Кіріспе

Глан Мюнхвейлер – Германияның Рейнланд-Пфальц жеріндегі Кусель ауданындағы орнықты муниципалитет, яғни бірнеше муниципалитеттердің біріккен қауымдастығына (Verbandsgemeinde) қарасты муниципалитет. Ол Обер Глантал қауымдастығының құрамына кіреді.

Орналасқан жері

Муниципалитет Батыс Пфальцтың жоталарындағы Глан аңғарындағы ойыста орналасқан, оның ішінде Гальгенберг, Клопфберг, Экертсберг және Вингертсберг сияқты төбелер бар. Глан өзенінің оң жағалауында, Хохвальдтың ("Жоғары Орман") етегінде Беттенхаузеннің шеткі бөлігі жатыр. Аңғардың ең төменгі нүктесі теңіз деңгейінен 215 метр биіктікте. Муниципалитет шегіндегі ең биік нүкте Эйхенвальдта ("Емен Орман") теңіз деңгейінен 388 метр биіктікте орналасқан. Глан Мюнхвейлер Кузель қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 8 шақырым, ал Кайзерслаутерн қаласынан батысқа қарай 25 шақырым жерде жатыр. Муниципалитет аумағы 464 гектарды құрайды, оның 112 гектары орманмен жабылған.

Көршілес муниципалитеттер

Glan Münchweiler солтүстікте Rehweiler қауымымен, шығыста Niedermohr қауымымен, оңтүстікте Nanzdietschweiler қауымымен, оңтүстік-батыста Börsborn қауымымен, батыста Henschtal қауымымен және солтүстік-батыста Quirnbach қауымымен шектеседі.

Құрылтайшы қауымдастықтар

Glan Münchweiler қаласының құрамына Glan Münchweiler (басты орталық) және Bettenhausen кіреді.

Қалалық кеңістіктің орналасуы

Батыс беткейінен Глан аңғарына қарай созылған террасада Хорнбах аббаттығының монахтары 8-шы ғасырда айналасындағы жерді өңдеу және шаруашылық жүргізу үшін иелік құрған. Осы жерде пайда болған ауылдың орталығы, оның иелігі мен шіркеуі 1344 жылы «қалалық құрылыс» куәлік еткендей, ағысқа қарсы жағынан бекітілген. Отыз жылдық соғыстан кейін Глан Мюнхвейлердің құрылыс аймағы батысқа қарай, қазіргі Marktstraße («Базар көшесі») деп аталатын жерге қарай кеңейді. Рингштрассе және Хауптштрассе («Басты көше») жақын арада тұрғын үйлерден құралған төртбұрыш жасады, оның ішінде ауылдың ортасынан – Кирхштрассе («Шіркеу көшесі») бір ғана көше өтті. «Teich» («Көл») деп аталатын кадастрлық аймақта құрылыс аймағы ашылғаннан кейін, 1953 жылы құрылыс солтүстікке қарай Фронберг және Гальгенбергтің беткейлеріне қарай кеңейе бастады, көптеген жерлерде тек қана қырқада тоқтады. 1970 жылы зират кеңейтілді, соның нәтижесінде Фридхофштрассе («Зират көшесі») және одан төмендегі аймақ ашылды. Сол 1970 жылы салыныс аяқталған автобанда Глан Мюнхвейлердің оңтүстік-батыс жағынан өтеді, ауылдың дамуын қысыммен шектейді. Автобаның батыс жағында екі футбол алаңы мен спорт кешені бар спорт алаңы ғана салынды. Автобанда құрылыс үшін салынған көмекші жол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін дамытылды және қазір Embachstraße деп аталады. 1914 жылы Глан Мюнхвейлерден Квирнбахқа қарай баратын жолға салынған орманшы үйі соғыстан кейін католик шіркеуіне тиесілі балабақша ретінде пайдаланылды, бірақ қазір ол жеке меншікте. Мыңжылдық ауысқанда Глан Мюнхвейлерде 27 көше және 358 үй болды.

