Кіріспе

Бірінші ағылшын азаматтық соғысы кезіндегі шайқас. МИДЛЬВИЧТІҢ бірінші шайқасы 1643 жылдың 13 наурызында өтті, ол Бірінші ағылшын азаматтық соғысы барысында, сэр Уильям Бреретон басқаратын парламенттік күштер мен Англия королі Карл I-нің қолдаушылары, сэр Томас Астон басшылығымен, арасында болды.

Өмірбаян

1642 жылдың жазында патша мен парламент арасындағы соңғы айырылыс болды және екі тарап та әскер жинауға дайындық жасады. Жаз бойы корольдің комиссарлары мен парламенттік лейтенанттар «жаттығу жасаған отрядтарды» жинауға және әр округтегі қару-жарақ қоймаларын басып алуға тырысты. Честерден Ирландияға көтерілісті басу үшін әскерлерді жіберуге дайындық кезінде туған жағдайдың салдарынан, Чеширдегі парламент өкілі сэр Уильям Бреретон, жауынгерлерді әскери қызметке тартуға көшті. Ол өзін сэр Томас Астон мен Чеширдің барлық ақсүйектерінің қарсылығымен бетпе-бет келді және парламент үшін Честерді басып алуға тырысып, сәтсіз аяқтады. Осы кезде Астон графтықтағы корольдің ресми өкілі болды және корольға оның әскерінде қызмет етуге дайын адамдардың тізімін ұсына алды. Король осы әскерді Шрусбериде орналастыруға шешім қабылдады және 20 қыркүйекте 1642 жылы сол жерге келгенде лорд Килмориге, лорд Чолмондлейге және «Чеширдегі жылқыға жазылғандардың қалғанына» хат жазды. Чарльз Астонның Шрусбериге баруын қажетсіз етті, өйткені ол Честерге келді және 26 қыркүйекте парламенттің милициясы туралы жарлықты орындаған адамдардан қару-жарақ пен жылқыны тәркілеу туралы бұйрық шығарды. Бұл қару-жарақ Астонға жеткізілуі керек еді, ол үш атты әскер полкінің басында корольмен бірге Шрусбериге жол тартатын болды. Астон, әрине, Эджхилл шайқасымен аяқталған науқанда өзін лайықты ұстады, себебі 1643 жылдың қаңтарындағы принц Руперттің бұйрығында ол курассирлер полкінің полковнигі деп аталды, ал екі күннен кейін, 19 қаңтарда король Астонды Чешир мен Ланкаширге генерал-майор ретінде жіберіп жатқанын жариялады. Принц Руперт Астонның міндеттерін анықтап берді: ол полкін Шропширге алып барып, онда атты және жаяу әскер жинап, содан кейін Бреретон басқаратын парламенттік күштерден Чеширді қорғау керек еді. Ол сондай-ақ корольдің пайдалануы үшін қару-жарақ пен оқ-дәрілерді тартып алуға және «әскерлердің жиі жасайтын тәртіпсіздіктерді, тонауларды және зорлық-зомбылықтарды болдырмау үшін барлық қылмыскерлерге әскери заңдар мен әдет-ғұрыптарды қолдануға» тиіс еді. Ол бұл міндеттерді орындап, 15 наурызға дейін негізгі армияға қайта оралу керек еді, егер керісінше бұйрық алмаса. Астонның Чеширге аттануына дайындықтар корольдың Чеширді роялистердің бақылауында ұстауға ниеттенгенін көрсетеді. Астонның Оксфордтан Чеширге бара жатқан жолындағы аудандардың билігіне оның әскеріне тамақ пен жатақ берілгені туралы бұйрық берілді. Чеширдің комиссарларына да Астонға көмектесу үшін не істеу керектігі туралы нақты нұсқаулар берілді. Король оларға парламентарийлер Бунбери келісімін қабылдамай, Чеширге күш жібергендіктен, графтықты қорғау үшін Астонды және оның атты полкін жібергенін түсіндірді. Комиссарлар жаттығу жасаған отрядтарды жинап, әскерилерге ақы төлеу үшін ақша жинау жолын анықтау үшін тоқсандық сессияларды шақыру керек еді. Олар Астонға драгун полкін жинауға және «жаман ниеттілерден» қару-жарақ алып, оларды қаруландыруға көмектесуге тиіс еді. Сонымен қатар, приходтар оларға жылқы жеткізуі керек еді. Парламент те Чеширдің маңыздылығын түсінді және оның ісіне қолдау көрсету үшін Бреретонды жіберді. Географиялық тұрғыдан алғанда, Чешир Пеннин және Уэльс төбелері арасында орналасқан, сондықтан Чеширді бақылайтын адам солтүстік-оңтүстік дәлізін бақылайтын еді. Парламент үшін Чеширді бақылау корольдің солтүстік жақтастарын король мен Оксфордтағы әскерінен ажыратуды білдіретін еді. Бұл корольдің Честер порты арқылы ирланд әскерінен күштер әкелуіне де кедергі келтіретін еді. Астон Шропширге келгенде, уәделенген 600-дың орнына тек 60 драгун бар екенін анықтады. Билік оған тағы 200 драгун береміз деп уәде берді, сондықтан ол Чеширге аттану үшін екі күн күтуге шешім қабылдады. Осы уақыт ішінде ол шерифке көмектесу үшін Стаффордқа бұйрық алды (бәлкім, Парламент үшін көтерілген Мурландтарға қарсы). Алайда Астон өзінің басты мақсатын естен шығармады және Чешир комиссарларына 150 мушкетермен Нантвичті қорғауға және Бреретонның ілгерілеуі туралы хабарлауға бұйрық берді. Ешқайсысы да орындалмады және Астонға Бреретоннан бұрын Нантвичке келуге тым кеш болғанша хабарланбады.

