Кіріспе

Американдық баскетболшы және телеарналық жүргізуші

Родни Кларк "Hot Rod" Хандли (26 қазан 1934 – 27 наурыз 2015) – американдық кәсіби баскетболшы және телеарналық жүргізуші. Хандли 1957 жылғы НБА драфтында Цинциннати Роялз клубы Батыс Вирджиния университетінен оны 1-ші нөмірмен таңдады. 2003 жылы Хандли Наисмит мемориалдық баскетбол даңқы залынан Курт Гоуди атындағы медиа сыйлығын алды. Хандлидің өмірі баскетболға толы болды. Ойынға деген махаббаты мен қабілеті оны мектепте және әсіресе колледж кезеңінде жемісті жетістіктерге жеткізді. Батыс Вирджиния университетінде Хандли "Олд Филд Хаус" стадионында көп көрерменнің алдында өнер көрсетті. Оның допты жүргізудегі әрекеттері мен алаңдағы қауіпті маневрлері оған "Жылы таяқ" деген танымал лақап атын сыйлады. Кейіннен ол Юта Джазз командасының тілшісі болды.

Ерте өмір

Хандлиді Чарльстондағы (Батыс Вирджиния) бірнеше отбасы тәрбиеледі. Орта мектепте Хандли жалғыз өмір сүрді. Батыс Вирджиния штатының Чарльстон қаласында туған Хандли жас кезінде осы ойынға ерекше қабілетін көрсетті. Батыс Вирджиниядағы Чарльстон орта мектебінде ол әр ойында орташа есеппен 30 ұпай жинап, үш жылдың ішінде штаттың төрт жылдық ұпай жинау рекордын жаңартты. Оған көптеген университеттер стипендия ұсынды.

Колледж мансабы

Хандли 1954 жылдан 1957 жылға дейін Батыс Вирджиния университеті үшін ойнады. «Таушылар» (Mountaineers) 1955 жылдан 1957 жылға дейін алғаш рет NCAA турниріне қатысып, барлығы үш рет өнер көрсетті. Оның үшінші курсында Хандли әр ойында орташа есеппен 26,6 ұпай және 13,1 допты қайтару (ребонд) көрсеткен. Ол алты рет бір ойында 40 ұпайдан асып түсті, нәтижесінде «Таушылар» тоғыз ойында 100 ұпайдан көп жинады. 1955 жылы «Таушылар» елде 20-орынды, ал 1956 жылы 4-орынды иеленді. Хандли университет құрамасы арасында Фурманға қарсы өткен ойында 54 ұпай жинап, мектеп рекордын, ал Огайоға қарсы жастар құрамасында 62 ұпай жинап, жастар құрамасының рекордын сақтап тұр.

Екінші сынып оқушысы

1955 жылы екінші курс студенті болған Хандли 30 ойында орта есеппен 23,7 ұпай жинап, 8,1 ребондқа ие болды, оның 27-сі бастапқы құрамда ойнады. Хандли Уэйк Форестқа қарсы 24 ұпай, ал Алабамаға қарсы 30 ұпай жинады. Екі ойын өткен соң, ол тағы да Уэйк Форестқа қарсы 47 ұпай салды. Содан кейін Корнеллға қарсы 24 ұпай, ал Нью-Йорк университетіне қарсы 38 ұпай жинады. Екі ойыннан соң ол 35 ұпай жинап, 10 ребондқа қол жеткізді. Үш ойыннан соң ВМИ-ге қарсы 30 ұпай салды. Вирджиния Техникумына қарсы 17 ұпай, ал «Бэкярд Браул» ойынында Питтсбургке қарсы 11 ребондпен 25 ұпай жинады. Дьюкке қарсы өткен ойында жеңіліске ұшырап, 35 ұпай жинады, Пенсильвания штатына қарсы 21, Вашингтон мен Лиге қарсы 28, Уильям мен Мэриге қарсы 23, ал Питтке қарсы 13 ребондпен 35 ұпай салды. Ол бұл бес ойынды Джордж Вашингтонға қарсы 39 ұпай және 10 ребондпен жалғастырды, содан кейін Рутгерске қарсы 25 ұпай және 7 ребонд жинады. VMI-ге қарсы 27 ұпай және 9 ребонд, Вашингтон мен Лиге қарсы 27 ұпай және 12 ребонд, содан кейін Джордж Вашингтонға қарсы 30 ұпай және 12 ребонд жинады. Оңтүстік конференциясының турнирінде Хандли Джордж Вашингтонға қарсы өткен ойынның соңғы секундтарында екі айып тастаумен турнирдің ұпай жинау рекордын жаңару мүмкіндігіне ие болды, ал таулылар бұл ойынды жеңіп алған еді. Алайда, Хандли ілгекпен және арқасынан лақтырған екі доп та ауаға кетіп қалды.