Ежелгі дәуір

Ауылдың бастауы мен алғашқы қоныс салушылары христиан дәуірінен бұрынғы кезеңге жатады. Глан Мюнхвейлер шегінде табылған тас шапақтар Жаңа тас дәуірінде адамдар қоныстанғанын көрсетеді. Айхервальдтағы обалар темір дәуірінде де қоныс жалғасқандығын аңғартады. Глан-Мюнхвейлер ежелгі жолдардың тоғысында орналасқан. Біздің заманымыздың 2 және 3 ғасырларына жататын көптеген археологиялық табыстар осы жердің римдік дәуірде қоныстанғандығын дәлелдейді. 1976 жылы қазіргі ауыл ортасында қазылып алынған монеталар қоры және басқа да мәліметтер 351 немесе 352 жылы өрт болғанын көрсетеді.

Орта ғасырлар

Франктар жерді басып алғаннан кейін, Глан Мюнхвейлер аймағы шамамен 8 ғасырдың ортасында Хорнбах аббаттығына сыйға берілді. Осы шамада, Хорнбах монахтары жерді өңдеу және егін шаруашылығы үшін шаруашылық құрды (оның атымен муниципалитет аталған; муниципалитеттің атын төменде қараңыз) және шіркеу салды, оның қалдықтары бүгінгі шіркеудің іргетасында табылды. Осылайша, бұл аймақтағы жер иелері секулярлы иелерге айналды. 1383 жылы феод Брейтенборн мырзаларына, ал көп ұзамай Маухенхайм Бургманн отбасына өтті. 1468 жылы Георг фон дер Лейен Ева Маухенхаймерге үйленді, осылайша "Мюнхвейлер Талында" Лейен графтарының ұзақ билігі басталды, ол 1801 жылға дейін жалғасты. Глан Мюнхвейлер Штейнбах, Хашбах, Нанцвейлер, Дитшвейлер, Борсборн және Грис ауылдарымен бірге Унтерамт мәртебесін алды. Оберамттың орталығы Блискастель болды. Дегенмен, аймақтағы жоғары билік Хорнбах аббаттығына жалпы билік жүзеге асырған Цвайбрюкен Пфальц герцогтарының қолында болды. Ғасырлар бойы билік мәселелері бойынша даулар туды. Әдетте екі Шултхейс болды, біреуін Лейен графтары, екіншісін Цвайбрюкен Пфальц герцогтігі тағайындады. 1490 жылы Лейен графтары тағайындаған алғашқы Шултхейстің аты Андреас Стеммлер, ал герцогтік тағайындаған бірінші Шултхейстің аты Иоганн Якоб Рёрих болды.

Қазіргі заман

Реформация дәуірінде болған діни, құқықтық және әлеуметтік дүрбелеңдер "Мюнхвейлер аңғарына" жаңа қарсылықтар мен дау-жанжалдар әкелді. Цвайбриккен герцогтары, Хорнбах монастырының заңды мұрагерлері ретінде реформаланса, Лейен графтары католик дінінде қалуды жөн көрді. Жерді басқару және пайдалану мәселелері үнемі келіспеушіліктер мен қақтығыстарға себеп болды. Отыз жылдық соғыс кезінде Глан-Мюнхвейлер хорват жалдамалы әскерлерінен көп зардап шегіп, тонауға ұшырады. 1621 жылы Глан-Мюнхвейлерде қорқынышты оба эпидемиясы басталды, ол ауылдың көптеген тұрғындарын қорбандады. Шындығында, "Мюнхвейлер аңғарындағы" Рейхерцвейлер және Фрошвейлер атты екі ауыл эпидемиядан бірден құрып кетті.

