Кіріспе

Нидер-Ольм – Германияның Рейнланд-Пфальц жеріндегі Майнц-Бинген округінің қаласы. 2006 жылдың 5 қарашасына дейін ол Ortsgemeinde – Verbandsgemeinde-ге қарасты муниципалитет болған, бірақ келесі күні қала мәртебесіне ие болды. Қазір де Нидер-Ольм Verbandsgemeinde орталығы болып табылады және аймақтағы маңызды орталық ретінде қызмет етеді.

Орналасқан жері

Нидер-Ольм Майнцтен оңтүстікке қарай шамамен 10 км қашықтықта, Рейн Гессенінің ортасында, Рейн Гессен тауларының (Rheinhessisches Hügelland) солтүстік бөлігінде, Селц өзенінің шығыс жағалауында орналасқан. Бұл аймақ Майнц алқабы деп белгілі. Қаланың орташа биіктігі теңіз деңгейінен шамамен 150 метрді құрайды. Қалалық шекарадағы ең биік нүкте – Мюльберг, ол солтүстік-шығыста Нидер-Ольм мен Майнц-Эберсхайм арасында, 243 метр биіктікте орналасқан. Аймақтың ландшафты шарап және жеміс өсірумен күшті сипатталады. Қалалық аумақтың солтүстік-шығысында Им Лох деп аталатын орманы бар, оның ауданы шамамен 11 гектарды құрайды.

Геология

Бұл жерде өте жоғары сапалы құмды топырақтар басым.

Климат

Майнц алабында орналасқандықтан, Нидер-Ольмдегі климат өте жұмсақ және құрғақ. Жылдық орташа температура 8 °C құрайды, бұл аймақты Орталық Еуропадағы ең жылы аймақтардың біріне айналдырады. Жылдық жауын-шашын мөлшері 500 мм, шамалы.

Құрылтайшы қауымдастықтар

Нидер-Ольмда Голдберг деп аталатын бір шеткі аудан бар.

Ерте орта ғасырлар

Нидер-Ольм туралы орта ғасырлардағы жазба деректердің өте аз болуына байланысты, Нидер-Ольмнің негізі қаланған мерзімін анықтау қиын. Дегенмен, 6 ғасырдың соңындағы қабір қазбаларынан табылған заттар осы аймақта ертеде қоныс болғанын көрсетеді. Бұл, франктардың «Франк жерін иеленуі» (Fränkische Landnahme) кезеңінде, римдіктердің бұрынғы иелігінде болған жерлерді қайта басып алған кезде болған болуы мүмкін деп саналады. Рейхелсхайм атты франктардың қонысы, қазіргі Нидер-Ольмнің солтүстік-батысындағы коммерциялық даму орналасқан жерге жуық болған және оны әуе суреттерінен көруге болады. –хайм жұрнағы франктардың жерлерге берген аттарының ерекшелігі, соның ішінде көптеген жақын жерлердің де атауларында кездеседі. Алайда, Рейхелсхайм кейіннен тасталып қалған.

Орта ғасырлар

Орта ғасырлардан бастап Нидер-Ольм Майнц сайлауларының иелігінде болды. 899 жылы Майнц архиепискобы Хато I-нің Ульмена (Ольм) деп аталатын жерді Каринтия императоры Арнульфтің әйеліне өмір бойына бергені құжаттармен расталған. Бұл иелік қазіргі Обер-Ольм орналасқан аймақта болған деп саналады және екі муниципалитеттің де атауын берген. 994 жылы император Отто III-нің бұйрығымен иелік архиепископтыққа қайта қосылды. 11 ғасырдың соңында меншік Майнц соборының қорына өтті, осы кезде күшті шіркеулік ықпалмен Санкт-Георгий католик шіркеуі салынды. Елді мекеннің алғашқы бекіністері 12 ғасырға дейін салынған деп есептеледі. Олар қабырғалар мен бекіністерден тұратын және төрт негізгі қақпасы болған. Кейін, 13 ғасырдың соңында, Стадек қамалының салынуына жауап ретінде, қала шекарасында қамал салынды, онда ақсүйек Бургманнерлерге басымдық берілді. 15 ғасырда Нидер-Ольм архиепископтар Дитер фон Изенбург пен Адольф фон Нассау арасындағы архиепископтық жанжалдың арасында қалды. Бұл салдарынан билеушілер жиі ауысты. 1503 жылы архиепископ Бертольд қамалдың сол кездегі қазіргі шабуыл техникасының талаптарына сай жаңадан салынуын тапсырды. Осы уақыттан бастап қамал Сент-Лауренцибург деп аталды. Келесі жылдары қамал да, бекіністер де бірнеше рет қиратылды. Бүгінде олардың тек аз ғана қалдықтары сақталған. 19 ғасырдың басында қамал жолға берілді. Шіркеуді қоршаған қабірге жақын орналасқан қорғаныс кешені жақсы сақталған.

