Джон "Шорти" Пауэрс: NASA-ның дауысы және "Mercury" жобасының ардагері

Кіріспе

NASA-ның қоғамдық істер жөніндегі қызметкері (1922–1979)

Джон Энтони Пауэрс (22 тамыз 1922 – 31 желтоқсан 1979), Шорти Пауэрс есімімен көбірек танымал, 1959 жылдан 1963 жылға дейін «Меркурий» жобасы кезінде NASA-ның қоғамдық істер жөніндегі американдық қызметкері болды. АҚШ Әуе күштерінің подполковнигі және соғыс ардагері болған ол «астронавттардың дауысы», «Меркурий басқару орталығының дауысы» және «сегізінші астронавт» деп аталды. Оның 1,68 метр (5 фут 6 дюйм) бойы болғандықтан, «Shorty» деген лақап аты берілді. 1960 жылдардың ортасында ол «Олдсмобиль» телеарнасының жарнамалық өкілі болды.

Өмірбаян

Пауэрс 1922 жылғы 22 тамызда Огайо штатының Толедо қаласында Уэльстен көшіп келген ата-анасының отбасында дүниеге келді. Пауэрстің әкесінің тегі Пауэр болған, алайда иммиграциялық құжаттарға қол қойғанда тегі Пауэрс болып өзгертілді. Пауэрс нәресте кезінде отбасымен бірге Иллинойс штатының Дауннерс-Гроув қаласына көшіп келді, онда ол 1941 жылы бітірген Дауннерс-Гроув Солтүстік орта мектебінде жанкүйерлер тобының жетекшісі болды. Мектепті бітіргеннен кейін 1942 жылы АҚШ Әскери Әуе күштеріне қабылданып, 349-шы әскер тасымалдау тобының C-46 және C-47 ұшқышы болды. Ол толыққанды жүктелген әскерлік планерлерді тікұшақпен көтеру әдістемесін үйренуге ерікті білдірген алты ұшқыштан бірі болды және Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында Германиядағы генерал Джордж Паттонның әскерлеріне жанармай тасымалдады. 1961 жылғы 12 сәуірде таңертең, Вашингтондағы UPI жаңалықтар агенттігінің редакторы Джон Г. Уорнер, Вирджиния штатының Хэмптон қаласындағы Лэнгли зерттеу орталығында Пауэрсті оятып, кеңістікке алғашқы рет ұшқан совет космонавты Юрий Гагариннің ұшуына қатысты пікір білдіруін сұрады. Пауэрс «Біз бұл жерде ұйықтап жатырмыз» деп жауап берді, бұл жаңалықтарда кеңінен таралды. Ол Меркурий бағдарламасының алты ұшуында миссия комментаторы болды, «A OK» терминін американдық тілге енгізіп, миссиялар жоспарланғандай өтіп жатқанын білдірді. Астронавт Алан Шепард алғаш рет Freedom 7 ұшуында осы сөзді қолданғанын айтты, бірақ кейінірек бұл ақиқат емес екені анықталды. 1979 жылы Том Вольф өзінің «The Right Stuff» кітабында Пауэрстің осы сөзді «NASA инженерлерінен радио байланыс сынақтары кезінде алғанын, себебі «A» әрпінің дыбысы «O» әрпінен гөрі кедергілерді жақсы жеңеді» деп жазды. Пауэрс көпшіліктің назарына ұнады, тіпті ұлттық телеарнада тікелей эфирде көріну үшін баспасөз мәслихатын жоспарлап, кейде фактілерді бұрмалаған деп айыпталды. Мысалы, Гас Гриссомның ұшуынан бір күн бұрын журналистерге ол астронавттың сол күні балық аулап, ауланған балығын пісіріп жегенін айтты, бұл оның ұшу алдындағы диетасын бұзуға әкелген болар еді. 1 қыркүйекте оның орнына Пол Хейни келді, ал Пауэрс көп ұзамай отставкаға шықты.