Соңғы кездері

Француз төңкерісі бұрынғы билік құрылымдарын тоқтатып, жаңа тәртіп орнатты. Император графиня Марианна фон дер Лейен француз революциялық әскерлерінен қашқанда бір аптаға евангелистік пасторханада паналады. Лейен графтығы 1801 жылы таратылды, сондай-ақ Пфальц-Цвайбрюкен герцогтығы да таратылды. Палац енді француздардың иелігінде болды. Мюнхвейлер мэрияның (mayoralty) орталығына айналды, оған Штайнбах, Хашбах, Нанцвайлер және Дицшвайлер ауылдары да кірді. Ауыл қазір Вальдмор кантонында, Саарбрюкен округінде және Сарр департаментінің құрамында. 1816 жылы Пфальц Корольдігі Бавария Корольдігіне өткеннен кейін, Глан Мюнхвейлер Гомбург жер комиссариатының басқаруында болды. 1920 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Саар Францияға қарады. Гомбург округінің Безирксамтына қарасты Вальдмор кантоны, оның ішінде Глан Мюнхвейлер Bürgermeisterei (Mayoralty) Кусель ауданына біріктірілді. Екінші дүниежүзілік соғыста Франция шайқасына дайындық ретінде Тодт ұйымы Глан Мюнхвейлерде "Вальдвайзе" ("Гладе") деп аталған Фюрер штабын салды. Бірақ ол ешқашан мақсатына жетпеді. Содан бері кешен толығымен демонтаждалды. 1969-1972 жылдардағы Рейнланд-Пфальцтағы әкімшілік реформадан үлкен өзгерістер болды. 7 маусым 1969 жылы, өзін-өзі басқаратын Беттенхаузен муниципалитеті Кайзерслаутерн округінен бөлініп, Кусель округіне қосылып, Глан Мюнхвейлермен бірігіп, жаңа Глан Мюнхвейлер муниципалитетін құрды. Бұл муниципалитет 1972 жылы жаңа құрылған Verbandsgemeinde орталығына айналды, оған Börsborn, Herschweiler Pettersheim, Hüffler, Wahnwegen, Krottelbach, Langenbach, Quirnbach, Henschtal, Steinbach am Glan, Nanzdietschweiler, Rehweiler және Matzenbach та кірді. Глан Мюнхвейлер осы күйін бүгінге дейін сақтап келеді.

Қалалық округтің атауы

Дереккөздер алғашқы жазбада көрсетілген уақыт және атаудың бастапқы түрі туралы әртүрлі пікір білдіреді. Ханс Вебердің regionalgeschichte.net сайтында жариялаған мәліметінше, Глан Мюнхвейлер алғаш рет 1333 жылы Monichwilari деп тіркелген, бұл латынша Monachorum Villa (“монахтардың меншігі”) деген сөзден туындаған. Ауыл тарихында басқа да атаулар болған: Monchwilre (1415), Monchwiller (1564), Münchweiler am Glan (1730), Glan Münchweiler (1885 жылдан бері). Дегенмен, Verbandsgemeinde сайты мен Вильгельм Волкерт және Ричард Бауэр авторларының мәліметтеріне сәйкес, Глан Мюнхвейлер алғаш рет 1019 жылы Mönchweiler деп тіркелген. Mönch сөзі бүгінгі күнге дейін неміс тілінде “монах” деген мағынаны сақтайды (бұл монахтардың меншігіне сілтеме); Weiler сөзі “шағын ауыл” немесе бастапқыда “үй” дегенді білдіреді. 1330 жылы Мюнхвейлер деген сөздің жазылуы сәл өзгеше болса, 1867 жылы ауыл Мюнхвейлер ам Глан деп аталды. Соңында, 1885 жылы ауыл Глан Мюнхвейлер деген атауға тоқтады, ол бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді. Дереккөздер Беттенхаузеннің алғаш рет 1393 жылы жазбада көрсетілгені туралы келіседі, бірақ бастапқы атауы Bottenhusen (Вебер) ме, әлде Bottenhausen (Волкерт және т.б.) ме деген мәселеде пікірлер екіге бөлінеді. Вебер сонымен қатар, ауылға Ботто есімді адамның құрметіне ат қойылған болуы мүмкін деген болжам айтады; сондықтан Беттенхаузен атауы “Боттоның үйі” дегенді білдіреді. Глан өзенінің атауы келт тілінен шыққан және “балық аулауға арналған су” немесе “таза су” деген мағынаны білдіреді.

