Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық мүсінші (1913–2003)
American sculptor (1913 2003)
Морис Аскалон (1913–2003) – Израиль суретші-дизайнері және мүсіншісі. Кейбір мәліметтер бойынша, ол қазіргі израильдік декоративтік өнер қозғалысының негізін қалаушысы саналады.
Maurice Ascalon (; 1913–2003) was an Israeli designer and sculptor. He was, by some accounts, considered the father of the modern Israeli decorative arts movement.
Өмірбаян
Моше Клейн (кейіннен Морис Аскалон) Мажарстанның шығысында (Фехергярмат қаласында) дүниеге келген. Ол ерте жасынан-ақ өнерге бейім болған, бірақ ол өскен шығыс венгр "щетлінде" бұл көзқарасқа қарсы болды. 15 жасында Клейн Брюссельдегі Корольдік Көркемсурет академиясында (Académie Royale des Beaux Arts) өнерді оқу үшін балалық үйін тастап кетті. Ол еврей ритуалдары мен дәстүрлерін жақсы түсінген, және бұл білімін кейіннен өнер туындыларына енгізді. 1934 жылы Брюссельде және кейін Миланда көркемдік білімін аяқтағаннан кейін Морис Аскалон Израиль жеріне (сол кезде Ұлыбританияның Палестинамандаты) көшіп келді. Сол жерде ол болашақ әйелі Зипора Картужинскаямен танысты, ол Польшада туған еврей, сол есімді танымал картограф және ғалымның немересі. (Зипора 1982 жылы қайтыс болды, өмірінің соңында өзі мүсінші болып, балалық шағындағы "щетль" өмірін бейнелейтін барельефтер жасады).
Moshe Klein (later Maurice Ascalon) was born in eastern Hungary (the town of Fehérgyarmat). From an early age, he was drawn to art, which was frowned upon in the eastern Hungarian "shtetl" in which he was raised. When he was 15 years old Klein left his boyhood home to study art at the Académie Royale des Beaux Arts in Brussels. He took with him an understanding of Jewish rituals and traditions which knowledge he later incorporated in his work. In 1934, after undertaking his formal artistic training in Brussels and later Milan, Maurice Ascalon immigrated to the land of Israel (then the British Mandate of Palestine). There he met his wife to be, Zipora Kartujinsky] a Polish born Jew, granddaughter to the distinguished cartographer and scientist of the same surname. (Zipora, who died in 1982, became a sculptor in her own right late in her life, creating bas reliefs depicting the shtetl life of her childhood).
Өнер мансабы
1939 жылы Морис Аскалон үш тұлғадан тұратын 4 метрлік (14 фут) соққымен жасалған мыс рельефті мүсінді – «Топырақ өңдеуші, Еңбекші және Ғалым» – жобалап, жасады. Бұл мүсін 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіндегі еврей Палестина павильонының фасадын безендірді. Аскалонға осы тарихи маңызды павильон үшін жұмыс жасау тапсырылды, ол әлемге қазіргі еврей мемлекетінің тұжырымын таныстырды. (Бұл еңбек қазір Чикагодағы Spertus Institute for Jewish Learning and Leadership жинағында сақталады.) 1930 жылдардың соңында Аскалон Израильдің сәндік өнер өндірісі компаниясы «Пал Белл»-ді құрды, ол танымал бронза және мыс менораларды, сондай-ақ яһуди және діни емес сәндік өнер мен функционалды бұйымдарды шығарды, олар әлемге көптеп экспортталды. Морис Аскалонның кейбір дизайндық шешімдері арт-деко стилінде, ал кейбіреулері дәстүрлі болды. Ол израильдік металл өңдеу өнеріне химиялық әдіспен жасалған жасыл патинаны (вердгрис) енгізді. 1948 жылғы Израильдің Тәуелсіздік соғысы кезінде ол израиль армиясы үшін оқ-дәрілерді жобалады және Израиль үкіметінің өтініші бойынша зауытын соғысқа қажетті оқ-дәрілерді өндіруге қайта жарақтандырды. 1956 жылы Морис Америка Құрама Штаттарына көшті. 1950-ші жылдардың соңынан 1960-шы жылдарға дейін Морис Нью-Йорк және Лос-Анджелесте тұрды. Ол шебер күмісші ретінде танылды, синагогтар үшін Тора тәждерін және басқа да яһуди діни өнерін жасады. Бір кезде ол Лос-Анджелестегі Иудаизм университетінде (қазіргі American Jewish University) мүсін жасаудан сабақ берді. 