Вэроя аралының тікұшақ алаңы

Кіріспе

Норвегиядағы Вэрёя аралындағы тікұшақ алаңы

Вэрёя тікұшақ алаңы (Værøy helikopterhavn;) – Норвегияның Нордланд округіндегі Вэрёя муниципалитетіндегі Вэрёя аралындағы Тоббисодденде орналасқан тікұшақ алаңы. Алаң Сорланд ауылының жанында орналасқан, ол муниципалитеттің орталығы болып табылады. Мемлекеттік «Avinor» компаниясы басқаратын алаңта бір тікұшақ алаңынан тұрады және 2014 жылы 9 420 жолаушыны қамтыды. «Lufttransport» компаниясы «AgustaWestland AW139» тікұшағын пайдалана отырып, жақын жердегі Бодо қаласына мемлекеттік міндеттемелер шарты бойынша қызмет көрсетеді. «Widerøe» компаниясы 1965 жылдан бастап Вэрёяға гидросамолетпен рейстер жасады; бес жылдан кейін алғашқы тікұшақ рейстері енгізілді. Әуежайды жоспарлау 1960 жылдардың соңында басталды, бірақ Вэрёя әуежайы 1986 жылға дейін ашылмады. 1990 жылдың 12 сәуірінде «Widerøe Flight 839» рейсінің апаты болды, нәтижесінде әуежай жабылды. Тікұшақ рейстері 1993 жылы басталды, ал Вэрёя тікұшақ алаңы бірнеше орналасқан жерлер қарастырылғаннан кейін 1997 жылы ашылды. Бастапқыда қызметтер «Helikopter Service» компаниясымен жүзеге асырылды, бірақ «Lufttransport» 2005 жылдан бері барлық тендерді жеңіп алды.

Су ұшақтары мен тікұшақтар

Værøya аралына алғаш рет 1948 жылы Норвегия Корольдік әуе күштеріне тиесілі Noorduyn Norseman ұшағы қонды. Værøyге қызмет көрсету 1965 жылы басталды, Widerøe компаниясы де Havilland Canada DHC 3 Otters және Norseman ұшақтарын пайдалана отырып, аралға теңіз ұшақтарымен қызмет көрсетуді бастады. Бұл бағыттар аптасына екі-үш рет чартерлік рейстер ретінде, Værøy және Røst муниципалитеттерінен алынған субсидиялармен іске асырылды. Værøyде әуе компаниясы ұшақтарын Sørlandsvågen шығанағында тұрақтататын және жолаушыларды құрлыққа және кері қайтаратын қайықпен тасыды. Рагнар Йохансеннің Cessna ұшағы Værøyге чартерлік рейстерді жиі орындады. Helikopter Service 1973 жылдан бастап аптасына үш рет Бодо әуежайынан Værøy және Røst аралдарына рейстер жасады, Røst Værøyден әлдеқайда алыс орналасқан. Тікұшақтар іздеу-құтқару жұмыстарына да жұмылдырылды; егер олардың қажеттілігі туындаса, Værøy және Røst аралдарына бағытталған рейстер тоқтатылды. 1972 жылы Лофотен және Вестерлендегі аймақтық әуежайлар ашылды, ал Værøy және Røst аралдарына қызмет көрсетуді Widerøe компаниясы 1973 жылдың 1 қыркүйегінде өз мойнына алды. Værøyде тікұшақтар Сорландтағы Ханна Баккен жеріне қонды. S 58T тікұшақтарының күтілуіне кететін жоғары шығындарға байланысты 1982 жылдың 1 қаңтарынан бастап он бір орындық Bell 212 тікұшақтары енгізілді. 1982 жылы екі аралға көрсетілген қызмет 7145 жолаушыны, үш тонна пошта мен жүк тасыды және 744 қону жасалды. Бұл қызметке 4 миллион NOK субсидия бөлінді.

Әуежай және апат

Værøy және Røst әуежайлары үшін ұсыныстар 1960 жылдардың соңында жасалды. Værøy-де үш орналасқан жер қарастырылды: Kvalnes, Røssnesvågen және Nordlandet. Норвегия метеорологиялық институты 1973 жылы Нордлантты ауа райы жағынан ең қолайлы жер деп қорытындылады, бірақ сынақ ұшулары мүлдем басқаша көрсетті. Жергілікті халық көбінесе тікұшақ қызметіне қанағаттанды, бірақ Røst тарапынан жасалған қысым әуежайды қабылдауға себеп болды. Құрылыс 1985 жылы басталды және Værøy және Røst әуежайлары 1986 жылдың 1 маусымында ашылды. Әуежай Værøy аралының солтүстік жағында, тегіс жерде орналасқан; ұшу-қону жолағының оңтүстігінде биік Teisthammeren тауы тұр. Асфальттан жасалған ұшу-қону жолағының ұзындығы... 1989 жылдың 19 қаңтарында Widerøe Twin Otter ұшағы Værøy әуежайына қонуға дайындалып келе жатқанда турбуленттік салдарынан басқарылмай қалды. Теңіз деңгейінен белгілі бір биіктікке көтерілгеннен кейін бақылау қайта орнатылды. Бұл оқиға әуежайдың уақытша жабылуына әкеп соқты. Widerøe рейсі 839 1990 жылдың 12 сәуірінде орын алды, сол кезде Twin Otter ұшағы ұшып шыққаннан кейін дереу теңізге құлап, борттағы бес адамның барлығы қаза тапты. Апаттың себебі – құрылыстың төзімділігінен асып кеткен күшті жел, нәтижесінде ұшақтың артқы рулі мен қанаттары жарылып, басқару мүмкін болмай қалды. Теңіздің бейбірсіз және күшті желдері әуежайдың тұрақты жұмысын қамтамасыз етуге кедерілді, ал ұшу алдында желдің жылдамдығы ... шамасына жететін.