Дін

820 жылы бірнеше монахтар мұндағы франктерге тиесілі жерді иеленді және алғашқы, роман стиліндегі шіркеуді салды, ол Әулие Пирминге арналды, себебі оның Хорнбахтағы монастырының негізін осы кісі салған болатын. 13 ғасырдың басында ұлы готикалық шіркеу бой көтерді, оның ғибадатханасы мен киім ауыстыратын бөлмесі бүгінге дейін сақталған. Оның әдемі терезелері мен нәзік күмбезді қабырғалары оны шіркеулердің арасындағы бағалы мұратқа айналдырады. 1771 жылы шіркеудің негізгі бөлігі жөнделді, осы кезде негіздің бір бөлігі ретінде қолданылған үш Виергөттерштейн табылған (Виергөттерштейн – Юпитер бағанасын тіреуге арналған, еңіреп тұрған мүсінді тас; оның немісше атауы «төрт құдай тасы» дегенді білдіреді, себебі оның төрт жағына қасиетті бейнелер ойылған). Бұл, әрине, Глан Мюнхвейлердің римдік тамырларын көрсетеді. 1853, 1854 және 1958 жылдары ғимаратқа қосымша жөндеу жұмыстары жүргізілді. Реформацияға дейін Глан Мюнхвейлер және оның паштары Хорнбах монастырының билігінде болды. Аббат шіркеуде басшылық құқығына ие болды. Ол дін қызметкерін тағайындап, оған жалақы төледі және әдеттегідей, әр отбасыдан алым жинады. Реформациядан кейін Хорнбах монастыры таратылды. Звайбрюкен Пфальц герцогтары Реформацияны енгізгендер еді. Бірінші лютерандық пастордың 1555 жылдан бері ауылда болғаны белгілі. 1599 жылы пасторлық үй салынды. 1737 жылы ол бұзылып, сол жерге жаңасы салынды. Ол бүгінге дейін тұр және протестанттық ректорат болып табылады. Haus Lehné үйімен бірге, ол Глан Мюнхвейлердегі ең көне ғимараттардың бірі. Жергілікті шіркеу тарихының ерекшелігі бар. Ол «Мюнхвейлер аңғарында» кімнің билігі бар екендігі туралы ұзаққа созылған даудан туындады, Пфальц Цвайбрюкен герцогы мен Лейен графтары үстемдік үшін күресті. Бұл мәселе протестанттар мен католиктердің арасында кім шіркеудің дін қызметкері (немесе пасторы) болатыны және кім шіркеудің мүлкі мен кірісін пайдаланатыны туралы тартысқа айналды. 1684 жылы католиктерге шіркеуді бөлісуге рұхсат берілді. Француз королі Людовик XIV-тің «Біріктіру саясатынан» туындаған дүрбелең кезінде католиктердің жағдайы одан да жақсарды. 1786 жылғы келісім бойынша протестанттарға шіркеу мүлкінің үштен екісі, ал католиктерге үштен бірі берілді. Осы келісімге сәйкес, екі дін өкілдері көбінесе бейбіт түрде өмір сүрді. Шіркеудегі бірдей қолдану 1902 жылға дейін жалғасты. Католик қауымы өз шіркеуін салып, протестанттардан 8000 марка өтемақы алды.

Мэр

Глан Мюнхвейлер қаласының әкімі Карл Майкл Гримм (СПД).

Тұрақты оқиғалар

Дәстүрлі керамис (шіркеуді қадірлеу мерекесі) шілде айының екінші апта соңында өтеді. Жыл соңы көптеген клуб фестивальдерімен белгіленеді және қоғамдық Рождество жәрмеңкесімен аяқталады.

Клубтар

Глан Мюнхвейлер қаласының мәдени және әлеуметтік өміріне көптеген клубтар мен ұйымдар белсенді қатысады. Олардың ішінде ең ірілері – 1876 жылы құрылған "Liederkranz" ән клубы және 1922 жылдан бері түрлі бөлімдері мен көптеген іс-шараларын ұйымдастырып келе жатқан гимнастика және спорт клубы. Боулинг (тоғыз қосқан) ойыны көптен бері халық арасында кең таралған, ал осы ойынға арналған ең көне клуб 1910 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Мәдениет саласында Glantalschule мектебіндегі халықтық білім беру орталығы ұйымдастырған шараларды атауға болады. Сонымен қатар, Verbandsgemeinde "Kultur live" деген атпен жеке концерттерін өткізеді. Шіркеулер мен діни клубтар да түрлі шаралар ұсынысын молайтады. Глан Мюнхвейлердегі банк бөлімшелері де көптеген көрмелер ұйымдастырады.

Экономикалық құрылым

Лейен графтарының иелігіндегі шағын аумақта ең маңызды экономикалық қызмет 19 ғасырдың басына дейін ауыл шаруашылығы болды. Бірақ орта ғасырдан бері Глан-Мюнхвейлерде әкімшілік, көлік және саудамен байланысты басқа да жұмыстар болған. 1845 жылғы кадастрлық тізімде 36 шаруашылық және басқа да бизнестермен айналысқан 45 адам тіркелген. 1868 жылы экономикалық жағдайдың жақсаруы және теміржолдың салынуы ауыл тұрғындарының әл-ауқатын арттырды. Сауда-кәсіпкерлік кеңейді, оның ішінде мал, жеміс-жидек, тыңайтқыш, ауыл шаруашылығы техникасы, май, көмір сатушылар, сондай-ақ сыра қайнатушылар мен тері өңдеушілер пайда болды. 1875 жылы Volksbank, ал 1891 жылы Raiffeisenbank құрылды. Глан-Мюнхвейлердегі жалғыз ірі компания – Gebrüder Hanz (“Gebrüder” = “Бауырлар”), ол құрылыс саласында жұмыс істейді (жол және жер асты құрылысы), және 1940 жылы құрылған. Ең маңызды жұмысқа бару бағыттары – Кайзерслаутерн және Хомбург.

