Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уолтер Альфред Таннер (1878 - 14 шілде 1958) – 1927-1938 жылдары Жаңа Зеландияның екінші киноцензурасының басшысы. Ол Англияның Нортгемптон қаласында, Крайстчерчтегі Хиткотт және Эйвон сайлау округтерінің парламент мүшесі Уильям Таннер мен Эмили Э. Брауетттің ұлы болып дүниеге келді. 1907 жылы Лора Матильда Мод Торклерге үйленді. Олардың бір ұлы мен бір қызы болды. 79 жасында Веллингтонда қайтыс болды. Таннер 1924 жылы бас цензор Уильям Джолиффтің кинофильмдер цензурасының көмекшісі болудан бұрын Кеден департаментінде баспаларды бүлікшіл мазмұны үшін цензуралаумен айналысты. 1927 жылы Джолифф қайтыс болғаннан кейін Таннер Жаңа Зеландияның екінші бас цензурасы болды және 1938 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Таннердің қызмет мерзімі киноға дыбыс енгізілу кезеңімен сәйкес келді. Ол: «Дыбыс пен түс қосылу арқасында өмірдің жандандырылған бейнелері көрсетілуі ересектер аудиториясына арналған фильмдерге ұсыным беретін сертификаттардың санын арттыруды қажет етті» деп жазды. Дыбыстың енгізілуімен бірге тыйым салынған фильмдердің саны да көбейген сияқты. 1930 жылы ұсынылған фильмдердің 3,9%-ы, яғни 102 фильмке тыйым салынды.
Walter Alfred Tanner (1878 – 14 July 1958) was New Zealand's second Chief Censor of Films from 1927 to 1938. He was born in Northampton, England, the son of William Tanner, Member of Parliament for the Heathcote and Avon electorates in Christchurch, and Emily E. Browett. He married Laura Matilda Maude Torckler in 1907. They had one son and one daughter. He died in Wellington aged 79. Tanner worked for the Customs Department censoring publications for seditious content before becoming Chief Censor William Jolliffe's assistant censor of cinematograph films in 1924. On Jolliffe's death in 1927, Tanner became New Zealand's second Chief Censor, a position he held until 1938. Tanner’s tenure straddled the introduction of sound to motion pictures. He wrote that “the more vivid presentations of life made possible by the addition of sound and colour has made it necessary to issue an increased number of certificates recommending films as more suitable for adult audiences.” The introduction of sound also appeared to increase the number of bans. In 1930, 102 films, 3.9% of those submitted, were banned.
Тыныш дәуір
Таннердің шешімдері екі дәуірде де әртүрлі пікір тудырды. Бейсөз фильмдер дәуіріндегі бір мысал – Жаңа Зеландияның "Те Кути жолы" (1927) көркем фильмі, ол 1869 жылы Маори басшысы Те Кути мен британдық күштер арасындағы Байлық шығанағындағы соғыстың қайта жаңғыртуы болды. Жаңа Зеландия режиссері Рудалл Хейвард оны 1927 жылғы 11 қарашада көрсетуді жоспарлаған. Фильмге маори халқының жағымсыз реакциясын болдырмау үшін үкімет маорилермен кеңесуге бел буып, Уакатанеден келген Рингату маориін премьера күні жеке көрсетілімге шақырды. Келесі күні Таннер фильмді екі титрде өзгеріс жасалғанша мақұлдаудан бас тартты: біреуі Те Кутидің "жалған ғажайыптарға жүгінуі" туралы, екіншісі Те Кутидің лейтенанты Пека Маклинды "азаптау шебері" және "ғажайыптардың сахналық режиссері" деп сипаттады. Фильмді қоршаған "көңіл көтеру даулы" жағдай фильмнің 1927 жылғы 17 қарашада Оклендтегі Странд театрындағы премьерасында залдың толуын қамтамасыз етті. 1928 жылы Таннер Хейвардқа жазған хатында осы оқиғаны "жай ғана түсініспеушілік" деп атады. Батыс Самоа 1914 жылдан бастап 1962 жылға дейін Ұлттар Лигасының сенімділік аймағы ретінде Жаңа Зеландияның басқаруында болды. Осылайша, Жаңа Зеландияның цензура заңдары Самоада көрсетілуге арналған фильмдерге де қолданылды. Жаңа Зеландия заңнамасында "цензураның пікірінше, қоғамдық тәртіп пен әдепке қайшы келетін немесе кез келген себеппен цензураның пікірінше, қоғамдық мүддеге зиян келтіретін" фильмдерге рұқсат берілмейтіні ескерілгендіктен, Таннердің, оның ойынша, Самоаға қатысты мәселелерді қарастыруға кең құқығы болды. Алайда, 1929 жылы ол киноны цензуралаудың Самоада "әрине Апиада, жергілікті отарлық жағдайды жақсы білетін адамдар тарапынан жүзеге асырылуы керек" деп жазды: "Самоадағы басты мәселелердің бірі – фильмдерді көрсету арқылы ақ адамды жергілікті тұрғындардың назарында түсіріп көрсетпеу, себебі ақ адамға деген құрметтің төмендеуі қауіпті. Бұл жердегі жергілікті тұрғындар саны ақ нәсілділерден әлдеқайда көп болғандықтан, қауіпсіздік үшін мұндай шаралар қажет. Тіпті танымал Рин Тин Тин иті туралы фильм де күмәнді болар еді, өйткені ол жиі күресіп, жаманды жеңіп шығады – ал жаман адам ақ нәсілді".
