Кіріспе

Британдық саясаткер Арчибальд Ноэль Скелтон (1 шілде 1880 – 22 қараша 1935) – шотландтық унионист саясаткер, журналист және интеллектуал.

Ерте өмір

Сэр Джон Скелтонның ұлы, Скелтон 1880 жылдың 1 шілдесінде Эдинбургтегі Брейд Эрмитажында дүниеге келді. Ол Гленэльмонд колледжінде, Эдинбург университетінде және Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде білім алды, онда тарих бойынша стипендия жеңіп алды. 1902 жылы ол Заманауи тарих мектебінің екінші класына қабылданды, ал 1906 жылы Шотландия адвокатурасына қабылданды және адвокаттар факультетіне қосылды. Скелтон заңгер ретінде беделді болды, бірақ ол көбінесе ажырасу және даулы өсиеттермен айналысты. 1920 жылы ол Пошта басқармасының кіші кеңесшісі, ал 1921 жылы Ішкі кірістер басқармасының кеңесшісі болып тағайындалды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Скелтон Шотландия атты әскерінің құрамында лейтенант, капитан, соңынан майор болып Галлиполиде, Салоникада және Францияда қызмет етті, соғыстың соңғы апталарында ауыр жарақат алды.

Саяси мансап

Скелтон 1910 жылғы екінші жалпы сайлауда алғаш рет Парламентке үміткер болды, бірақ ол Шығыс Пертшир округіндегі либерал қарсыласына жеңіліп қалды. Жеңіліске ұшырағанына қарамастан, Скелтон саясатта белсенді болып қалып, Шотландиядағы консерваторлар платформаларынан жиі сөз сөйледі. Ол Ирландияның дербестігіне қарсы болды, бірақ жер реформасы, еңбек қатынастары және референдумды қолдану сияқты мәселелерде көрегендік танытты. Ұлы соғыс аяқталған соң Скелтон қанағат тұтып, Шығыс Пертширдегі коалициялық үміткердің қарсылығызсыз сайлануына жол берді. Дегенмен, ол 1922 жылы жаңа Перт округінен Парламент депутаты болып сайланды, бірақ бір жыл өткен соң бұл округті либералға жоғалтты.

Құрылысшыл консерватизм

Скелтон талантты журналист болды және «The Spectator» журналына жиі жазды, оның ішінде 1923 жылы «Конструктивті консерватизм» тақырыбында төрт мақала жариялады. Осы оқуға қызықты мақалаларда оның саяси философиясы баяндалды – ең бастысы, меншік иелену демократиясын құру, жерді шағын шаруашылықтарға бөлу, өндірістік қатынастарды жақсарту үшін серіктестік және акциялар беру, сондай-ақ, Халықтар палатасы мен Лордтар палатасы арасындағы дауларды шешу үшін референдумдарды пайдалану. Бұған қоса, унионистерді зейнетақы және тұрғын үй сияқты социалистік мәселелерде лейбористермен бәсекелесуге шақырды. «Spectator» журналындағы төрт мақала 1924 жылы памфлет ретінде қайта басылды, ол, әсіресе, жас тори депутаттары арасында ұзаққа созылған әсер етті. Оксфорд университетінің тарихшысы Бен Джексон Скелтонның көзқарастарына Хилар Беллоктың, әсіресе «Қызметші мемлекет» кітабында жазылған ойларының әсер еткенін болжайды.

ЖҚАБ

Скелтон 1924 жылы және 1929 жылы Перттен қайта сайланды. Ол Энтони Иден, Гарольд Макмиллан, Роберт Бутби, Джон Бьючан және Оливер Стэнли сияқты ағылшын консервативті депутаттарымен тез арада дос болып, циник ескі депутаттар YMCA деп атаған парламенттік топтың интеллектуалдық жетекшісіне айналды. Бұл топ премьер-министр Стэнли Болдуиннің Консервативтік партиядағы реакциялық күштердің ықпалына тойтарыс беріп, прогрессивті заңдарды қабылдауын қамтамасыз ету үшін күш-жігер жұмсады. Болдуин оларға қолдау көрсетті, және осы YMCA-мен болған әңгімелер Болдуиннің Ұлыбританиядағы еңбек қатынастарына зиян келтіретін даулы Саяси алым туралы заң жобасын қолдауына тосқауыл қойды. Скелтон сонымен қатар The Spectator, Quarterly Review және English Review журналдары үшін бірнеше мақала жазды.

Шотландиялық кеңсе

Скелтон 1931 жылы Шотландия университеттері сайлау округіне ауысты және қарсылықсыз сайланды. Сол жылы ол денсаулық сақтау, тұрғын үй және білім беру салаларына жауапты Шотландия мемлекеттік хатшысының парламенттік орынбасары болып тағайындалды. 1935 жылға қарай Скелтон қатерлі ісікке шалдығып, бірнеше апта емханада болғаннан кейін 1935 жылдың 22 қарашасында Эдинбургте 55 жасында қайтыс болды. Шотландия университеттері сайлау округі бойынша сайлау үш күннен кейін жарияланды және Скелтон қайтыс болғаннан кейін қайта сайланды. Скелтонның денесі кремацияланды, күлі Дина зиратындағы қарындасының қабірімен бірге жерленді. Лох-Левеннің жанындағы Кинросс қаласындағы ескі шіркеу қорымында оған арналған жеке ескерткіш орнатылған.

Ықпал

Скелтон бір кезде консерваторлар партиясының болашақ көшбасшысы және, әрине, үкіметтің жоғары лауазымды министрі деп есептелген. Оны көпшілік тез ұмытқанмен, Харольд Макмиллан өзінің естеліктерінде Скелтонның «саясат пен саяси ой-өріске тигізген ықпалы жыл санап артқан» деп жазған. Оның меншік иелігін қазіргі консерватизмнің басты құндылығы деп қарауы ерекше қызығушылық тудырды, ал Энтони Иден 1946 жылы Консерваторлар партиясының конференциясында Скелтонның «меншік иеленетін демократия» деген сөзін саяси ұран ретінде қайта қолданды. Кейін Макмиллан осы ұранды 1950 жылдардағы тұрғын үй құрылысының өркендеуіне негіз ретінде пайдаланды. Макмилланнан кейін премьер-министр болған сэр Алек Дуглас Хоум өзінің саяси мансабының бастапқы кезеңін Скелтонға қарыздар еді, ол 1931 жылдан 1935 жылға дейін оның жеке хатшысы (PPS) қызметін атқарған.