Білім

Мюнхвейлер аймағындағы алғашқы мектептер Реформациядан кейін ашылды. Пастор сонымен қатар мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді, сабақтар шіркеуде немесе пасторлық үйінде өтті. Мектеп мұғалімдері мен мектеп басшылары туралы жазбалар 1580 жылдан бастап сақталған. Олар қараша айының басынан ақпан айының соңына дейін, қысқы мектепте (аграрлық қоғамның қажеттіліктеріне бағытталған, шаруа отбасыларының уақыты көбірек болатын кезде өтетін мектеп) оқытқаны үшін шіркеу қаржысынан өте аз жалақы алды. Олар қолөнершілер, көбінесе шеберлер, тігіншілер немесе ұсталар болды. Сабақтар мұғалімнің шеберханасында немесе басқа қосалқы бөлмеде өтілді. 1710 жылы протестанттық шіркеу мектебінің құрылысы оқу жағдайын жақсартуға үлкен үлес қосты. 1772 жылы ол тым кішкентай болып, бұзылып, орнына жаңа, үлкенірек ғимарат салынды. Осы кезде Глан-Мюнхвейлерде 60 евангелистік және 30 католик оқушысы болды. Католик мектебінің алғашқысы 1686 жылдан белгілі. Глан-Мюнхвейлердің педагогикалық өмірінде ерекше атауға лайық – екі туысқан "мұғалім отбасысы" Бёрстлер және Кифер отбасылары евангелистік мектепте екі жүз жыл бойы үзіліссіз сабақ берді. 1818 жылғы жаңа саяси тәртіп (Пфальц Вена конгресімен Бавария Корольдігіне берілді) мектепке маңызды өзгерістер әкелді. Оқу міндетті және жыл бойы жүргізілді. 1831 жылы жаңа евангелистік мектеп, сондай-ақ католик мектебі салынды. Екеуі де қазір Бетховен көшесінде орналасқан, бірақ қазір жеке тұрғын үйлер. Дегенмен, екеуі де 1932 жылы жаңа бірлескен мектеп ғимараты салынып біткенге дейін 100 жыл бойы мектеп ретінде пайдаланылды. "Мюнхвейлер аймағындағы шашыраңқы ауылдық мектептер үшін 1975 жылы Гальгенбергте біріктірілген бастауыш мектеп пен Hauptschule мектебінің құрылысы маңызды жетістік болды. 2000-2001 оқу жылынан бастап Hauptschule Regionalschule құрамына енді, осылайша барлық оқушыларға жақын жерде білім алу мүмкіндігі ұсынылды. Аймақтық халықтық жоғары мектеп және аймақтық музыка мектебі Глан-Мюнхвейлерде филиалдарын сақтайды. Евангелистік шіркеу үш сыныптық балабақшаны демеушілік етеді. Жаңа ғимарат салу жоспарлануда.

Көлік

Глан Мюнхвейлерді Ландштуль-Кузель темір жолындағы Глан Мюнхвейлер станциясы қызмет көрсетеді. Бұл станцияда күн бойы сағат сайын пойыздар қатынайды, атап айтқанда, Кайзерслаутерн мен Кузель арасындағы RB 67 аймақтық пойыз (Regionalbahn) қызметі, бұрынғы темір жол желісінің құрметіне Glantalbahn деп аталады. Бұл желі өзінің бір бөлігін Ландштуль-Кузель темір жолымен бөліскен, соның ішінде Глан Мюнхвейлердегі бұрынғы тоғысқан жері де осы желіге кіреді. Сондай-ақ, ол A 62 автобанында (Kaiserslautern–Trier) орналасқан, бұл қиылысқан жер де Глан Мюнхвейлер деп аталады. Қазіргі Глан Мюнхвейлер орналасқан аумақта, Рим дәуірінде-ақ екі қашықтықтан жүретін жолдар қиылысқан. 1868 жылы Ландштуль мен Кузель арасындағы және Глан Мюнхвейлер мен Хомбург арасындағы темір жол желілерінің салынуы көлік байланысын жақсартуға үлкен үлес қосты. Мұнда Хомбургтан Альтенгланға дейінгі 423-ші Бундесстрассе және Мисау мен Ландштулға баратын екі тас жолдар тоғысады. 1970 жылы ауылдың жанында A 62 (Kaiserslautern–Trier) автобанына қосылу, көлік торабына айналуға одан әрі жаңарту болды. Дегенмен, автобандар мен басқа да тас жолдар, темір жол және Глан өзені ауылды бөліп, кеңеюіне кедергі келтірді. Бірақ қазір, көлік жағынан қолайлы орналасуы мен жоғары тұрмыс деңгейіне байланысты, құрылысқа арналған жерге ұзақ және артып келе жатқан сұраныс бар.

