Кіріспе

Американдық экономист Лоуренс Генри Уайт (1954 жылдың 27 қарашасында туған) – Джордж Мейсон университетіндегі американдық экономика профессоры, магистратура деңгейінде ақша теориясы мен саясатын оқытады. Ол еркін банктік жүйенің тарихы мен теориясы саласындағы сарапшы саналады. Оның еңбектері Федералдық резерв жүйесін таратуды және жеке және бәсекелестік банктік қызметті дамытуды қолдайды.

Мансап

Уайт 1977 жылы Гарвард университетінде бакалавр, ал 1982 жылы Лос-Анджелестегі Калифорния университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Джордж Мейсон университетіндегі қазіргі лауазымына дейін ол 2000 жылдан 2009 жылға дейін Миссури – Сент-Луис университетінің экономика факультетінде Ф.А. Хайек атындағы экономикалық тарих профессоры болып жұмыс істеді, онда американдық экономикалық тарих, ақша теориясы және ақша-кредит жүйесі пәндерін оқытты. Бұрын ол Нью-Йорк университетінде ассистент-профессор, ал Грузия штатының Афина қаласындағы Грузия университетінде доцент болып қызмет еткен. Уайттың ақша теориясы және банк тарихы бойынша жарияланған мақалалары American Economic Review, Journal of Economic Literature, Journal of Money, Credit, and Banking сияқты мамандырылған журналдарда жарық көрді. Уайт – "Австрия экономикасына шолу" журналының редакторы, Экономикалық білім беру қорының "The Freeman" журналының ғылыми редакторы және Като институтының аға ғылым қызметкері.

Экономикалық көзқарастар

Уайт Австрия мектебі экономикасының ықпалында болып, оның жайлы жазады және өзін "австриялық дәстүрді бағалайтын экономист" деп есептейді. Ол коммерциялық банктер мен нарық күштерінің банктік қызметтерді ұсынуды бақылайтын жүйе – еркін банкинг теориясы мен тарихын талдады. Ол "ақша ұсынымын саясаттан айыруды" қолдайды, "еркін нарықтық ақша айналымын" мүмкін деп санайды және нарықтық ақша институттары "келісім арқылы қажеттідей жұмыс істеуге қабілетті" деп мәлімдейді. Уайттың "Британиядағы еркін банкинг" еңбегінде Шотландияда 128 жыл бойы тиімді жұмыс істеген еркін банкинг жүйесі талданады, бірақ оны өз банктік жүйесімен қиындықтары бар британ Парламенті тоқтатқан. Бұл кітап еркін банкинг идеясына академиялық экономикада бедел әкелді. Дегенмен, еркін банкингті қолдайтындардың кейбіреулері, тауармен қамтамасыз етілген валютаны жеке меншікті валютадан артық көретіндер, шотландтық банкинг жүйесін шын мәнінде еркін деп бейнелегенімен келіспейді. Уайт олардың аргументтеріне қарсы шықты. Уайттың 1999 жылғы "Монетарлық институттар теориясы" кітабы – жоғары сынып студенттері мен магистранттар үшін оқулық ретінде қолданылатын, қолданыстағы және баламалы монетарлық режимдердің теориялық және тарихи шолуы. Профессор Стив Хэнк: "Уайт қиын және даулы мәселеге ерекше көзқарас ұсынады, оның аргументтері мен талдауы теңдессіз" деп жазады. Уайт, Атлантадағы Федералдық резервтік банкте қонақ ғалым болған, экономика саласына Федералдық резервтік жүйенің үлкен ықпалы бар екенін, себебі ол ғалымдарға миллиондаған долларлық зерттеу гранттарын бөледі деп жазды. Уайттың пікірінше, мемлекеттік банктер "ақшаны экономикалық тиімділігінен гөрі, дауыс беруге тиімдірек пайдалану үшін жұмсайды". Уайттың ұялы телефон арқылы цифрлық ақша аударудың пайдалылығы туралы пікірі және оның шектеулі мақсаттағы банкингке қатысты сындығы негізгі басылымдарда жарияланды. 2011 жылы Уайт ақша-кредит саясаты мен ақша тарихы саласындағы зерттеулері үшін Франсиско Маррокин университетінен құрметті докторлық дәреже алды.