Кіріспе
Сиерра-де-Гредос – Испанияның орталық бөлігіндегі Авила, Саламанка, Касерес, Мадрид және Толедо провинцияларында орналасқан тау тізбегі. Ол әлдеқайда үлкен Орталық тау жүйесінің бір бөлігі. Оның ең биік нүктесі – Пико Алманзор, биіктігі 2592 метр, және Кастилия және Леон автономды қауымдастығы оны табиғи парк деп жариялаған. Сиерра-де-Гредос – Орталық жүйенің ең кең тау жоталарының бірі; ол бес өзен аңғарынан тұрады: Альто Тормес, Альто Альберше, Тиэтр Ориентал, Тиэтр Оксидентал және Ла Вера, сондай-ақ Амброс аңғары. Бұл жердің алғашқы белгілі тұрғындары – Веттондар, римдік кезеңге дейінгі кельт халқы болған. Тау тізбегінің орталық бөлігінде Сиерра-де-Гредос аймақтық паркі орналасқан.
The Sierra de Gredos is a mountain range in central Spain that spans the provinces of Ávila, Salamanca, Cáceres, Madrid, and Toledo. It is part of the much larger Sistema Central of mountain ranges. Its highest point is Pico Almanzor, at 2,592 meters and it has been declared a natural park by the Autonomous Community of Castile and León. The Sierra de Gredos is one of the most extensive mountain ranges of the Central System; it comprises five river valleys: the Alto Tormes, the Alto Alberche, the Tiétar Oriental, the Tiétar Occidental y la Vera, and the Valle del Ambroz. The first known inhabitants were the Vettones, a pre Roman Celtic people. The central part of the range encomprises the Sierra de Gredos Regional Park.
Геология
Гредос Сьеррасы негізінен граниттен тұрады, бұл интрузивті, фелсикалық, магмалық жыныстардың кең таралған түрі, оның құрылымы түйіршікті және фанеритті. Бұл тау жыныстары негізінен кварц, мика және фельдспаттан құралған. Кейбір Гредос жыныстарында фельдспат кристалдары ерекше ірі, кейде бірнеше сантиметрге жетеді. Сонымен қатар, гранодиорит және метаморфтық тау жыныстарының шығуы да бар. Палеозой дәуірінің көп бөлігінде, 600-350 миллион жыл бұрын, бүкіл аймақ Тетис мұхитымен жабылған, онда эрозия процесі нәтижесінде су баспаған аймақтарда горизонтальды қабаттар немесе шөгінділер жиналған. Бұл шөгінділер Вариска тау жасалуының әсерінен жарылып, бүгілген, ал теңізден кең аумақтар көтерілген. Палеозойдың соңында балқыған магма жоғары көтеріліп, суығанда гранитке айналды. Эрозия ұзақ уақытқа созылды, шамамен 40-2 миллион жыл бұрын Альпі тау жасалуы деп аталатын қозғалыс қазіргі Орталық жүйені құрайтын тауларды қалыптастырды. Гредос Сьеррасының тектоникалық стилі – герман стилі деп аталады, яғни үлкен көтерілген жарық блоктары (хорсттар) грабендермен шектеледі. Гредос Сьеррасы үш секторға бөлінеді: шығыс сектор Пуэрто-дель-Пико жарылысына дейін, орталық сектор Пуэрто-де-Торнавакас жарылысына дейін және батыс сектор – Бежар Сьеррасы.
Шығыс бөлімі
Оңтүстік Тиетар жарылысының жанында басталады. Хорсттың солтүстік шегі солтүстік-шығысқа қарай жүретін жарылыстар жүйесімен, мысалы Бургильо жарылысы сияқты, сондай-ақ Альберче өзені бойымен өтетін Навалуенга жарылысы сияқты шығыс-батыс бағытында құрылымдалған. Бұл аймақтың ең биік шыңдары:
Альто-дель-Мирло 1770 м (Касильяс)
Ла-Эскуса 1960 м
Гамоноса 1993 м (Касавьеха)
Ланчамала 1999 м (Пидралавес)
Эль-Торозо 2025 м
Риско-де-Мираваллес 2010 м (Гавиланс)
Риско-дель-Артуньеро 2011 м
Кабезо-де-Гавиланс 2190 м (Гавиланс)
Alto del Mirlo 1.770 m (Casillas)
La Escusa 1.960 m
Gamonosa 1.993 m (Casavieja)
Lanchamala 1.999 m (Piedralaves)
El Torozo 2.025 m
Risco de Miravalles 2.010 m (Gavilanes)
Risco del Artuñero 2.011 m
Cabezo de Gavilanes 2.190 m (Gavilanes)