Жас маусым

1956 жылы үшінші курс студенті Хандли карьерасындағы ең жоғары көрсеткішін – ойын басына 26,6 ұпай және 13,1 допты қайтаруды (ребоунд) көрсетті. Хандлидің маусымның алғашқы алты ойынында тиісінше 34, 20, 27, 40, 20 және 21 ұпай жинады. Содан кейін ол Колумбия және Вашингтон мен Ли командаларына қарсы 23 және 29 ұпайдан енгізді. Виллановаға қарсы 17 ұпай және 9 допты қайтару, Ла Сальға қарсы 25 ұпай және 10 допты қайтару, ал ВМИ-ге қарсы 24 ұпай, 26 допты қайтару және 9 нәтижелі паспен (ассист) карьералық ең жақсы ойынын өткізді. Ол Карнеги Тех институтына қарсы 28 ұпай, Пенсильвания штатына қарсы 29 ұпай, 5 допты қайтару және 4 нәтижелі пас жинады. Бэкярд Браулда Питтсбургке қарсы 29 ұпай, Фурманға қарсы 35 ұпай және 6 допты қайтару, ВМИ-ге қарсы 28 ұпай, ал Ричмондқа қарсы 25 ұпай және 24 допты қайтару көрсетті. Ол Пенсильвания штатына қарсы 25 ұпай, Вирджиния Тех институтына қарсы 28 ұпай, 13 допты қайтару және 7 нәтижелі пас жинады. Уильям мен Мэриге қарсы 38 ұпай, Сент-Джонға қарсы 40 ұпай және 13 допты қайтару, Уильям мен Мэриге қарсы 31 ұпай және 13 допты қайтару, содан кейін Питтке қарсы 40 ұпай және 7 допты қайтару көрсетті. Ол Фурманға қарсы 42 ұпай және 9 допты қайтару, содан кейін Ричмондқа қарсы 26 ұпай жинады.

Ағалар мезгілі

1957 жылы соңғы колледж маусымында Хандли ойынға орташа есеппен 23,1 ұпай және 10,5 ребоунд жинады. Ол өзінің аға маусымын бірінші ойында 23 ұпай және 9 ребоундпен, екінші ойында 25 ұпай және 13 ребоундпен, ал маусымның үшінші ойында 28 ұпай және 12 ребоундпен бастады. Пенсильвания штатына қарсы келесі кездесуде Хандли 17 ұпай жинап, 16 ребоундқа қол жеткізді. Одан кейін «Дьюк Блю Девилз» командасына қарсы 83–82 есебімен өткен ойында 25 ұпай жинап, 10 ребоундқа қол жеткізді. Содан кейін ол екі ойын қатарында 24 ұпай жинады, біріншісінде 9 ребоунд, екіншісінде 12 ребоундқа қол жеткізді. 5 қаңтарда Фурманға қарсы өткен ойында Хандли 54 ұпай жинап, 18 ребоундқа қол жеткізді, бұл мектеп тарихындағы бір ойындағы ең көп ұпай рекорды. Ол бұл ойынды 32 ұпаймен, содан кейін келесі ойынды 34 ұпаймен және Виллановаға қарсы 15 ребоундпен жалғастырды. Содан кейін үш ойында 21 ұпай, 19 ұпай, содан кейін 18 ұпай жинады. Одан кейін Сент-Джонға қарсы 30 ұпай және 13 ребоунд, содан кейін ВМИ-ге қарсы 34 ұпай және 10 ребоунд жинады. Содан кейін ол бес ойынды 32 ұпай, 28 ұпай, 23 ұпай, 39 ұпай және 27 ұпай, 20 ребоундпен өткізді.

