Кіріспе

Жаңадан бастаған, жаңа келген, нооб, ноуби, н00б немесе нюб – жаңадан бастаған немесе келген адамды, немесе кәсіп немесе қызметте тәжірибесі жоқ кісіні білдіретін сленгтік термин. Көбінесе бұл термин компьютерді жаңа ғана игере бастаған немесе жаңа пайдаланушыға қатысты қолданылады, әсіресе интернеттегі қызметтерде, мысалы, онлайн ойындарда немесе Linux қолдануда. Бұл терминнің шығу тегі нақты белгісіз. Алғашқы қолданылуы, болжам бойынша, ХХ ғасырдың соңында АҚШ Қарулі күштерінің сленгінде кездеседі, бірақ одан бұрынғы ұқсас сөздер де болған болуы мүмкін. Осы сөздің басқаша жазылу түрлеріне жаңадан келген және жаңадан бастаған кіреді, ал осымен байланысты нооб (көбінесе "n00b" деп жазылады) термині онлайн ойындарда жиі қолданылады.

Тарих

Терминнің этимологиясы белгісіз. Ол 1850-ші жылдардағы АҚШ және Австралия дереккөздерінде кездесетін "newie" сөзінен туындаған болуы мүмкін, ол белгілі бір орында немесе жағдайда жаңадан келгенді білдіреді. Басқа мүмкіндік – бұл термин британдық жеке мектептердегі жаргоннан алынған "жаңа бала" немесе "жаңа қан" сөздерінен шыққан болуы мүмкін, олар сол дәуірге тән және алғашқы семестріндегі оқушыға қолданылған. 1960 және 1970 жылдары "newbie" термині Вьетнам соғысындағы АҚШ әскерлері арасында бөлімшедегі жаңа адамды атау үшін шектеулі түрде қолданылды. "Newbee" терминінің тағы бір қолданылуы – Теннесси штатының Миллингтон қаласындағы Naval Air Technical Training Center-дегі A курсына түсуге дейін міндетті болып табылатын Базалық электр және электроника мектебінің студенттеріне ересек студенттер берген лақап атау. Бұл терминнің интернеттегі ең ерте пайда болуы Usenet newsgroup talk.bizarre тобында тіркелген болуы мүмкін. Терминнің 1981 жылға қарай онлайн қолданысқа енгені айтылады. Ауызша дәстүрден келгендіктен, терминнің әртүрлі жазылу нұсқалары бар. Баламалы жазылу түрлерінің ішінде "newby", "nubie" және "newbee" (мысалы, 1985 жылғы тамыздағы Los Angeles Times газетінде: "Бұл жаңадан келгендер туралы болды. Мен орфографияда жаңылысқан болуым мүмкін, бірақ 'newbies' – Blue Angels тобындағы жаңадан келгендер.") бар. 2009 жылы "noob" сөзі Global Language Monitor ұйымы таңдаған миллиондық ағылшын сөзінің үміткерлерінің бірі болды.

Басқа тілдердегі ұқсас терминдер

Корей тілінде бұл сөздің баламасы - чхобо немесе хасу, бұл "жоғары білікті" деген мағына беретін госу сөзінің қарама-қарсысы. Қытай тілінде cainiao Гонконгтан немесе Тайвань әскерінен пайда болған. Бұл сөз қытай тілдес қауымдастықта қолданылатын интернет сленгіне айналды.