Powers was born August 22, 1922, to Welsh immigrant parents in Toledo, Ohio. Powers father's last name was actually Power, however, upon signing the immigration documents, Power became Powers. When Powers was an infant his family moved to Downers Grove, Illinois, where he was a cheerleader at Downers Grove North High School, from which he graduated in 1941. After graduation, he enlisted in the U. S. Army Air Corps in 1942 and became a C 46 and C 47 pilot with the 349th Troop Carrier Group. He was one of six pilots who volunteered to learn the technique of snatching fully loaded troop gliders off the ground, and spent the end of World War II ferrying gasoline in cargo planes to Gen. George Patton's command in Germany. Very early on April 12, 1961, John G. Warner, a UPI rewrite man in Washington, D. C., roused Powers from sleep at Langley Research Center in Hampton, Virginia seeking comment on the flight of Soviet cosmonaut Yuri Gagarin, the first person in space. Powers replied, in part, "We're all asleep down here," which made headlines. He served as mission commentator for the six crewed Mercury flights, introducing "A OK" into the American vocabulary to signify procedures during the missions had proceeded as planned. He claimed astronaut Alan Shepard first used the expression during his Freedom 7 flight, but communication transcripts later showed he had not. In his 1979 book The Right Stuff, Tom Wolfe wrote that Powers had borrowed it "from NASA engineers who used it during radio transmission tests because the sharper sound of A cut through the static better than O". Powers enjoyed the limelight, and was accused of scheduling news conferences so he could appear live on national television and occasionally twisting the facts. For example, he told reporters the day before Gus Grissom's flight that the astronaut had gone fishing that day and had cooked and eaten his catch, which would have violated his pre flight diet. He was succeeded by Paul Haney on September 1, and Powers soon resigned.

Кейінгі жылдар

Пауэрс 1964 жылы Әуе күштерінен зейнеткерлікке шығып, Хьюстонда жарнамалық фирма ашты. Ол Техас штатының Клир-Лейк қаласындағы KMSC FM радиостанциясының (шақыру таңбалары Manned Spacecraft Center дегенді білдіреді) бір бөлігіне ие болды, онда ол «Gemini» және «Apollo» ғарыш сапарларын тікелей эфирде жариялады, бұл хабарламалар елдің барлық радиостанцияларына таратылды. Сонымен қатар, ол 1965 жылғы Oldsmobile Delta 88 (оның «Super Rocket V 8» қозғалтқышын жарнамалап), Carrier кондиционерлері, Triptone тебірікке қарсы таблеткалары және Tareyton темекілері (астронавттардың оттегі жүйесінде қолданылатын белсенді көмір сүзгісін пайдаланатынын мәлімдеген) сияқты өнімдердің таныстырушысы болды. Пауэрс ғарыш бағдарламасы туралы көптеген лекциялар оқыды және 1966 жылдың 20 сәуірінде Clear Lake Theatre Time Capsule-ның салтанатты ашылуында төрағалық етті. 1967 жылы Field Enterprises компаниясы арқылы жалпыұлттық деңгейде таратылған «Space Talk» газет бағанын жазды, онда оқырмандардың сұрақтарына жауап берді. Пауэрс үш рет үйленді және үш баланың әкесі болды. 1965 жылдың 7 тамызында Индианаполис Ньюс газетінің әйелдер бөлімінің редакторы Сара Кей МакШерриге үйленді. Пауэрс 1978 жылы Аризона штатының Финикс қаласына көшіп, 1979 жылдың 31 желтоқсанында 57 жасында созылмалы алкоголизмге байланысты асқазан-ішек қан кетуінен сол жерде, үйінде қайтыс болды.

Кино және теледидар

Пауэрс 1963 жылы CBS телеарнасының "Деннис - қауіп" комедиялық сериалының "Жас ғарышкер" атты эпизодында өз ролінде пайда болды, басты рөлді Джей Норт ойнады. Ол 1966 жылғы Джерри Льюис түсірген "Way Way Out" ғарыш комедиясының повествовательі болды. 1988 жылғы культ фильмі "Миракел Майл" ("Miracle Mile") фильмінде актер Курт Фуллер оны еске алады, онда советтік соғыс бас құралдары Лос-Анджелес үстінен пайда болған кезде, есірткіге тәуелді, үрейленген кейіпкер "Мені тыныштандыр, Шорти Пауэрс!" деп айғайлайды. Ол 2019 жылғы "Барлық адамзат үшін" телесериалының бірінші маусымының үшінші эпизодында пайда болады. Дэнни Стронг актерлік ойнаған "Дұрыс нәрсе" ("The Right Stuff") Дисней+ сериалы (2020) Том Вольфтың 1979 жылғы осы аттас кітабына негізделген.