Tanner's decisions were not without controversy in either era. One example in the silent era concerned the New Zealand feature film The Te Kooti Trail (1927), a re enactment of the war fought in the Bay of Plenty between Māori Chief Te Kooti and British forces in 1869. New Zealand director Rudall Hayward intended to premier it on 11 November 1927. Conscious of the need to forestall adverse Māori reaction to the film, the government decided to consult Māori and asked Ringatu Māori from Whakatane to attend a private screening on the day intended for the premiere. The next day, Tanner refused to approve the film until changes were made to two intertitles, one that referred to Te Kooti "resorting to faked miracles", the other referring to Te Kooti’s lieutenant Peka McLean as "torture master" and "stage manager of miracles". The subsequent "storm of publicity" surrounding the film ensured it played to full houses when it premiered a few days later at the Strand Theatre in Auckland on 17 November 1927. Tanner wrote a conciliatory letter to Hayward in 1928 calling the whole affair "a case of pure misunderstanding". Western Samoa was governed by New Zealand under a League of Nations Trusteeship from 1914 until independence in 1962. As such, New Zealand censorship law also extended to films intended for exhibition in Samoa. Because New Zealand legislation provided that no film could be approved which "in the opinion of the censor, depicts any matter that is against public order and decency, or the exhibition of which for any other reason is, in the opinion of the censor, undesirable in the public interest", Tanner had broad discretion to consider matters that, in his view, were uniquely relevant to Samoa. He wrote in 1929 however, that film censoring in Samoa "should certainly be done at Apia" by those sensitive to local colonial conditions: "One of the principal concerns in Samoa is to see that the white man is not brought into contempt by the exhibition of films which would tend to lessen the respect of the natives for the white man, which is so essential. From the motives of safety this is necessary in a territory where the natives heavily outnumber the whites. Even a picture with the famous dog Rin Tin Tin would be questionable as the dog frequently fights and overcomes the villain — a white man".
Дыбыс дәуірі
Таннердің дыбыс дәуіріндегі ең даулы шешімі – 1930 жылғы 18 маусымда "кезеңнің соғысқа қарсы атмосферасына сай келмейтіні" үшін "Батыс майданындағы тыныштық" фильміне тыйым салу болды. Фильмнің қайта өңделген нұсқасы 1931 жылы Бақылау кеңесінен өтті. Таннер сондай-ақ "Көк періште" және Хеди Ламардың бесінші фильмі "Экстази" фильмдерін мақұлдаудан бас тартты. Ол "Кинг Конг" фильміне қысқартулар енгізуді талап етті. Британ империясының басқа доминиондарынан шыққан фильмдер американдық және шетелдік фильмдерге қарағанда жақсырақ бағаланды. 1932 жылы Таннер сол жылдың алғашқы тоғыз айында қараған 74 британдық квоталық фильмді тізімге енгізді. Олардың екеуі (шамамен 2,7%) қабылданбады, біреуі "әдепсіз эпизодтар" үшін, екіншісі – дөрекі тіл үшін. Жеті фильм дөрекі тілдік мазмұн үшін ("Құдай-ау" және "Құдайға шүкір") қысқартуды қажет етті, үш фильм – әдепсіз эпизодтар үшін, екі фильм – зорлық-зомбылық үшін. Таннердің орнын 1938 жылы оның көмекшісі В. А. фон Кейзенберг бас цензор ретінде басты.
Tanner's most controversial decision from the sound era remains his banning of All Quiet on the Western Front on 18 June 1930 for "being out of keeping with the unwarlike atmosphere" of the period. A recut version of the film was eventually passed by the Board of Review in 1931. Tanner also refused to approve The Blue Angel and Hedy Lamarr’s fifth film Ecstasy. He required cuts to King Kong. Films from other dominions of the British Empire appeared to fare slightly better than American and foreign films. In 1932 Tanner listed 74 British quota films examined in the first nine months of that year. Two had been rejected (a ban rate of 2.7%), one for "vulgar incidents", the other for bad language. Seven required cuts for bad language ("my God" and "by God"), three for vulgar incidents, and two for violence. Tanner was succeeded as Chief Censor by his assistant, W. A. von Keisenberg, in 1938.