Қазіргі заманның басында

Отыз жылдық соғыс кезінде Нидер-Ольм бірнеше рет жаудың қолына түсіп, 1632 жылы швед әскерлері басып алды. Шамамен 60 жыл өткен соң, Тоғыз жылдық соғыста Нидер-Ольмді француз әскерлері тонады. 18 ғасырдың соңында Нидер-Ольм тағы да басылып алынды. Бұл жолы француз революциялық әскерлері басып алды. Француздар 1792 жылы "Еркіндік" туын орнатып, Нидер-Ольмді Германия аумағындағы алғашқы демократиялық республика – Майнц Республикасының құрамына қосты. Бірақ Майнц Республикасының өмірі 100 күнге ғана созылды, одан кейін Нидер-Ольм императорлық әскерлер тарапынан қайта басылып алынды. Алайда, 1797 жылдың өзінде француз әскерлері Нидер-Ольмді қайтадан басып алып, оны Наполеон империясының бір бөлігіне айналдырды. Империя құлағаннан кейін, Нидер-Ольм 1816 жылы жаңадан құрылған Рейн Гессен провинциясының (Райнгессен) құрамына кірді, соның арқасында Гессен Дармштадт Ұлы Герцогтығының да бір бөлігі болды. 1871 жылы Майнцтен Альзеге дейінгі Гессен Людвиг темір жолы ашылғаннан кейін Нидер-Ольм теміржол желісіне қосылды.

Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Нидер-Ольм Версаль келісімінің шарттарына сәйкес қайтадан француздық оккупация астына көшті. Ол кезде "Гасхаус цур шёнен Аусзихт" атты қонақүйде оккупацияланған Рейнландтың шекаралық бекеті орналастырылды. 1929 жылы Германияның құзырына қайтарылған Нидер-Ольм Германияның басқа аймақтары сияқты Ұлттықсоциализмнің ықпалынан құтыла алмады. "Кристалл түні"нен (9 қараша 1938 жыл) кейін, еврейлердің үйлері мен дүкендері тоналып, қиратылғаннан соң Нидер-Ольмде еврей тұрғындары қалмады. Нидер-Ольм Екінші дүниежүзілік соғыс тарихына одақтас әскерлердің шабуылы кезінде Сельц аңғарындағы неміс әскерлерінің күшті қарсылық көрсетуімен енді. Осы кезеңнің куәсі – Сельц өзенінің батысындағы американдық бекіністері, бірақ қауіпсіздік мақсатында олар тоңылған.

Соғыстан кейінгі кезеңнен қазіргі уақытқа дейін

1946 жылдан бастап Нидер-Ольм жаңа құрылған Рейнланд-Пфальц штатына қарасты. Келесі онжылдықтарда инфрақұрылым үнемі кеңейтілді: жаңа мектептер ашылды (1957 жылы жаңа бастауыш мектеп – Burgschule Nieder Olm, 1974 жылы Hauptschule және арнайы мектеп, 1981 жылы гимназия, сондай-ақ дене мүкіндігі шектеулі және оқуда қиындықтары бар оқушыларға арналған екі мектеп), гимназия және мерекелік зал (1961) мен жабық және ашық жүзу бассейні (1968) салынды. 1980 жылы қала A 63 тас жолына қосылды. Соңғы екі онжылдықта даму қарқыны тұрақты түрде жалғасты: жаңа тұрғын алаптар салынды, ескілері үнемі кеңейтілді. Сауда аймағы жеткілікті түрде кеңейтіліп, үш жаңа айналма жол салынды. 1997 жылы ескі мерекелік зал бұзылып, оның орнына жаңа Людвиг Эккес залы салынды. Сондай-ақ, жабық және ашық жүзу бассейні де кеңейтіліп, ойын-сауық бассейніне айналды. Барлық транзиттік қозғалысты тоқтату және құрылыс жұмыстарын жүргізу мақсатында, әсіресе бастауыш мектеп және Парижелік көше (Pariser Straße) маңындағы аумақты одан әрі жаңарту жоспарлануда. Бүгінде Нидер-Ольмда 10 000-нан астам тұрғын бар, және олардың саны артып келеді. Рейнланд-Пфальц үкіметі 2006 жылдың 24 қазанында Нидер-Ольмға "қала" (неміс тілінде Stadt) мәртебесін беру туралы шешім қабылдады. Рейнланд-Пфальц ішкі істер министрі Карл Петер Брухтың 2006 жылғы 6 қарашада грант құжаттарын тапсырғаннан кейін Нидер-Ольм өзін "Нидер-Ольм қаласы" (Stadt Nieder Olm) деп атауға құқық алды.

