Кіріспе

1954 жылы жарық көрген Тове Янссонның «Мумин жазғы шатағы» (швед тілінде Farlig midsommar, немесе «Қауіпті жазғы күн») балалар кітабы – Тове Янссонның «Мумин» кітаптар сериясының бесінші кітабы, 1954 жылы жарық көрген. Романның негізгі тақырыбы – театр, ол кейде ашуға тірелетін, бірақ соңында құнды процесс ретінде бейнеленеді. Роман 1990 жылғы телесериалдың 28-30-шы эпизодтарының негізі болды. Роман сюжетінің бір бөлігі 2024 жылғы «Снуфкин: Мумин аңғарының әуені» видео ойынына шабыт берді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жақын жердегі жанартау Момин-өзенін су басу үшін үлкен толқын тудырады. Су тасқынынан құтылып жатқанда, Муминдер отбасы және олардың достары сумен ағып келе жатқан ғимаратты табады және онда қоныстануға бел буады. Олар бұл үйдің бос екенін ойлайды, бірақ ішінде басқа біреу тұрғанын біледі – ол Эмма, және бұл үй емес, театр екенін түсіндіреді. Муминдер өздері тапқан декорациялар, реквизиттер мен костюмдердің мағынасын түсіне бастайды. Театр жағаға тіреліп, Муминтролл мен Сноркмейден ағашта ұйықтауға шешім қабылдайды. Ертесіне олар оянғанда, театр қайтадан суға кетіп, олар жалғыз қалыпты. Осы уақытта Кішкентай Ми кемеден құлап түседі, және таныс Муминтроллдың батыл досы Снуфкин оны кездейсоқ құтқарады. Снуфкин "Тұруға тыйым" деген жазбаларды жыртып, газонды электрлі Хаттифаттерлермен толтырады және оны әкесі ретінде қабылдаған жиырма төрт кішкентай ағаш адамды босатады. Кездейсоқтықтар жалғасады: Муминтролл мен Сноркмейден Эмманың қайтыс болған күйеуінің қызы, Филлиджонкпен танысады, және үшеуі де Снуфкин жыртып тастаған белгілерді өртеп тұтқындалады. Темірқасықта Эмма Муминпапаға пьеса жазуға көмектеседі, ал отбасы оны қоюға шешім қабылдайды. Ағаш адамдар пьесаның хабарламасын тауып, Снуфкинды оларды театрға алып кетуге көндіреді. Филлиджонк, Муминтролл және Снорк қызын тұтқындаған Хемулен де пьесаның хабарламасын тауып, тұтқындарды күзетуді өзінің туысына тапсырып, өзі қойылымды көруге кетеді. Туысы олардың кінәсіз екеніне көз жеткізіп, оларды да қойылымға қатысуға жібереді. Барлығы қайта қосылып, сахнаға шығады, ал пьесаның өзі үлкен қуанышқа толы кешке айналады. Су тасқыны басылған соң, бәрі өз үйлеріне қайтады.