Тікұшақ айлағы

Аэропорт апаттан кейін бірден жабылды. Әуежайды қайта ашу мүмкіндігі туралы жергілікті деңгейде талқылаулар өтті, бірақ 1992 жылдың 17 қаңтарында Көлік және коммуникациялар министрлігі аэропорттің толығымен жабылатынына шешім берді. Қазіргі таңда аэропорт ғимараты жеке тұрғын үй ретінде пайдаланылуда және кішкентай шоколад фабрикасы орналасқан. Азаматтық авиация басқармасы (кейіннен Avinor деп аталды) аралда жаңа аэропорт құрылысын жоспарлауды бастады. Алғашқы ұсыныстар Røssnesvågen және Kvalnes болды, сондай-ақ министрлік жылдам паром қызметін ұйымдастыруды қарастырды. Мемлекеттік қаржыландырылатын вертолет алаңы мен бағытын жоспарлау 1995 жылы үкіметтік есеп бойынша аймақтық авиация туралы мәліметтерден кейін қайта жаңғыртылды. Ұсынылған орындар: ескі бу кемесінің тұрағы, Квалнес, Торвваген және Тоббисодден. Соңғысы таңдалып алынды және 1996 жылы құрылыс жұмыстары басталды. Вертолет алаңы Азаматтық авиация басқармасымен толығымен қаржыландырылды және 1997 жылдың 15 ақпанында ресми түрде ашылды. 2002 жылғы 1 тамыздан үш жылға дейін жарамды тендерде CHC Helikopter Service 55,8 миллион NOK субсидиясының орнына тендерді жеңіп алды. 2005 жылғы 1 тамыздан бастап жарамды тендерді Lufttransport жеңіп алды, олар 56 миллион NOK ұсынысымен CHC-ден озып кетті. Lufttransport 2008 жылғы 1 тамыздан бастап үш жылға келісімшартты жаңартты, себебі тендерде жалғыз үміткер олар болды. Олар үш жылға 102 миллион NOK алды. Осы кезеңде жақсы навигациялық құралдар орнатылды, бұл тікұшақтардың жыл бойы күніне екі рет, тіпті қараңғы уақытта да қауіпсіздене жұмыс істеуіне мүмкіндік берді. Lufttransport 2011 жылғы 1 тамыздан бастап үш жылға арналған келесі келісімшарт бойынша жалғыз үміткер болды. Бұл кезеңге бөлінген субсидия 96 миллион NOK құрады. Værøy тек тікұшақтарға қызмет көрсететіндіктен, әуежайдың ұшу ақпарат қызметі (AFIS) жоқ. Бірыңғай Еуропалық Аспан АТМ зерттеу бағдарламасы аясында Avinor Værøy-де Bodø қаласынан басқарылатын қашықтықтан берілетін AFIS қызметін орнатты. Егер бағдарлама сәтті аяқталса, Норвегиядағы аймақтық аэропорттар қашықтықтан берілетін AFIS қызметтерін алуы мүмкін.

The airport was closed immediately after the accident. There was a local discussion of whether the airport should be reopened, but on 17 January 1992 the Ministry of Transport and Communications decided that the airport would be permanently closed. The airport facilities are now used as a private dwelling and house a small scale chocolate factory. The Civil Aviation Administration (later renamed Avinor) started planning a new airport on the island. Initial proposals were Røssnesvågen and Kvalnes, and the ministry also considered establishing a fast ferry service. Planning of a state financed heliport and route resumed in 1995, following a government report on regional aviation. Proposed locations were the old steamship quay, Kvalnes, Torvvågen and Tobbisodden. The latter was chosen and construction commenced in 1996; the heliport was entirely financed by the Civil Aviation Administration and was officially opened on 15 February 1997. In a 2002 tender, valid for three years from 1 August 2002, CHC Helikopter Service won the bid in exchange for subsidies of NOK 55.8 million. Lufttransport won the tender valid from 1 August 2005, winning ahead of CHC with a bid of NOK 56 million. Lufttransport renewed the contract for a new three years starting 1 August 2008, after they were the only bidder in the tender. They received NOK 102 million for three years. During this period better navigational aids were installed, allowing helicopters to operate during twice per day also during the dark period of the year. Lufttransport was the only bidder for the following contract, which lasts three years from 1 August 2011. The subsidies for this period are NOK 96 million. Because it only serves helicopters, Værøy does not have an aerodrome flight information service (AFIS). As part of the Single European Sky ATM Research program, Avinor installed a remote AFIS service at Værøy, which is controlled from Bodø. If successful, the program may result in regional airports in Norway receiving remote AFIS services.

Мекемелер

Værøy вертолет айлағы Тоббисодденде орналасқан, ол Værøy аралындағы Сёрланд ауылының жанындағы Квитварденнің ең шеткі нүктесі. Вертолет айлағы теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Оның 03–21 деп белгіленген бір тікұшақ алаңы бар, асфальт жабыны 56 x 32 метрді (184 фут x 103 фут) құрайды. Вертолет айлағы мемлекеттік «Авинор» компаниясына тиесілі және оның басқаруында.

Әуе компаниялары мен бағыттары

Værøy-ге қызмет көрсетуді Lufttransport компаниясы күніне екі рет Bodø қаласына 15 орындық AgustaWestland AW139 тікұшағымен жүзеге асырады. Авиакомпания бұл бағытты Көлік және коммуникация министрлігімен жасалған мемлекеттік міндеттеме шарты бойынша орындайды. 2014 жылы әуежай 9420 жолаушыны, 1252 ұшақ қозғалысын және 27 тонна жүк тасымалданды.