Қаланың ұлдары мен қыздары

Иоганн Кристиан Бурстлер (туған 1752 жылы Глан Мюнхвейлерде; қайтыс болған шамамен 1820 жылы Мэриленд штатында)
Бурстлер Кифер және Бурстлер отбасыларының ең танымал өкілдерінің бірі болды, олар туыстық байланыста болды және шамамен 200 жыл бойы «Мюнхвейлер аңғары» аймағында мұғалімдер болып жұмыс істеді. Кәсіби қызметінен басқа, Бурстлер табиғи емдеумен де айналысты. Ол бостандық сүйгіш, биліктің қанаушылығын сынаған адам еді. 1784 жылы ол АҚШ-қа эмиграциялап, онда «Доктор Бурстлер» ретінде сәтті жұмыс істеді. Оның күнделіктерінің бір бөлігі жарияланды. Армин Райхел (туған 31 қаңтар 1958 жылы Глан Мюнхвейлерде)
Футболшы. Иоганн Людвиг Даниэль Вебер (туған 1775 жылы Глан Мюнхвейлерде; қайтыс болған 20 тамыз 1854 жылы Глан Мюнхвейлерде)
Вебер – диірмен иесі және Глан Мюнхвейлердің мэрі болған. Француз революциялық әскерлері басып алған кезде Баннмюль диірмені оның меншігіне өтті. Ол Глан Мюнхвейлерде сауданы және бостандық идеяларын дамытты. Кәсіпорындардың саны күрт өсті. Глан Мюнхвейлерден шыққан Вебер әулетінің ұрпақтары бүгінде Гомбургтегі Карлсберг сыра зауытының иелері (Германиядан тыс елдерде Карлсбрю деп танылады, бұл даттық Карлсберг сыра зауытымен шатастырмау үшін жасалған).

Қала әкімдігімен байланысты танымал тұлғалар

Отто Феик (1880 жылы Рейхвайлерде туған; 1959 жылы Шёнау ан дер Брендте қайтыс болған)
Феик – Ронрадты ойлап тапқан адам. Рейн аймағын оккупациялауға қарсылық көрсеткендігі үшін француздар оны Пфальц аймағынан шығарып жіберді. 1925 жылға дейін ол осы гимнастикалық құралды дамытып, оны жаңа мекені – Рон тауларының атымен «Ронрад» деп атады («Rad» сөзі «дөңгелек» деген мағынаны білдіреді). 1936 жылғы жазғы Олимпиадада оны көрсеткен арқасында Феик Ронрадты әлемге таныстырды. Қазір дөңгелек гимнастикасы көптеген елдерде танымал спорт түріне айналған. Феик құрметіне муниципалитет Беттенхаузен шетіндегі 423 Bundesstraße айналымының ортасына Ронрадты ескерткіш ретінде орналастырды. Пол Нагле (1907 жылы Висбаденде туған; 1967 жылы Глан Мюнхвейлерде қайтыс болған)
Нагле Мюнстерапелде, ал 1950 жылдан 1967 жылға дейін Глан Мюнхвейлерде пастор болып жұмыс істеді. Көптеген баяндамаларында, екі томдық приход тарихында және көптеген жарияланымдарында ол шіркеу және жергілікті тарихпен терең айналысты. Аксель А. Вебер (1957 жылы Кузельде туған)
Вебер – Deutsche Bundesbank-тің бұрынғы президенті; ол өмірінің көп бөлігін Глан Мюнхвейлерде өткізді. Оның ата-анасы әлі де сол жерде тұрады.