік христиандары Рейнландтағы евангелистік шіркеудің ең оңтүстіктегі қауымдастықтарының біріне жатады, ал католиктер Трир Рим католик епархиясына қарасты. 2013 жылдың 30 қарашасына қарай, Мейзенхаймда 2764 тұрғын тіркелген, олардың 1739-ы евангелистік (62,916%), 591-і католик (21,382%), 8-і лютеран (0,289%), 1-і Жаңа Апостолдық шіркеуінің мүшесі (0,036%), 41-і (1,483%) басқа діни топтарға жатады, ал 384-і (13,893%) дінсіз немесе діни көзқарастарын жасырады.

Мэр

Мейзенхайм қаласының әкімі Герхард Хайль. Мақалада және Heraldry of the World веб-сайтында қаланың елтаңбасының үш түрлі нұсқасы көрсетілген. Ең көнесі, Heraldry of the World сайтында көрініп тұрғаны, шамамен 1925 жылғы Coffee Hag альбомдарынан алынған. Онда қарға (tit) әртүрлі түстерде, атап айтқанда күміс және қара түсте бейнеленген. Виттельсбахтың бұрышты сызықты (bendy lozengy) үлгісімен жасалған елтаңба көрсетілмеген.

Ескі қала

Мейзенхаймнің ескі қаласы – аймақтағы жалғыз қала, ол 14 ғасырдан бері соғыс, өрт немесе басқа да қиратулардың салдарынан үзіліссіз дамумен мақтана алады. Онда сақталған қала қақпасы – Унтертор («Төменгі қақпа»), 1517 жылғы қалалық әкімшілік ғимараты, көптеген ақсүйектердің және тұрғындардың үйлері, сондай-ақ ортағасырлық жүк арбаларын таразалауға арналған таразы да бар. Қаладағы ең көне ақсүйектердің үйі – Боос фон Вальдекшер Хоф шамамен 1400 жылы салынған. Бүгінде ғимаратта іс-шаралар өткізілетін орын ашылған және оны аралап көруге болады.

Палаттық резиденция

Бұрын Велденц графтары мен кейіннен Цвейбрюкен герцогтарына тиесілі болған, 15 ғасырда кеңінен жөндеуден өткен, бірақ 18 ғасырда өртке ұшырап, 19 ғасырда бұзылуға ұшыраған Шлостан (сарайлық резиденция) қалдығынан сақталған жалғыз маңызды ғимарат – Магдаленбау. Ол 1614 жылы Цвейбрюкен герцогының жесірі Магдалена үшін салынған және 19 ғасырда Гессен-Гомбург ландграфтарымен қайта жаңғыртылған. Бүгінде ол Евангелиелік шіркеуге тиесілі және реформацияға үлкен қолдау көрсеткен герцогтың құрметіне «Герцог Вольфганг үйі» деп аталады.

Сарай шіркеуі

Евангелиелік Шлоскирхе («Сарай шіркеуі»), үш қанатты залдық шіркеу, 1479 және 1504 жылдар аралығында салынған. Салынған кезде ол сарайдың тікелей жанында тұрды және поместье шіркеуі, қалалық приход шіркеуі және Госпитальерлер орденінің шіркеуі болып қызмет етті. Оның кеш готикалық батыс мұнарасы еңбекші тас қалаушылардың шеберлігімен безендірілген. Қабірлік капеллада Цвайбрюкен үйінің 44, көбінесе Ренессанс стиліндегі қабірлері және әсем готикалық қабырғалық күмбездер мүсіншілердің жоғары дамыған өнерін көрсетеді; сондай-ақ, ағаштан жасалған рококо үлгісіндегі мінбер жиі мақталады. 1993/1994 жылдары батыс галереяда қайта жаңартылған орган 1767 жылы белгілі Штумм ағай-інілерімен аяқталды және сол кезде 29 тірегі, 2 мануалы және педалымен Орта Рейн аймағындағы орган жасаудың ең әсем туындыларының бірі болды. Майнц қаласындағы Августин шіркеуіндегі органмен бірге, бұл Хунсрюк орган жасаушылар отбасының салған ең ірі сақталған аспаптарының бірі.

