Навахо дәстүрлері: Денсаулықты жақсарту және үйлену рәсімдері

Кіріспе

Навахо рухани практикасы
Навахо әнінің рәсімдік кешені – навахоның белгілі бір салт-дәстүрді сақтайтын адамдары халықтың өміріндегі тепе-теңдік пен үйлесімділікті қалпына келтіру және сақтау үшін қолданатын рухани тәжірибе. Рәсімдік кешеннің бір бөлігі – Ырыс жолы, ал екінші бөлігі – Дұшпан жолы.

Кинаалда рәсімінің жалпы сипаттамасы

Навахо халқы қыздың алғашқы айызын қуаныш пен бақытқа толы кезең деп қарастырады. Бұл – әйел болудің бастауы. Осы рәсімді дұрыс орындау өте маңызды, себебі ол оның өміріне бағыт береді. Рәсімге отбасы мен қоғамның қатысуы да аса маңызды. Кинаалда рәсімінің мақсаты – әйелге айналып келе жатқан қыздың Навахо әйелінің әлеуметтік рөлдері мен талаптарын қабылдауға дайын болуын қамтамасыз ету, оның күш-қуаты мен төзімділігін ғана емес, сонымен қатар жомарттығы мен мейірімділігін де дамыту. Бұл рәсім бес қадамнан тұрады: Өзгермелі әйелге айналу, жүгіру, шаш жуу, денеге сурет салу және жүгері наны дайындау. Қыз жамылғыға немесе қой терісіне жатады, ал оның басшысы оның денесін массаж жасап, Өзгермелі әйелдің физикалық қасиеттеріне ғана емес, сонымен қатар психологиялық қасиеттеріне де ие болуы үшін оны қалыптастырады. Жүгірудің мақсаты – оның күшін, энергиясын және еңбекқорлығын арттыру, сондай-ақ өмір сүру ұзақтығын жақсарту. Ауыр жүгірулер сонымен қатар оны өмірдің қиындықтарына дайындауға арналған. Жалпы алғанда, "Дұшпан жолының негізгі мақсаты – сырттан келген адамның рухын басу: ақ адамның немесе еуропалық, азиялық немесе басқа үнді тайпасының мүшесі сияқты Навахо емес адамның рухын". Дұшпан жолы рәсімінің науқасқа емдеу жасауда сәтті болатынын анықтау үшін "қаралау" деп аталатын емдеу тәсілі қолданылады. Қаралау нәтижесінде науқас Жаратылыс өлтірушінің бейнесін іске асырады. Егер науқастың жағдайы қаралаудан кейін жақсарса, "Дұшпан жолы" рәсімі өткізіледі. "Дұшпан жолы" рәсімінде ән салу, құммен сурет салу, билеу және құдіретті мифтік кейіпкер – Жаратылыс өлтіруші қатысады. Рәсім бірнеше күнге созылады және шайқастың ойналуын қамтиды. Дұшпан жолымен байланысты Қыздар биі бар, оған үйлену жасына келген жас қыздар жас жігіттерді шақырады. Бұл, екі тұтқын қызды босату туралы Жаратылыс өлтіруші туралы мифтің бір бөлігінен туындайды.

The Navajo people see a young girl's first menstruation as a time of joy and happiness. It is also the start of becoming a woman. It is imperative that this ceremony be done correctly because it sets the tone for the rest of her life. It is also important that the ceremony involves family and community. The purpose of the Kinaaldá ceremony is to ensure that the child transitioning into womanhood will be prepared to take on the social roles and expectations of a Navajo woman, not only in strength and endurance, but also with generous and kind tendencies. This ceremony involves five steps: molding into Changing Woman, running, hair washing, painting, and the making of the corn cake. The child lies on a blanket or sheepskin while her sponsor massages her body, molding it so it can possess not only the physical qualities of Changing Woman, but the psychological qualities as well. The purpose of the runs is to make her more powerful, energetic, and diligent, and to help improve her lifespan. The arduous runs are also meant to prepare the initiate for the hardships of life. More generally, “the formal intention of the Enemy Way is to lay the ghost of an outsider: that of a white man or of some other non Navaho such as a European, and Asiatic, or a member of some other Indian tribe”. A form of treatment called blackening or the blackening rite is performed to determine if the Enemy Way ceremony will be successful in treating the patient. As a result of blackening, the patient embodies the Monster Slayer. The Enemy Way ceremony is carried out if the patient shows improvement after blackening. The Enemy Way ceremony involves song, sandpainting, dance, and the powerful mythical figure Monster Slayer. The ceremony lasts for several days and includes the enacting of a battle. Associated with the Enemy Way is a Girl's Dance, to which young men are invited by marriageable young women. This derives from an aspect of the Monster Slayer myth, in which two captive girls are liberated.