Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дие өзенінің сағасы және Англия мен Уэльс арасындағы ерекше ғылыми қызығушылыққа ие жер
Estuary and Site of Special Scientific Interest between England and Wales
Дие өзенінің сағасы (Абер Дифрдви) – Дие өзенінің Ливерпуль шығанағына құятын кең сағасы. Саға Шотон қаласынан басталады, одан кейін 8 шақырымдық ("каналдандырылған") бөлік орналасқан. Өзен тез арада бірнеше шақырымға дейін кеңейіп, Солтүстік-Батыс Англиядағы Уиррал түбегі мен Солтүстік-Шығыс Уэльстегі Флинтшир арасындағы шекараны құрайды. Дие өзенінің сағасы бойындағы ірі қалаларға Холивелл, Флинт, Коннаның кеюі, Шотон, Куинсферри, Салтни Ферри, Хесволл, Вест Кирби және Нестон қалалары, сондай-ақ олармен қатар орналасқан басқа да ауылдар мен қалалар кіреді. A548 тас жолы Уэльстегі саға бойымен, сондай-ақ Англиядағы Чешир-Уэст пен Честер және Мерсисайд аймақтарының бір бөлігі арқылы өтеді. Солтүстік Уэльс жағалау жолы Престатин мен Честер арасында Дие өзенінің сағасының бағытын ұстанады.
The Dee Estuary (Aber Dyfrdwy) is a large estuary by means of which the River Dee flows into Liverpool Bay. The estuary starts near Shotton after a five mile (8 km) 'canalised' section and the river soon swells to be several miles wide forming the boundary between the Wirral Peninsula in north west England and Flintshire in north east Wales. The Dee Estuary's largest towns along it include Holywell, Flint, Connah's Quay, Shotton, Queensferry, Saltney Ferry, Heswall, West Kirby and Neston as well as other villages and towns alongside it. The A548 also passes along the estuary in Wales and parts of Cheshire West and Chester and Merseyside in England. The North Wales Coast Line follows the course of the Dee Estuary between Prestatyn and Chester.
Геология
Бұл өзеннің сағасы ерекшелігі, салыстырмалы түрде аз су осынша үлкен алқапты алып жатуында. Бір теория бойынша, бір кезде Ди өзеніне Северн және/немесе Мерси сияқты ірі өзендер құйып келген. Қазіргі көзқарас бойынша, бұл сағаның пайда болуына мұздық дәуірлерде Ирландия теңізінен оңтүстік-шығысқа қарай жылжыған мұздың әсері себеп. Мұздық мұз аймақтың астындағы салыстырмалы түрде жұмсақ триастық құмтастар мен көмір шақтағы сазды тастар арқылы кең және жасық мұз жолын ойып, эрозияға ұшыратқан. Бұл арнаның ішкі бөліктері бұрын мұздықтан келген құм мен қиыршық таспен толтырылған, ал кейіннен саз бен лаймен толуы жалғасып келеді. Сондай-ақ, мұз дәуірінен бұрын, өзен сағасы үлкен өзендердің ағысын қабылдаған, өйткені Жоғарғы Северн Чирк маңында Диге құйып келген. Бір кезде Мерси де Уиррал түбегінің табаны арқылы жасаған арнамен Диге құйып келген болуы мүмкін.
The estuary is unusual in that comparatively little water occupies so large a basin. One theory is that larger rivers such as the Severn and/or Mersey once flowed into the Dee. The current view is that the estuary owes its origin to the passage of glacial ice southeastwards from the Irish Sea during successive ice ages, eroding a broad and shallow iceway through the relatively soft Triassic sandstones and Coal Measures mudstones underlying the area. The inner parts of this channel were filled by glacially derived sands and gravels long ago, and infilling by mud and silt has continued since. It is also thought that prior to the ice ages, the estuary received larger river flows as the upper Severn flowed into the Dee near Chirk. For a period, the Mersey may also have flowed into the Dee by means of a channel which it cut through the base of the Wirral Peninsula.
Балық шаруашылығы
Естуар маңызды табиғи балық шаруашылықтарын қамтамасыз етеді, оның ішінде өзенге баратын және қайтып келетін лосось пен форельді, сондай-ақ теңіз балықтары мен моллюскаларды, әсіресе коклыларды.
The estuary supports some important natural fisheries, including salmon and trout on their way to and from the freshwater river, as well as sea fisheries and shell fisheries, especially cockles.
Сауда және өнеркәсіп
Ди сағасы ежелгі заманнан бастап Честерге және одан сауда мен әскери жол ретінде маңызды рөл атқарды. Шамамен 14 ғасырдан бастап Честер Ирландия, Испания және Германиямен сауда жасауға мүмкіндік берді, теңіз кемелері қолайлы жел мен толқындар күтіп Диде тоқтауға жиі келетін. Ди өзенінің лайланып бастауымен бірге, Вирал жағалауында Шотуик, Бертон, Нестон, Паркгейт, Доупул және "Хойл көлі" немесе Хойлаккеде порттық инфрақұрылымдар дамыды. 1737 жылы Честерге қолжетімділікті жақсарту мақсатында Жаңа арна қазылды, бұл өзеннің бағытын сағаның Уэльс жағына бұрды, бірақ өзеннің лайлануын тоқтатуға мүмкін болмады. Соның салдарынан Честердің саудалық функциясы төмендеді, ал Мерси өзеніндегі Ливерпульдің саудасы өркендеді. Бұл Флинттегі Джеймс Мюспратт сілтілік зауытында қолданылған LeBlanc процесінің жанама өнімі еді. Ди сағасы сонымен қатар полихлорирленген бифенилдер (ПХБ) және кейбір фармацевтикалық препараттарды синтездеумен айналысатын өнеркәсіптерді де қолдады, сондай-ақ бірнеше өнеркәсіптік қалдық майды қайта өңдеу кәсіпорындары орналасқан болатын. Өнеркәсіптік тарихының нәтижесінде, сағаның жағалауында кең аумақты ластанған жерлер кездеседі. Ди сағасы сонымен қатар ең заманауи өнеркәсіптің де бір бөлігі болып табылады, өйткені ол Airbus A380 қанаттарын Тулузаға, Мостин портына баржамен тасымалдаудың бірінші кезеңін қамтамасыз етеді.
From earliest times, the Dee estuary was a major trading and military route, to and from Chester. From about the 14th century, Chester provided facilities for trade with Ireland, Spain, and Germany, and seagoing vessels would "lay to" in the Dee awaiting favourable winds and tides. As the Dee started to silt up, harbouring facilities developed on the Wirral bank at Shotwick, Burton, Neston, Parkgate, Dawpool, and "Hoyle Lake" or Hoylake. The excavation of the New Cut in 1737, to improve access to Chester, diverted the river's course to the Welsh side of the estuary, but failed to stem the silting up of the river, and Chester's trading function declined as that of Liverpool on the River Mersey grew. a by product of the LeBlanc process used at the James Muspratt alkali works at Flint. The Dee estuary also supported industries concerned with the synthesis of PCBs and some pharmaceuticals and was also home to several industrial waste oil reclamation industries. As a consequence of its industrial heritage, there are extensive areas of contaminated ground along the shores of the estuary. The estuary also plays a part in the most modern of industries as it provides the first stage of transport of Airbus A380 wings on their way to Toulouse via barge to Mostyn docks.