Мұра

Хандли NCAA тарихында мансабында 2000-нан астам ұпай жинаған төртінші ойыншы болды, және ол мұны үш жылдың ішінде жасады, себебі сол кезде бірінші курс студенттері университет баскетболында ойнауға құқылы емес еді. Ол үш маусым бойы әр ойында орташа есеппен 24,5 ұпай және 10,6 допты қайтаруды (ребоунд) жинады және колледж карьерасын 2180 ұпаймен аяқтады. Ол екі рет бірінші команданың құрамасына іліккен және қазіргі таңда сегіз мектептік рекордты ұстап тұр. Ол НБА драфтында бірінші таңдаумен шақырылған екі «Таушының» (Mountaineers) бірі, ал 1952 жылғы НБА драфтында Марк Уоркман бұрынғыдан бес жыл бұрын Милуоки Хоукс командасына бірінші болып таңдалған. Бірде Батыс Вирджинияға қайырымдылық ойынына WVU Coliseum-ға келгенде, ол WVU-дан кеткеннен кейін 10 жылдан астам уақыттан соң салынған аренаны көріп, Баскетбол залының мүшесі және WVU-дың түлегі Джерри Уэстке: «Мен осы ғимаратты салдым» деді. Уэст оған: «Иә, бірақ мен оны төледім» деп жауап берді. Хандли мектеп тарихында алаңдағы әрекеттерімен де есте қалды. Ол допты арқасынан айналдырып, саусағында айналдырып, қолымен домалатып, тіпті арқасынан айналып өтуімен танымал болды. Ол сондай-ақ бос лақтыру жолағынан жиі шабуылдайтын және командаласы допты лақтырғанда сыртқы жаққа ілініп тұратын. 2016 жылдың 20 ақпанында оның қола мүсіні WVU Coliseum-ның көк қақпасының сыртында ашылды, ол Уэсттің мүсініне қосылды.

Кәсіби мансап

1957 жылы «Цинциннати Роялз» командасы Хандлиді НБА драфтында бірінші болып таңдады, бірақ оның құқықтарын дереу «Миннеаполис Лейкерс» клубына сатты. Хандли мен «Батыс Вирджиния» университетін бітірген Марк Уоркман (1957 жылғы НБА драфты) – бір мектептен шыққан жалғыз бірінші нөмірлі таңдаулар. Хандли 1957 жылдан 1963 жылға дейін «Лейкерс» сапында Миннеаполис және Лос-Анджелес қалаларында ойнады, әр ойынға орташа есеппен 8,4 ұпай жинап, 1400-ден астам нәтижелі пас берді. Ол екі «All-Star» ойынына қатысты. Оның ең сәтті маусымы 1959–60 жылдары болды, онда ол әр ойынға орташа есеппен 12,8 ұпай, 5,3 доптарды жеңіп алу және 4,6 нәтижелі пас берді. 1960 жылдың 1 ақпанында Хандли 17 ұпай, 10 допты жеңіп алу және 10 нәтижелі паспен «трипл-дабл» жасады, ол оның дәуірінде ерекше көзге түсетін көрсеткіш. 28 ақпанда «Филадельфия Уорриорс» командасына қарсы өткен ойында ол мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 33 ұпай жинады. Сол маусымда Хандли мен «Лейкерс» екінші жыл қатарынан НБА финалына жолдама алуға жақын болды, бірақ Батыс дивизионының финалында Боб Петтит пен «Сент-Луис Хоукс» командасына қарсы өткен жеті ойындық серияда жеңіліске ұшырады, онда Хандли әр ойынға орташа есеппен 10,9 ұпай, 6,6 допты жеңіп алу және 6,1 нәтижелі пас берді. Келесі жылы, 1960–61 жылғы НБА маусымында Хандли сол жылғы драфтта таңдалған тағы бір «таушыл» – Джерри Уэстпен бірге ойнады. Хандли алты жылдық кәсіби мансабын 28 жасында (1963 жылы) денсаулығына байланысты, әсіресе тізесіне байланысты аяқтады. Оның мансабындағы жалпы көрсеткіші – 3625 ұпай, 1420 допты жеңіп алу және 1455 нәтижелі пас.