Католик шіркеуі

Барокко стиліндегі католик шіркеуі, Әулие Антоний Падуанский, өте әдемі ішкі безендірілген, оның бір бөлігін бұрынғы Польша королі Станислав Лесчинский сыйлаған, ол бір кезде сүргін кезінде Майзенхаймда тұрған.

Бұрынғы мектебі

Линденалледе, 2007 жылы үлкен дау-дамайлармен толықтай қайта жаңартылған, салтанатты ескі Volksschule (мемлекеттік мектеп) тұр. 90 жыл бойы мектеп қызмет еткеннен кейін, ол қазір "оқиғалар қонақ үйіне" айналды.

Бұрынғы мәжілісхана

Бастапқыда еврейлердің дұғаханасы болған. 1808 жылы Лауэргасседе синагога салынды. 19 ғасырда еврей қауымының саны артып, ол тым кішкентай болғандықтан, қауым 1860 жылы қаланың ақтандыру алаңында жаңа синагога салуға шешім қабылдады. Қаржы жинау басталған кезде, 1860 жылдың қазан айында жарияланған Der Israelitische Volkslehrer журналында былай делінген: Мейзенхайм. Осы жолы жергілікті қауым өте жақсы "матнат-яд" сыйлығын алды. Екі жыл бұрын зиратты кеңейту және әдемілеу үшін үлкен сома жұмсалғаннан кейін, бір жыл бұрын раввиннің жалақысын арттыруға дауыс бергеннен кейін, соңғы мереке күндері жаңа синагога салу үшін 2000 рейн гильдері берілді. Бұрынғысы 52 жыл бұрын салынған кезде мүшелерінің саны аз болған, тіпті 12 жылдай бұрын көршілес үйлердің салынуынан жарықтан айырылған; сондықтан, жақсы талғам талаптары бойынша, оған жарық, ауа және кеңістік жетіспеді. Жергілікті қауымның жағдайын білетін адам осы құрбандыққа дайындықты аз деп есептемейді және қауымның ізгі ниетін толық мақұлдамайды. Әрине, бұл сома әлі жеткіліксіз және сырттан көмек келеді деп үміттенеміз, өйткені адамдар сырттан көмек сұралғанда ешқашан бейжай қараған емес. Ескі синагога бірнеше жылдан кейін бұзылды. Жаңа ғимарат өкілдікке лайық болуы керек еді. Қаржыландыру – шығын 15 200 рейн гильдеріне жетті – біршама күш салумен қамтамасыз етілді. 1866 жылдың 3 тамызында архитектор Генрих Крауш жобалаған жаңа синагоганың салтанатты ашылуы өтті. Онда 160 адам отыра алатын. Ол, басқа нәрселермен қатар, алты Тора орамасымен, Тораның әсем әшекейлерімен, күміс шамдандарымен, органмен және кітапханамен жабдықталған. Дұға кітаптары алты тұғырда сақталған. Сырттан ол үш қабатты, алты осьті, мұнарасыз ғимарат болды. Кристалл түнінде (9-10 қараша 1938 ж.) Мейзенхайм синагогасына көп зиян келтірілді. Барлық есіктер, терезелер және галереялардың көп бөлігі қиратылды, өрт қойылды, бірақ көрші ғимараттың бірі SA үйі екенін түсінгеннен кейін тез сөндірілді. Алайда, көптеген басқа синагогалар сияқты, бұл синагога да бұзылмады, бірақ 1940 жылы екі мұнараның жоғарғы қабаттары алынып тасталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ғимарат негізінен өнеркәсіптік жұмыстар үшін, бастапқы мақсатына қайшы, ал кейіннен муниципалды қойма ретінде пайдаланылды. 1951 жылдан бастап ол жеке астық, жем және тыңайтқыш сақтауға қолданылды. Жаңарту кезінде әйелдер галереясының қалдықтары алынып тасталды, терезелер қабырғаланып, ішкі қабаттар салынды. 1982 жылы ғимарат ескерткіш ретінде қорғауға алынды. 1985 жылы Мейзенхайм синагогасын қолдау және дамыту қауымдастығы құрылды, ол келесі жылы бұрынғы синагоганы сатып алып, оны қалпына келтірді. 1988 жылдың 9 қарашасында – Кристалл түнінен кейін 50 жыл өткен соң – бұрынғы синагога ғимараты "Кездесу үйі" (Haus der Begegnung) ретінде жұртшылыққа ашылды. Бұл жаңа атау еврей тіліндегі "синагога" сөзінің тура мағынасына сәйкес келеді: בית כנסת (beyt knesset, сөзбе-сөз "жиналыс үйі"). Жоғарғы қабатта бұрынғы синагоганың еске алу ретінде Израиль суретшісі Рут ван де Гарде Тихауэрдің шыны терезесі орнатылды. Терезенің жасалуына Кирн қаласынан келген Карл Хайнц Бруст техникалық көмек көрсетті. Терезенің мазмұны – Амида (תפילת העמידה; Tefilat HaAmidah "Тұрақты дұға") мәтініне негізделген, онда Израильдің он екі тайпасы Иерусалимге оралуы бейнеленген, сондай-ақ Шмоне Эсрех (שמנה עשרה; "Он сегіз") деп те аталатын: "Біздің бостандығымыз үшін үлкен шофарды үрлеңіз; жер аударылғандарымызды жинау үшін ту көтеріңіз және бізді жердің төрт бұрышынан біріктіріп, жерімізге әкеліңіз". 1997 жылдың 21 мамырындағы шешім бойынша синагога ғимараты Гаага конвенциясымен қорғалатын мәдени мүлік ретінде танылды. 1999 жылдан бері кіреберіс үстінде Бад-Кройцнах округінің Израильдегі серіктес қаласы Кирьят-Моцкин сыйлаған Иерусалимнің әк тасынан жасалған Дәуіт жұлдызы орнатылған. Мейзенхаймдегі бұрынғы синагоганың мекенжайы – Саарштрассе 3.