Мэр

2019 жылы Дирк Хасенфусс Нидер-Ольм қаласының мэрі болып сайланды.

Елтаңба

Қаланың қаруын былай сипаттауға болады: жоғары жағы күміс, ал төменгі жағы қызыл, күміс түсті ұштармен тік бұрышты крест және қызыл түсті алты спицалы дөңгелек. 1519 жылғы ең ерте мөрде крест молин (яғни, ұштары сыртқа қарай бұрылған тік бұрышты крест) бейнеленген, ал кейінгі мөрлерде крест патте (яғни, ұштары кеңейтілген, жалпақ крест) көрсетілген. Қазіргі қаруға бастапқы формасы енгізілді. Кресттің белгі ретінде қосылу себебі белгісіз, бірақ бұл қасиетті Георгийге сілтеме болуы мүмкін, ол қаланың қамқоршысы. Дөңгелек – Майнц дөңгелегі, ол 1803 жылға дейін Нидер-Ольмның Сайлау Майнцқа адалдығын көрсетеді. Түстер де Майнцқа тән.

Ғимараттар

Кейінгі классицизм дәуірінде салынған евангелистік шіркеу 1865 жылы аяқталды. Оның ішінде 1808 жылғы мінбар және алтарь үстелі орналасқан, екеуі де Майнц қаласындағы бұрын бұзылған Вельшнонненкирхе шіркеуінен алынған. Әйгілі Георгий католик шіркеуі 1779 жылы салынған. Шығыс жағындағы ғибадатхана мұнарасы – 12 ғасырдағы ескі ортағасырлық шіркеудің қалдығы; ол кейіннен 19 ғасырда биіктігі арттырылып, өзгертілді.

Экономика және инфрақұрылым

Eckes AG қаржы холдингінің бас кеңсесі 1857 жылдан бері Нидер-Ольм қаласында орналасқан.

Жолдар

A 63 автобаны Кайзерслаутерннен Майнцке дейін Нидер-Ольмді батыстан өтеді және екі жалдама арқылы қаламен байланысты. Бір жағынан, осы жол арқылы маңызды солтүстік-оңтүстік бағыт, A 61 автобанына қол жеткізу оңай, ал екінші жағынан, ол Франкфурт Рейн-Майн агломерациясына және оған апаратын басқа автобандарға қосымша жол ретінде қызмет етеді. Нидер-Ольм бірнеше Landesstraßen (Мемлекеттік жолдар) арқылы көршілес муниципалитеттермен байланысқан.

Темір жол

Қаланың шығысында Deutsche Bahn теміржол станциясы орналасқан. Жұмыс күндері, Alzey–Mainz бағытында екі бағытта да жарты сағат сайын өңірлік пойыздар (RE/RB) қатынайды. Демалыс және мереке күндері де қызмет көлемі айтарлықтай азаймайды. Таңғы сағаттарда Алзи арқылы Вормсқа екі тікелей пойыз бар. Жаз айларында кейбір пойыздар Кирхеймболанденге дейін барады. Сенбі және жексенбі күндері мен мерекелерде Эльзас экспресімен (Alsace Express) Виссембургке саяхаттауға болады.

Мемлекеттік мекемелер

Нидер-Ольм – Нидер-Ольм округінің орталығы.

Қаланың ұлдары мен қыздары

Людвиг Экс (туған 28 сәуір 1913 ж., қайтыс болған 14 қаңтар 1984 ж.), кәсіпкер
Вильгельм Холзамер (туған 28 наурыз 1870 ж., қайтыс болған 28 тамыз 1907 ж.), жазушы
Жан Меттен (туған 9 мамыр 1884 ж., қайтыс болған 26 маусым 1971 ж.), суретші
Ричард және Хильда Штраусс, «Штраусс» тобының негізін қалаушылар.