Кіріспе

Белмонте (ˌbɛlˈmõtɨ) – Португалияның Каштелу-Бранку ауданындағы муниципалитет. 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 6 859 адамды құрайды, ауданы 118,76 км² шамасында. Белмонте ең алдымен, кем дегенде 13 ғасырдан бері сақталған, крипто-иудаизм арқылы дінін ұстап келген және 2008 жылы шамамен 300 адамнан тұратын тұрақты еврей қауымымен ерекшеленеді. Инквизиция мен дінге мәжбүрлеуге қарамастан, бұл қауым еврей дәстүрлерін құпия сақтап, 1996 жылы дін ашық түрде өркендеуіне және синагог құрылуына әкелді. Осы тарих 2005 жылы ашылған Белмонте еврей мұражайында жазылған.

Тарих

Белмонте – қазіргі Бразилия деп аталатын Вера-Круз жерін ашқан теңізші Педро Альварес Кабралдың туған жері. Санта-Мария шіркеуінде Носса-Сеньора да Эсперансаның (Үміт Анамыз) танымал мүсіні орналасқан, Кабрал оны саяхатына өзімен бірге алып кеткен. 1834 жылға дейін бұл мүсінді Носса-Сеньора да Эсперанса монастыры сақтап келген. Бұрынғы діни орын заманауи бутик-қонақ үй ретінде пайдалануға бейімделген. Әнші Зека Афонсо 1938-1940 жылдар аралығында балалық шағының бір бөлігін Белмонтеде өткізді. Ол қала әкімі болған ағасымен бірге тұрды, ал оның ата-анасы – судья Хосе Непомучено Афонсо дос Сантос және бастауыш сынып мұғалімі Мария дас Дорес Дантас Серкейра Мозамбикте тұрып жұмыс істеген.

Яһуди қауымы

XVI ғасырда яһудилер Пиреней түбегінен қуылғаннан кейін, португал заңнамасы яһудилердің христиан дініне өтуін немесе елден кетуін міндеттеді. Көптеген яһудилер оқшаулануды таңдап, сыртқы байланыстарды үзіп, өздерінің дәстүрлерін қатаң сақтады. Шошқа етін жеуге қатысты яһуди тыйымына сілтеме жасай отырып, олар "маран" деп аталды және еврейлік әдет-ғұрыптарын құпия сақтап келді. Белмонте – Португалиядағы соңғы маран қауымының орны, қазір Белмонте яһудилері деп белгілі. Бұл еврей халқының табандылығы мен ұлттық ерекшелігі тарихындағы маңызды кезеңді көрсетеді. Олар 1970 жылға дейін оқшауланған күйде болды, содан кейін әлемдік яһуди қауымымен қайта байланысып, 1996 жылы синагог ашылып, ашық түрде яһуди дініне оралды. 2003 жылы Америка Сефардтар Федерациясы Белмонте жобасын іске қосты, мақсаты – қауым үшін еврей білім беру материалдарын және қызметтерді сатып алуға қаражат жинау. Олар 2005 жылдың 17 сәуірінде Белмонтедегі еврей мұражайын (Museu Judaico de Belmonte) ашты. 2006 жылдың жазында Америка Сефардтар Федерациясы Белмонте жобасын өз басқаруынан шығарды.