Нантвичтегі шайқас

Осы арада Брейретон 27 қаңтар күні кешке өзінің ат жасағы мен үш драгун ротасымен Конглтонға келді. Конглтонға бұрынғы мэр Уильям Эдвардс тағы бір ат әскерімен қосылса да, оның бүкіл әскері шамамен 500 адамнан аспады. Дегенмен, оның міндеті – Чеширді жаулап алу емес, Парламентті қолдайтындарды ояту және ұйымдастыру болды. Ол өзімен бірге жаяу полктің құрамын, драктар (шамамен 7½ фут ұзындығындағы кішкентай зеңбіректер) және 700 мылтықтан тұратын қару-жарақ қорын, сондай-ақ тәжірибелі шотланд маманы, майор Джеймс Лотианды, жаңа сарбаздарды оқыту үшін алып келді. Ол бекіністер салуға және одан да көп сарбаз жинауға толық құқыққа ие болды және бүкіл істі ерікті төлемдер мен жергілікті роялистердің мүліктеріне салынатын салықтар есебінен қаржыландыруға тиіс болды. 28 қаңтарда ол Нантвичке жақындады, себебі ол қаланың «патша әскері мен Арей комиссарлары тонап, жойған қауіптің алдында тұрғанын жеңілдетуді» қалады, сонымен қатар ол округтік штаб-пәтері ретінде Честерге жалғыз балама болып табылды. Ол үлкен гарнизон мен штабты орналастыруға жеткілікті байлыққа және тұрғын үйлерге ие болды және Мидлендс пен Лондонға, Солтүстік Уэльске, Ланкаширге, Йоркширге және Шотландияға апаратын жолдардың торабының орталығы болды. Брейретон қаланы басып алу үшін Лотиан басқаратын 50 драгунды алдын ала жіберді, олар Астоннан бұрын жетті. Астонға Брейретоннің жетістіктері туралы Честер епископының ұлы Орландо Бриджмен хабарлаған болатын. Астон өзімен бірге жеке ат жасағын және полковник сэр Винсент Корбет басқаратын Шропшир драгундарының бірнеше ротасын алып келді, барлығы шамамен 500 адамды құрады. Оның әскері саны жағынан басым болғанына қарамастан, Астон қаланы басып алуға сәттілік таныта алмады және кешкі уақытта ол Аурухана көшесі бойымен шығысқа қарай шегінді. Тар жолда оның әскері Брейретоннің қалған күштерімен кездесіп, шатасу туды. Брейретонның драгундарынан тұратын рота аттан түсті, бірақ аттарды бақылауға ешкімді қалдырмады, олар далаға қашып кетті, ал роялистер оларды шабуылдап келе жатқан атты әскер деп қабылдады. Парламенттік жақтастардың бірі драктың біреуін оқтап жіберген кезде жағдай одан да нашарлады. Бұл ешкімге зиян келтірмеген сияқты, бірақ жалпы шатасудың ортасындағы жарылыс пен дауыс роялистерді соншалықты қорқытты, «олардың барлығы шашырап, толық жеңіліске ұшырады». 1645 жылы Астон қыркүйек немесе қазан айына дейін Джордж Горинг басқаратын Батыс аймағында қызмет етті, содан кейін ол үйіне қайтуға шешім қабылдады. Ол Чеширге бара жатқанда Киддерминстер мен Стоурбридж қалаларынан өтті. Қараша айының басында ол белгілі бір капитан Стоунс басқаратын парламенттік күштерге «Банкке маңында немесе жанында» (вероятно, Уолсолл маңында) тұтқындалды. Оның ілесінде 60-қа жуық роялистер болды, олар Астон полкінде соғысқан және үйлеріне қайтып келе жатқан Чеширлік сарбаздар болды. Одан кейін оны Стаффорд түрмесіне алып барып, тұтқындады. 1646 жылдың 24 наурызында Астон түрлі жараларынан, соның ішінде қашып құтылуға жасаған әрекеті кезінде алған бас жарақатынан қайтыс болды.