Яһудилер зираты

Майзенхаймдағы еврей зираты ең кеш 18 ғасырдың басында жоспарланған. Сақталған ең көне қабір тасы 1725 жылға дейін салынған. 1859 жылы зират "жаңа бөлігімен" кеңейтілді. Соңғы жерлеу 1938 жылы жасалды (Феликс Кауфман). Зираттың ауданы 4 167 м2. Зираттың "ескі" бөлігінде 105 қабірдің қабір тастары, ал "жаңа" бөлігінде тағы 125 қабірдің қабір тастары әлі тұр. "Жаңа бөлік" шығыс жағынан карьер тасынан жасалған қабырғамен шектеледі. Кіреберісте әсем темір қақпа орнатылған. Зират қаладан шығысқа қарай, Мейзенхайм мен Рехборн жолының шығысында, "Баувальд" деп аталатын орман ішінде орналасқан. Оған трассадан бұрылып шығатын шаруа жолымен шамамен 200 метрдей жүріп жетуге болады.

Көлік

1896 жылы Майзенхайм темір жол желісіне Lauterecken–Odernheim учаскесінің ашылуымен қосылды. Бұл учаске 1904 жылы Гланталбанға біріктірілді, ол сол жылы толыққандай ашылды. Майзенхайм темір жол станциясы жергілікті барлық өнеркәсіп үшін маңызды болды. Бірақ 1986 жылы Lauterecken Grumbach және Staudernheim арасындағы жолаушылар тасымалы тоқтатылды. Бүгінде станция Стаудренхайм мен Кусель арасындағы ойын-саяхаттық дрезина сапарларында ғана аялдама ретінде пайдаланылады. 420-шы Бундесстрассе Майзенхайм арқылы, көбінесе қала шетімен өтеді.

Денсаулық сақтау

Мейзенхаймдағы Гланталь клиникасының қарамағында екі аурухана бар. "Hinter der Hofstadt" үйі хирургия, ішкі медицина және амбулаторлық отбасылық медицинаға қажеттілікті қамтамасыз етеді. Гланталь клиникасы – жедел неврология, неврологиялық реабилитация, хирургия, травматология, ішкі медицина және сөйлеу қабілеті бұзылыстарын емдеу орталығы. Клиниканың іргесінде сөйлеу тілі патологиясы орталығы орналасқан.