Кіріспе

Америкалық философ
футболшы

Эрнест Соса (17 маусым 1940 жылы туған) – негізінен эпистемология саласына қызығушылық танытатын американдық философ. 2007 жылдан бері ол Рутгерс университетінің философия профессоры, бірақ карьерасының көп бөлігін Браун университетінде өткізді.

Білім және мансап

1940 жылы 17 маусымда Кубаның Карденас қаласында туған Соса Майами университетінен бакалавр және магистр дәрежелерін алды, ал 1964 жылы Питтсбург университетінен докторлық диссертациясын қорғады. Оның диссертациясын Николас Ресшер жетекшілік етті. 1964 жылдан бері Браун университетінде сабақ берген Соса 2007 жылы Рутгерс университетінің профессоры болып кірді. Браунда толық уақыт жұмыс істеген кезеңде 1998 жылдан 2006 жылға дейін әр көктемде Рутгерс университетінде арнайы шақырылған профессор болып дәріс оқыды. Соса "соңғы жарты ғасырдағы ең маңызды эпистемологтардың бірі" деп танылды. Соса – Америка философиялық қауымдастығының бұрынғы президенті және Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, сондай-ақ "Философия және феноменологиялық зерттеулер" журналының редакторы. 2005 жылы ол Оксфорд университетінде Джон Локк атындағы лекцияларды оқыды, олар оның 2007 жылғы кітабының негізі болды. Соса 2010 жылы Питтсбург университеті екі жылда бір рет табыстайтын жүйелі философияға қосқан үлесі үшін Николас Ресшер сыйлығына ие болды. Оның ұлы Дэвид Соса – Остин қаласындағы Техас университетінің философия кафедрасының профессоры және меңгерушісі, ол да эпистемология саласында маманданған.

Философиялық еңбектері

Эпистемологиядан басқа, Соса метафизика, қазіргі заманғы философия және сана философиясы туралы да жазған. "Көрнекіліктегі білім" (1991) және "Құлық эпистемологиясы" (2007) кітаптарында ол "құлық перспективизмі" деп аталатын құлық эпистемологиясының бір түрін қорғайды, ол жануарлардың білімін рефлексивті білімнен ажыратады.

Адалдық эпистемологиясы

Қазіргі ізгілік эпистемологиясы, эпистемология ішіндегі ерекше бағыт ретінде қарастырылып, 1980 жылдардың басында Эрнест Сосаның еңбектерімен бастау алды. Ізгілік эпистемологиясы екі негізгі ерекшелікпен сипатталады: В. В. О. Куайнға қарсы, ол "эпистемологияны нормативтік ғылым ретінде" қарастырады және "эпистемиялық бағалаудың басты нысаны – интеллектуалдық тұлғалар мен қоғамдар, олардың бойындағы және олар арқылы білдірілетін интеллектуалдық қасиеттері мен кемшіліктеріне баса назар аударады".