1970-ші жылдардың соңында Ascalon Studios Филадельфия аймағына көшірілді. Ол (Морис ұлы Дэвид Аскалон басшылығымен) құлшынып, қоғамдық кеңістіктерге арналған арнайы өнерді жобалауға және жасауға арналған көп қырлы өнер студиясы болды. 2003 жылдың ақпанында Морис Аскалон Мексиканың Куернавака қаласында 90 жылдық мерейтойын атап өтті, онда ол үлкен ұлы Адир Аскалонмен бірге тұрды (Адир сюрреалист суретші және мүсінші, ол танымал мексикалық суретші Дэвид Альфаро Сикейромен бірлесіп жұмыс істеді). 2003 жылдың тамызында Морис Аскалон Паркинсон ауруының асқынуларынан қайтыс болды. Морис Аскалонның тапсырыстарына Америка Құрама Штаттары, Мексика және Израильдегі құлшынып, қоғамдық орындарда орналасқан тұрақты инсталляциялар кіреді. Оның туындылары Нью-Йорктегі еврей мұражайында, Филадельфиядағы американдық еврей тарихы мұражайында, Чикагодағы еврей білімі мен көшбасшылығы Spertus институтында, Тель-Авивтегі Эрец Израиль мұражайында және Лос-Анджелестегі Иудаизм университеті сияқты мекемелерде көрсетілген және сақталады.
In 1939, Maurice Ascalon designed and created the enormous 14 feet (4 m) hammered repoussé copper relief sculpture of three figures, "The Tiller of the Soil, the Laborer and the Scholar", which adorned the façade of the Jewish Palestine Pavilion of the 1939 New York World's Fair. Ascalon was commissioned to create this work for the historically significant Pavilion which introduced the world to the concept of a modern Jewish state. (The work is now part of the collection of the Spertus Institute for Jewish Learning and Leadership in Chicago.) In the late 1930s, Ascalon founded an Israeli decorative arts manufacturing company, Pal Bell, which produced trademark bronze and brass menorahs and other Judaic and secular decorative art and functional items that were exported in large numbers worldwide. Maurice Ascalon's designs, some art deco, others more traditional, introduced the use of a chemically induced green patina (verdigris) to Israeli metalwork. During Israel's War for Independence in 1948, he designed munitions for the Israeli army and, at the request of the Israeli government, retrofitted his factory to produce munitions for the war effort. In 1956 Maurice immigrated to the United States. During the latter part of the 1950s through the 1960s, Maurice resided in New York and Los Angeles. He gained a reputation as a master silversmith, creating for synagogues Torah crowns and other objects of Jewish ceremonial art. For a time, he taught sculpture on the fine arts faculty of the University of Judaism (now the American Jewish University) in Los Angeles. In the late 1970s, Ascalon Studios, relocated to the Philadelphia area. It became (and still is today, under the direction of Maurice's son, David Ascalon) a multifaceted art studio dedicated to the design of and creation of site specific art for worship and public spaces. In February 2003, Maurice Ascalon celebrated his 90th birthday as a resident of Cuernavaca, Mexico, where he lived with his eldest son, Adir Ascalon (Adir was a surrealist painter and sculptor who collaborated with the noted Mexican muralist David Alfaro Siqueiros). In August 2003, Maurice Ascalon succumbed to complications related to Parkinson's disease. Maurice Ascalon's commissions include permanent installations at worship and public spaces throughout the United States, Mexico, and Israel. His works have been exhibited at and are among the collections of institutions including the Jewish Museum (New York), the Museum of American Jewish History in Philadelphia, Spertus Institute for Jewish Learning and Leadership in Chicago, the Eretz Israel Museum in Tel Aviv, and the University of Judaism in Los Angeles.