Свами Вивекананданың «Раджа Йоға» кітабы

Кіріспе

С. Вивекананның "Раджа-йога" кітабы. Бұл кітап – Патанджалидің "Йога-сутраларына" Вивекананның батыс оқырмандарына бейімделген түсіндірмесі. Кітап 1896 жылдың шілде айында жарық көрді, бірден үлкен сәттілікке ие болып, батыстың йоганы түсінуіне зор әсер етті.

Мазмұны мен идеялары

Раджа Йога кітабында Вивекананданың «Раджа Йога» тақырыбындағы лекцияларының түсірілген нұсқалары, оның Патанджалидің Йога Сутраларын түсіндіруі, сондай-ақ Патанджалидің Йога Сутраларының «еркін аудармасы» және Вивекананданың түсініктемелері бар. Бұл кітап Вивекананданың Патанджалидің Йога Сутраларын қабылдауын және түсіндіруін, сонымен қатар оның шәкірттерімен бөліскен сенімдеріне негізделген хатха йоганың таңдаулы оқуларын ұсынады. Онда дәстүрлі индуизмнің элементтерімен қатар, батыс ғылымының, идеализмнің және «Брахмо Самадждың неоведанттық эзотерикасы мен батыс оккультизмінің» идеялары, оның ішінде мезмеризм және «американдық гармониялық дін» де қамтылған. Вивекананда батыс аудиториясының қажеттіліктері мен түсініктеріне сәйкес келу үшін дәстүрлі индуистік идеялар мен дінділікті бейімдеді, олар батыс эзотерикалық дәстүрлерімен, трансцендентализм және жаңа ой сияқты қозғалыстармен қызығушылық танытты. Оның индуизмді бейімдеуіндегі маңызды элемент – төрт йога моделін енгізуі болды, оның ішінде Раджа йога, Патанджалидің Йога Сутраларын түсіндіруі, ол ішкі құдайлық күшті іске асырудың практикалық жолын ұсынады, бұл қазіргі заманғы батыс эзотерикасының орталық ұғымы. Қалған үш йога – классикалық Карма Йога (Карма Йога), Бхакти Йога және Джняна Йога (Джняна Йога). Вивекананданың Патанджалидің Йога Сутраларын түсіндіруі негізінен аштанга йогаға, яғни йоганың сегіз буынына негізделген, ол Садхана Падада немесе практикалық бөлімде сипатталған. Де Михелис айтуынша, Вивекананданың Раджа Йога туралы идеялары негізінен екі түрлі модельден тұрады, кейде үшінші «ойлау тәсілінен» де құралады: Прана моделі, көбінесе бірінші бөлімде қолданылады, ол сол кезде танымал болған мезмерикалық сенімдерге күшті әсер етеді және хатха йоганың оқуларын қамтиды. Бұл модельде прана, яғни Раджа Йога арқылы бақыланатын өмірлік күшке ерекше мән беріледі. Прананың жинақталуы босануға әкеледі және «адепттерді соңғы мақсатқа жету жолында эволюциялық дамуға жетелейді». Самадхи моделі ақыл-ойының күшіне баса назар аударады және трансцендентализм, жаңа ой және Уильям Джеймстің функционалдық психологиясымен күшті байланысты. Бұл жерде йога – медитациялық тәжірибе арқылы ақыл-ойының бастауына қайта оралу жолы ретінде ұсынылады. Вивекананданың айтуынша, «әрбір жеке ақыл – «жалпы ақыл-ойының» бір бөлігі», оны самадхиға жету арқылы қайта біріктіруге болады. Де Мишелис «Нео-Адвайтик» деп атаған үшінші ойлау түрі басқа дүниеге бағдарланған. Ол «барлық билік пен жетістіктерді» тастап, «толық трансценденттік күйге» жетуді талап етеді. Бұл күй самадхидың соңғы сатысына жеткенде қол жеткізіледі және пурушамен немесе «Бірлікпен немесе Эмерсонның Жоғарғы жанымен c.q. Абсолютпен» тең. Қосымшада Патанджалидің Йога Сутраларының аудармасы берілген. «Раджа Йога» бірден сәттілікке жетіп, батыстың йоганы түсінуіне үлкен әсер етті. Элизабет Де Мишелис бұл заманауи йоганың басталуы деп санайды, бірақ кейіннен ол өте әртүрлі формаларға ие болды. Ол «идеологиялық тұрғыдан таныс рухани өмірдің практикалық формаларын» іздеген діни ортаға экзотикалық ілімдерді ұсынады.

Raja Yoga contains transcripts of lectures by Vivekananda on "Raja Yoga", his interpretation of Patanjali's Yoga Sutras, and a "rather free translation" of Patanjali's Yoga Sutras plus Vivekananda's commentaries, which also was a series of talks. It presents Vivekananda's understanding and interpretation of Patanjali's Yoga Sutras, "and a selection of hathayoga teachings on the basis of the beliefs that he shared with his students." These included elements from traditional Hinduism, but also ideas from western science, Idealism, and "the Neo Vedantic esotericism of the Brahmo Samaj and Western occultism," including mesmerism and "American Harmonial religion." Vivekananda adapted traditional Hindu ideas and religiosity to suit the needs and understandings of Western audiences, who were especially attracted by and familiar with Western esoteric traditions and movements like transcendentalism and New thought. An important element in his adaptation of Hindu religiosity was the introduction of his four yogas model, which includes Raja yoga, his interpretation of Patanjali's Yoga sutras, which offers a practical means to realize the divine force within, which is central to modern Western esotericism. The other three yogas are the classical Karma Yoga (Karma Yoga), Bhakti Yoga, and Jnana Yoga (Jnana Yoga). Vivekananda's interpretation of Patanjali's Yoga Sutras is mostly based on the part on astanga yoga, the eight limbs of yoga described in the Sadhana Pada or practice part. According to De Michelis, Vivekananda's ideas on Raja Yoga mainly consists of two different models, with sometimes a third "mode of thought":
The Prana Model, which is mostly applied in the first part, is strongly influenced by the mesmeric beliefs which were popular at that time, and also contains Hatha yoga teachings. It gives a prominent place to prana as the central life force, which can be controlled by Raja Yoga. The accumulation of prana leads to liberation, and furthers "speed[s] up the adepts on their evolutionary path towards the ultimate goal." The Samadhi Model, which focuses on the power of mind, is strongly influenced by transcendentalism, New Thought, and William James's functional psychology. Yoga is presented here as a journey of the mind back to its origins by means of meditative practice. According to Vivekananda, "each individual mind is part of the 'universal mind'" which can be rejoined by attaining samadhi. A third mode of thought, called "Neo Advaitic" by De Michelis, is otherworldly oriented. It insists on leaving behind "all powers and attainments" to reach an "altogether transcendent state." This state is reached in the last stage of samadhi, and is equal to the identification with the purusa, or "the One or Emerson's Oversoul c. q. Absolute. An appendix contains a translation of the Yoga Sutras of Patanjali. Reception and influenceRaja Yoga'' became an instant success and was highly influential in Western understanding of yoga; Elizabeth De Michelis has suggested it marks the start of modern yoga, though that later took very different forms. It presents exotic teachings to a cultic milieu that sought "ideologically familiar forms of practical spirituality."