Телерадио мансабы

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Хандли теледидар студиясына ауысып, төрт маусым бойы «Феникс Санс» және төрт маусым бойы «Лос-Анджелес Лейкерс» командаларында жұмыс істеді. 1970 жылдардың басында ол Дик Энбергпен бірлесіп, TVS арнасы үшін синдикатталған студенттер баскетболын тікелей эфирде түсірді. Хандли CBS телеарнасында бес жыл бойы NBA комментаторы болды, онда ол төрт «All-Star» ойынын тікелей эфирде түсірді; ал ABC радиосында екі «All-Star» ойынында жұмыс істеді. 1974 жылы Хандли «Нью-Орлеан Джаз» командасының алғашқы радио және теледидар дауысы болды. 1979 жылы ол олармен бірге Солтүстік Лейк-Ситиге көшті, онда ол ойыншы ретіндегідей, комментатор ретінде де танымал болды. Ол өзінің жылдам сөйлеу стилімен және алыс қашықтықтан лақтырған доп үшін «қоймадан» деген сөз тіркесін, ал секіріп лақтырған доп үшін – «жеңіл итеріліспен, жұмсақ доғамен және ескі былғары шар мақсатқа жетті» деген сөздерін қолдануымен белгілі болды. Көп жыл бойы Хандлидің тікелей эфирлері теледидар мен радиода бірдей көрсетілді, бірақ лига 2005-2006 маусымнан бастап «Джаз» командасын осы тәжірибені тоқтатуға мәжбүр етті, осы кезде Крейг Болержак теледидардағы жұмысты өз мойнына алды. Hot Rod тағы төрт маусым бойы «Джаз» командасы үшін радио дауысын беруді жалғастырды. Онжылдық өте келе, NBA командаларының көпшілігі радио комментаторларын корт жанынан корттың жоғары жағына көшірді, ал Хандлидің хирургиялық түрде ауыстырылған жамбас және тізе білегінің күшіне шыдамады. Ол 2009 жылдың 24 сәуірінде маусым соңында зейнетке шығатынын жариялады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Хандли KCAL телеарнасының «Лейкерс» командасының тікелей эфирінде Стю Ланцтың орнына түсті комментатор ретінде Джоэл Мейерспен бірге пайда болды. 2000 жылы Хандли WVU университетін бітіріп, бакалавр дәрежесін алды, NBA-да ойнау үшін университетін дипломсыз тастағаннан кейін 43 жыл өткен соң. 1982 жылы ол NCAA Silver Anniversary All-America командасының құрамына кірді. 1992 жылы ол WVU спорттық даңқ залына енгізілді. 1994 жылы ол NBA-ның «Ең үздік комментатор» сыйлығын алды. 2003 жылы ол Наисмит мемориалдық баскетбол даңқы залынан Курт Гоудидің медиа сыйлығын алды – бұл құрметке ие болған жалғыз бұрынғы кәсіби ойыншы. 2004 жылдың маусымында ол Юта штатының даңқ залына сайланды. Ол 1998 жылы Том МакИчинмен бірлесіп «Hot Rod Hundley: You Gotta Love It Baby» кітабын жазды; Билл Либби де Хандли туралы «Clown: No. 33 in Your Program, No. 1 in Your Heart» атты тағы бір кітап жазды. Бір газетте Хандлидің «Күлкісі көп адам» атты кітабын жазғаны туралы қате ақпарат тарады, және басқа да көздер бұл қателікті қайталай берді.

Кинодағы рөлдері

Хандли 2006 жылы Фред Уиллард пен Клинт Ховардтың қатысуымен түсірілген "Church Ball" фильмінде ойнады. Ол сонымен қатар, оның балалық шағы мен баскетбол карьерасын көрсететін фильм түсіру мүмкіндігін талқылаған. Хандли туралы "Хот-Род: Хот-Род Хандлидің айтылмаған тарихы" деректі фильмі түсірілді. Бұл деректі фильмді "Pikewood Creative" компаниясы жасады.

Жеке өмір және өлім

Маусымнан тыс кезеңде Хандли ел бойынша үнемі баскетбол оқуларына жетекшілік етіп, соңғы жылдары Альцгеймер ауруына байланысты қоғамдық өмірден шығып кеткенге дейін Солт-Лейк-Сити аймағындағы қайырымдылық қорындарымен жұмыс істеді. Бір кезде ол Солт-Лейк Шрайнерс ауруханасына көмек көрсету мақсатында "Hot Rod Hundley Celebrity Golf Tournament" мерекелік гольф турнирін ұйымдастырды. Хандли 2015 жылдың 27 наурызында Аризона штатының Финикс қаласында 80 жасында дүниеден өтті.

Негізгі маусым

Жыл Командасы GP MPG FG% FT% RPG APG PPG Миннеаполис 65 17.8 .318 .642 2.9 1.9 7.0 Миннеаполис 71 23.4 .360 .752 3.5 2.9 9.6 Миннеаполис 73 31.2 .358 .744 5.3 4.6 12.8 Л.А. Лейкерс79* 27.6 .351 .753 3.7 4.4 11.0 Л.А. Лейкерс 78 19.1 .340 .654 2.6 3.7 5.5 Л.А. Лейкерс 65 12.1 .336 .706 1.6 2.3 4.0 Мансап 431 22.2 .347 .721 3.3 3.4 8.4 All Star 2 18.5 .500 1.000 1.5 2.0 12.0

Плей-офф

Жыл Команда GP MPG FG% FT% RPG APG PPG 1959 Миннеаполис13* 13.5 .345 .857 1.8 1.5 4.0 1960 Миннеаполис 9 37.4 .336 .649 6.8 6.1 11.8 1961 Л. А. Лейкерс12* 23.9 .297 .690 3.4 3.8 6.7 1962 Л. А. Лейкерс 12 15.6 .280 .750 1.5 2.7 1.9 1963 Л. А. Лейкерс 7 4.9 .300 1.000 .9 .7 1.3 Мансап 53 19.2 .320 .716 2.8 3.0 5.1

Құрметтер

1992 жылы Хандли Батыс Вирджиния университетінің спорттық даңқ залына енгізілді. 1994 жылы Хандли НБА-ның ең көрнекті хабаршысы сыйлығын алды. 2003 жылы Хандли Наисмит мемориалдық баскетбол даңқы залынан Курт Гоуди атындағы медиа сыйлығымен марапатталды. 2004 жылы Хандли Юта штатының хабар тарату даңқ залына енгізілді. 2010 жылдың 23 қаңтарында Батыс Вирджиния университеті Хандлидің #33 нөмірі бар жейдесін пайдаланудан шығарды. (Түскі үзіліс кезіндегі салтанаттан кейін Хандли баскетбол добын алып, тұрған жұрттың ыстық ықыласына ие болған икемді лақтырыс жасады.) 2016 жылы Хандлидің ескерткіші ашылып, Батыс Вирджиния университетінің WVU Колизеомының сыртына қойылды.